Verenigde Staten van Indonesië

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Republik Indonesia Serikat
 Nederlands-Indië
 Republik Indonesia
1949–1950 Indonesië 
Vlag van Indonesië Proposed Republik Indonesia Serikat (United States of Indonesia) COA 4.jpg
(Details) (Details)
Kaart
LocationRIS.svg
Algemene gegevens
Hoofdstad Jakarta
Talen Indonesisch
Munteenheid Indonesische roepia
Regering
Regeringsvorm Federale republiek
Staatshoofd Sukarno
Regeringsleider Mohammad Hatta
Geschiedenis van Indonesië

History of Indonesia.png
..Naar chronologie

Vroege vorstendommen

De opkomst van de moslimstaten

Koloniaal Indonesië

De opkomst van Indonesië

Onafhankelijk Indonesië


Portaal  Portaalicoon  Indonesië
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis

De Verenigde Staten van Indonesië (Republik Indonesia Serikat (RIS)) was een republiek die op 27 december 1949 werd opgericht als rechtsopvolger van Nederlands-Indië. In 1950 hield zij op te bestaan, na de uitbreiding van de Republik Indonesia,.

Achtergrond[bewerken]

Op 15 november 1946 werd de Overeenkomst van Linggadjati gesloten tussen Nederland en de opstandige Republik Indonesia. De Republik had het grootste deel van Java, Madoera en Sumatra veroverd. Deze drie eilanden zouden een deelstaat worden van de Verenigde Staten van Indonesië, die zouden zijn opgericht en met Nederland, Suriname, de Nederlandse Antillen en de Verenigde Staten van Indonesië de Nederlands-Indonesische Unie zouden vormen. Verder zouden Borneo en Oost-Indonesië de andere deelstaten vormen.

De Tweede Kamer nam echter een motie aan met een interpretatie van het akkoord die Indonesië niet wilde accepteren. Het ging om overname van de staatsschuld, waarborgen voor het Nederlandse bedrijfsleven en een aparte status voor Nieuw-Guinea. Op 25 maart 1947 ratificeerde Nederland dit 'aangeklede' Linggadjati. Ook over de uitvoering ervan ontstonden conflicten. Op 20 juli van dat jaar zegde de Nederlandse regering de overeenkomst op, waardoor de Verenigde Staten van Indonesië nooit gesticht konden worden. De vredesonderhandelingen bleven moeizaam verlopen en het was duidelijk dat Nederland zijn gezag in Nederlands-Indië niet kon herstellen. Als bemiddelaar tussen de Republik Indonesia en Nederland stond de Bijeenkomst Federaal Overleg (BFO). Hierin zaten delegaties van verschillende gebieden buiten de Republik die voorstander waren van een Federatie. Op 2 november 1949 kon Nederland eindelijk, zonder gezichtsverlies succes melden. Tijdens een Ronde Tafel Conferentie waarin Nederland, de Republik en de BFO deelnamen, was overeengekomen dat de soevereiniteit zou worden overgedragen aan de Verenigde Staten van Indonesië. Tevens zou dan ook de Nederlands-Indonesische Unie worden opgericht. Nederlands-Nieuw-Guinea zou buiten de overdracht worden gehouden. Over de status van dit gebied zou nog worden besloten. Op 27 december 1949 werd de soevereiniteit overgedragen aan de nieuwe staat, de Verenigde Staten van Indonesië.

Bevoegdheden RIS[bewerken]

De grondwet van de RIS regelde welke gemeenschappelijke instituties de federale staat zou kennen. Dit waren:

De senaat zou naar Amerikaans model worden gevormd: dat wil zeggen dat iedere deelstaat twee leden zou afvaardigen. De volksvertegenwoordiging telde 150 leden, waarvan er 50 door de Republik zouden worden bezet. De deelstaten kenden geen eigen legers.

Deelstaten[bewerken]

Hoewel de RIS niet lang genoeg heeft kunnen bestaan om te functioneren, waren er zeven deelstaten (negara's) opgericht. Een negara kon weer worden onderverdeeld in een aantal kleinere autonome gebieden: de daerahs. Een aantal gebieden besloten nog even te wachten met het vaststellen van hun status, dan wel zich aansluiten bij een andere deelstaat. Tot die tijd zou het verschil tussen negara en daerah verwaarloosbaar zijn. (Met uitzondering tot de situatie in Oost-Indonesië (zie aldaar))

Onderverdeling van de Verenigde Staten van Indonesië


De RIS bestond uit de volgende deelstaten en sub-deelstaten:

  1. Republik Indonesia
  2. Negara Indonesia Timur (Oost-Indonesië; waar de Zuid-Molukken deel van uitmaken)
  3. Negara Pasundan
  4. Negara Djawa Timur (Oost-Java)
  5. Negara Madura
  6. Negara Sumatera Timur (Sumatra's Oostkust)
  7. Negara Sumatera Selatan (Zuid-Sumatra)
  8. Daerah Djawa Tengah (Centraal-Java)
  9. Daerah Bangka (Banka)
  10. Daerah Belitung (Billiton)
  11. Daerah Riouw
  12. Daerah Istimewa Kalimantan Barat (West-Borneo)
  13. Daerah Dajak Besar (Groot-Dajak)
  14. Daerah Bandjar
  15. Daerah Kalimantan Tengara (Zuidoost-Borneo)
  16. Daerah Kalimantan Timur (Oost-Borneo)

Verder werd Jakarta een Federaal District en had Kotawaringin op Borneo zelfbestuur.

Het snelle einde[bewerken]

Na de soevereiniteitsoverdracht werd de nieuwe federale staat in hoog tempo door de nieuwe machthebbers afgebroken. In maart 1950 werden de deelstaten op Sumatra, Java, Madoera, Banka, Billiton en Riouwarchipel opgeheven en bij de Republik Indonesia gevoegd. op 16 maart 1950 volgde het Federaal District Jakarta. Op 7 april van dat jaar verdwenen Bandjar, Dajak Besar, Kalimantan Tengara en Kotawaringin van de kaart. De grote deelstaat Oost-Indonesië begon eind april uiteen te scheuren, toen twee gebieden zich afscheidden en zich ook bij de Republik aansloten. Op 19 mei 1950 besloten de RIS en de Republik Indonesia, die nu nagenoeg samenvielen, tot het vormen van een eenheidsstaat. Deze werd datzelfde jaar op 15 augustus uitgeroepen. De eerder dat jaar onafhankelijk geproclameerde Republik Maluku Selatan wilde niet opgaan in de eenheidsstaat en verzette zich na de inval van het Indonesische leger, dat op 28 september met de invasie van Ambon was begonnen.