Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen
Het Dinaso of Verdinaso staat voor Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen en was een autoritaire, met het fascisme verwante politieke beweging, vooral in België en minder in Nederland, opgericht op 6 oktober 1931 door de Belg Joris Van Severen. Op maatschappelijk vlak streefde ze een autoritaire corporatistische staats- en maatschappijherordening na en was anti-kapitalistisch, antidemocratisch, antisemitisch en sterk anti-marxistisch. Op staatkundig vlak was de oorspronkelijke doelstelling de eenmaking van Nederland, Vlaanderen en Frans-Vlaanderen, maar vanaf 1934 het samengaan van Nederland met geheel België en Luxemburg in een nieuw op te richten staat: de Dietsche Volksstaat.
Na de executie van Van Severen in mei 1940 nam Emiel Thiers het leiderschap waar, maar Dinaso-Nederland fuseerde reeds op 9 november 1940 onder druk van de Duitse bezetter met de NSB. In Vlaanderen hield de beweging op te bestaan op 10 mei 1941 door een door de Duitse bezetter opgelegde gedwongen fusie met het Vlaams Nationaal Verbond tot de Eenheidsbeweging-VNV. De Waalse afdelingen werden verplicht zich aan te sluiten bij het Rexisme.
Inhoud |
[bewerken] Maatschappelijke ideologie
Het nationaal-solidarisme van het Verdinaso was een sociale maatschappijleer die antimarxistisch en antikapitalistisch was, en de maatschappij in organische zin wenste te hervormen, zich kantend tegen het liberalisme en het marxisme en tegen de parlementaire democratie.[1] Van Severen wilde met het Verdinaso een leidinggevende elite vormen die door haar stijl en optreden de macht in de staat zou veroveren, eerder dan deze omver te werpen. Het Verdinaso leunde aan bij de Conservatieve Revolutie, meer bepaald bij de Jongconservatieven. Verder was er ook nog de invloed van de nationalistische Action Française van Charles Maurras en het personalisme.
[bewerken] Staatkundige doelstellingen
De staatkundige evolutie verliep steeds met een blik naar Nederland. Het Verdinaso werd opgericht als een organisatie die Vlaanderen en Nederland wilde herenigen in Groot-Nederland. Het evolueerde van een anti-Belgische beweging naar een Heel-Nederlandse beweging, die zich bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog aan de kant van de regering schaarde, in tegenstelling tot het Vlaams Nationaal Verbond. Nochtans werd Van Severen opgepakt en afgevoerd naar Frankrijk. Op weg naar een Frans concentratiekamp, werd hij te Abbeville op 20 mei 1940 samen met 19 andere mannen en een vrouw, door Franse soldaten gedood.
Onder invloed van toenemende repressie door België (het uitsluiten van het Verdinaso syndicaat, huiszoekingen bij politieke kopstukken, ... ) keerde Van Severen zich af van het anti-belgicisme. Na de afkondiging van de Nieuwe Marsrichting op 14 juli 1934, waarbij van het radicale anti-belgicisme werd afgestapt, werd dit verruimd tot een hereniging van België, Nederland, Luxemburg en Frans-Vlaanderen, dit onder een autoritair bewind onder leiding van de koning. Hierbij werd teruggegrepen naar de historische XVII Provinciën van Karel V. Ook de culturele en geschiedkundige eenheidsband met de Afrikaners in Zuid-Afrika en de gemeenschappen in de Nederlanden werd in het bijzonder genoemd.
De reacties in de Vlaamse Beweging waren overwegend negatief. Overal sloot men het Verdinaso uit de Vlaamse beweging. Wies Moens verliet de formatie zelfs. Hierna werd vaak gehoord van Van Severen dat het Verdinaso niet tot doel had de staat omver te werpen, maar hem te veroveren. Nadat ze hem in België en Nederland veroverd had, zou men komen tot een nationaal-solidaristische staat van het Dietse Rijk...
