Verhemelte
Het verhemelte of gehemelte (Latijn: palatum) is de gebogen scheidingswand tussen de mondholte en de neusholte.
Het is een meestal goed doorbloed orgaan, dat bestaat uit een hard gedeelte en een zacht gedeelte.
Inhoud |
Anatomie [bewerken]
- Het voorste, harde gedeelte - palatum durum - is door een benig gedeelte ondersteund: os maxillaris en os palatinum. Het sluit de mondholte af van de neusholte en de sinussen
- Het achterste, zachte gedeelte - palatum molle of velum palatinum (in bronnen ook wel: palatum velum) - is niet door bot ondersteund. Het palatum molle heeft onder meer een functie bij de spraak en slikken. Het zou tevens de oorzaak zijn van veel snurkproblemen. Het zachte verhemelte loopt uit in een fijn lelletje: de uvula of huig.
Functies [bewerken]
In de spraak worden velaren gevormd door de tong tegen het zachte gehemelte aan te duwen. Het zachte gehemelte kan verder, in tegenstelling tot het harde gehemelte, ook omhoog worden bewogen. Wanneer een zanger op deze manier de buis van Eustachius, de verbinding tussen zijn neusholte en keelholte, afsluit, produceert hij een hoger geluid dan gewoonlijk; dit wordt de kopstem genoemd. Ook bij het slikken sluit het zachte verhemelte de verbinding tussen neusholte en keelholte af. In alle andere gevallen is deze verbinding open voor de ademhaling.
In de fonetiek spreken we van een palatale en een velaire klank. Een klank is palataal als de tong en het harde gehemelte de uitspraak bepalen en velaar of velair als de tong en het zachte gehemelte de uitspraak bepalen.
Afwijkingen [bewerken]
Soms zijn het linker- en rechterdeel van het gehemelte bij de geboorte niet volledig aan elkaar gegroeid. Men spreekt dan van een open of gespleten gehemelte ofwel schisis of palatum fissum. Deze aandoening is te behandelen met een operatie.