Het Verdinaso raakte in de loop van zijn bestaan steeds meer los van de aanvankelijke invloed die Mussolini en zijn fascisten hadden op de beweging. Vanuit het nationaal-socialistische Duitsland werd zelfs met argwaan gekeken naar de uitgesproken Heel-Nederlandse houding van het Verdinaso. Het Verdinaso zelf was tevreden met de machtsgreep van Hitler en maakte hier niet veel poespas over. Zo werd op vraag van een socialistische krant geantwoord op de vraag waar het geld voor een Dinasohuis vandaan kwam, ludiek geantwoord: "50% van Hitler en 50% van het Vaticaan, stommeriken".
Het Verdinaso was altijd uitgesproken Diets. In tegenstelling tot het VNV die ook een hereniging wilden van alle Nederlanders, werd nooit de Vlaamse Leeuw gezongen of Vlaamse symboliek gebruikt zoals de leeuwenvlag. Na de afkondiging van de Nieuwe Marsrichting werden wel Luxemburgse, Waalse, Zuid-Afrikaanse, Friese en Nederlandse vlaggen gebruikt, maar geen Vlaamse. Vlamingen werden immers als eenheid gezien met de Nederlanders, als Dietsers...
[bewerken] Antisemitisme
Het Verdinaso was fel antisemitisch. In Hier Dinaso!, het blad van het Verdinaso, verschenen antisemitische teksten. Oprichter Joris van Severen beschouwde Hitler nog als te zachtzinnig tegenover de Joden en te traag bij het uit Duitsland jagen van de Joden, de "Dietsers" moesten volgens hem vlugger optreden met de verdrijving van Joden uit "Dietsland".[2] Ook kopstukken als Paul Persyn en Pol le Roy spraken zich verschillende malen uit tegen de Joden. Paul Persyn zou later in het verzet stappen.[3] Anderen zouden de stap naar actieve collaboratie tot het uiterste doorzetten als "Jodenjager", namelijk vrijwillig in opdracht van de SIPO/SD Joodse burgers opsporen, arresteren en uitleveren voor deportatie naar o.a. Auschwitz. André Laureys, August Schollen, René Bollaerts, Gustaaf Vanniesbecq, Pol Martens, Frans Packet en Jos Remacle waren allen Verdinaso, later Algemeene SS Vlaanderen. Luc Remacle, broer van Jos, was Dolmetscher (tolk) in dienst van de SIPO/SD. Ook valt op dat bij het ontstaan van de Algemeene SS Vlaanderen de ganse top uit het Verdinaso kwam.[3]
Verdinaso-Nederland was helder in zijn antisemitisme. In de brochure Wat is en wat wil het Verdinaso-Nederland uit 1938 worden de Joden als volksvreemd element gekenschetst met een invloed in onder meer het landsbestuur en de geneeskunde die hen niet toekomt. De vestiging van buitenlandse Joden en Joodse vluchtelingen in Nederland moest uit alle macht worden belemmerd.[4]
[bewerken] Opheffing en bezetting
Door de opheffing en gedwongen fusie met het VNV en Rex in België heeft het Verdinaso als beweging geen deel gehad in de collaboratie met de Duitse bezetter. Door de moord op Joris van Severen in Abbeville in 1940 werd de beweging bovendien van haar primaire ideoloog en leider ontdaan. Dinaso's maakten in de bezettingstijd keuzes van de meest extreme collaboratie met de Sipo en Algemene SS tot een overtuigde aansluiting bij het Belgisch verzet tegen de Duitse bezetter, met name het Witte Leger. Paul Persyn en Jef Van Bilsen zijn belangrijke verzetslieden geworden, en oud-Dinaso's. Een groot deel verliet de beweging na de fusie in 1940-1941 en onthield zich tijdens de bezetting van politieke activiteiten, en pleegden noch verzet noch collaboratie. Daarmee sloten zij aan bij de meerderheid van de Belgische bevolking.[5] Terwijl in Nederland Ernst Voorhoeven en anderen de collaboratie instapten, werkten anderen aan een Belgisch-Nederlands verzets- en spionagenetwerk tegen de Duitse bezetter. Hieraan werken de Nederlandse oud-Dinaso's Gerard van der Horst, Wiet Knitel en Lou Stolte, samen met Frantz Van Dorpe en Jef Van Bilsen die de Belgische tak verzorgden. De Belgische tak van dit netwerk verzorgde tevens onderduikadressen voor gevluchte joden zonder Belgische nationaliteit.[6] Oud-Dinaso Van Bilsen werd later stafmedewerker van het Amerikaanse leger in het bezette Duitsland.
Veel van de Dinaso's die in het verzet tegen nazi-Duitsland en haar bezettingsmacht stapten, bleven echter nog lang hun kritiek op het parlementair-democratische systeem trouw, slechts geleidelijk ontwikkelden zij meer waardering voor de naoorlogse heropbouw van de democratie.
[bewerken] Dochterverenigingen
Een dochtervereniging was de Dinaso Militanten Orde, de DMO, die een soort paramilitaire organisatie was. Van Severen zag hen niet alleen als een privémilitie, maar ook als een kweekvijver voor wat hij beschouwde als de "elite", zijnde de besten van het volk.
Tot de organisatie behoorden verder:
- het Verdivro, het Verbond van Dietsche Vrouwen,
- de Jongdinaso de jongerenvleugel,
- het Verbond van Nationale Arbeiderssyndicaten, het NAS, dat de vakbond was van het Verdinaso tot december 1933 - daarna werd deze vakbond niet meer erkend door de Belgische regering.
Het Verdinaso gaf verschillende tijdschriften uit, zoals Hier Dinaso!, De Dinaso Student, L'Ordre Thiois en Les Pays-Bas Belgiques. Dietbrand was wel gelinkt aan het Verdinaso, maar bleef in handen van Wies Moens, ook toen deze uit de beweging stapte.
[bewerken] Externe links
Bronnen, noten en/of referenties:
- Joris Van Severen: een aristocraat verdwaald in de politiek, Lode Wils
- Joris Van Severen: Droom en daad, Arthur De Bruyne
- Joris Van Severen en het Vlaams-nationalisme", Panorama reportage
- ↑ Uit het programma (1931) van het Verdinaso:
IV. Het VERDINASO wil daarom vernietigen: het alle gezond volksleven doodende Liberale Stelsel en de daaruit voortgekomen parlementaire demokratie, die het volk bedriegt door het WAANBEELD der "Volks-soevereiniteit" en het in feite machteloos overlevert aan zijn ergste vijanden: de heerschappijen van het geld.
V. Het VERDINASO wil daarom opruimen: de politieke partijen. Het organisch karakter der volksgemeenschap miskennende, streven zij elk voor zich naar de macht in de Staat, laten zich in dat streven slafelijk gebruiken en misbruiken door de tirannij van het geld; zijn aldus de wettige organisatie van het verraad aan en van de plundering van het volk. Het programma van het Verdinaso, [1] - ↑ Dr. L. de Jong "Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog", deel I, hoofdstuk 10 "Het rechts-autoritair protest", "Katholiek fascisme", blz. 240: "Spoedig nam het Verdinaso van de Duitse nazi`s behalve het scheldvocabulaire ook het antisemitisme over. Hitler was volgens van Severen nog te zachtzinnig: veel te langzaam joeg hij de Joden Duitsland uit; de 'Dietsers' zouden in 'Dietsland' vlugger optreden - en als 'Dietsland' zag van Seeveren Vlaanderen plus Nederland maar minus de Friezen want die behoorden niet tot 'het Dietse volk'."
- ↑ a b De Jodenjagers van de Vlaamse SS, Lieven Saerens, Lannoo 2007.
- ↑ Voorhoeve, Ernst (1938), Wat is en wat wil het Verdinaso-Nederland. Amsterdam: Verdinaso-Nederland.
- ↑ L. Saerens, Inventaris van het archief van Jef Van Bilsen, 2007, KADOC Leuven, p. 2
- ↑ L. Saerens, 2007, p. 7
| Politieke partijen in België | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Vertegenwoordigd in het federaal of een regionaal parlement:
Niet vertegenwoordigd in het federaal of een regionaal parlement:
Voormalige politieke partijen: Lijst van Nederlandstalige politieke partijen · Lijst van Franstalige politieke partijen in België · Lijst van Duitstalige politieke partijen in België |
| Zie ook: |
|---|
|
|
