Victorieplein (Amsterdam)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Victorieplein
Het 12-verdiepingenhuis staat in het midden van de splitsing tussen de Rooseveltlaan (links) en de Churchill-laan (rechts)
Het 12-verdiepingenhuis staat in het midden van de splitsing tussen de Rooseveltlaan (links) en de Churchill-laan (rechts)
Geografische informatie
Locatie       Amsterdam
Stadsdeel Zuid
Wijk Rivierenbuurt
Algemene informatie
Genoemd naar Geallieerde overwinning in Tweede Wereldoorlog (1945)
Naam sinds 1946
Bebouwing vooral woningen
Openbaar vervoer tram (4, 12, 25)
Portaal  Portaalicoon   Amsterdam

Het Victorieplein, van 1922 tot 1946 bekend als Daniël Willinkplein, is een plein in Amsterdam-Zuid. Het ligt centraal in de Amsterdamse Rivierenbuurt, een in de jaren twintig en dertig van de 20e eeuw als onderdeel van het Plan Zuid van H.P. Berlage gebouwde woonbuurt.

Geschiedenis[bewerken]

Het plein vormt het punt van samenkomst van de drie hoofdstraten (Amstellanen) die de buurt in een Y-vorm doorsnijden. Dit waren de Amstellaan, Noorder Amstellaan en Zuider Amstellaan. Het plein kreeg in 1922 de naam Daniël Willinkplein, een vernoeming naar de Nederlandse schrijver Daniël Willink (1676-1722), die in zijn werken, zoals Amstellandsche Arkadia, de bezienswaardigheden van Amsterdam, waaronder de bolwerken, beschreef en de schoonheid van de stad en van het landschap eromheen aanprees.

Op het plein was gevestigd de lunchroom Delphi, bezocht door Anne Frank. Op 20 juni 1943 diende het grasveldje van het plein als verzamelplaats voor de bijeen gedreven Joodse bewoners van de Rivierenbuurt. Hierna werden ze met trams weggevoerd naar het Muiderpoortstation om vervolgens te worden overgebracht naar het Kamp Westerbork.

In 1946 werden de drie hoofdstraten vernoemd naar de leiders van de Geallieerden: Stalin, Churchill en Roosevelt. Tevens werd het plein dat jaar hernoemd naar het huidige "Victorieplein". Na de inval in Hongarije in 1956 werd de Stalinlaan (voorheen Amstellaan) op 4 november 1956 omgedoopt in Vrijheidslaan.

Het plein dankt ook enige bekendheid aan een gedicht van Ischa Meijer, dat begint met de regels:

Soms loop ik 's nachts naar het Victorieplein
Als kind heb ik daar namelijk gewoond.

De Wolkenkrabber[bewerken]

Het Victorieplein wordt gedomineerd door het meest markante gebouw in de Rivierenbuurt, het 12-verdiepingenhuis van J.F. Staal, beter bekend als de Wolkenkrabber. Dit was het eerste hoge woongebouw van Amsterdam. Voor de Wolkenkrabber staat sinds 1966 een standbeeld van H.P. Berlage, vervaardigd door Hildo Krop.

Trams[bewerken]

De tramlijn 8 had van 1929 tot 1936 zijn eindpunt met een keerlus voor de Wolkenkrabber op het Daniël Willinkplein. In 1936 werd deze lijn verlengd via de Zuider Amstellaan (tegenwoordig Rooseveltlaan) naar het Westerscheldeplein (Europaplein), maar in 1942 lijn 8 (evenals de andere Amsterdamse tramlijnen) opgeheven. Na de oorlog kwam lijn 4, uit de binnenstad via het noordelijk deel van de Rijnstraat, over het Victorieplein naar de Rooseveltlaan en het Europaplein, hiervoor in de plaats.

Tramlijn 25 passeerde van 1930 tot 2013 het plein vanaf de Noorder Amstellaan (Churchill-laan), naar het zuidelijk deel van de Rijnstraat, en lijn 12 sinds 1977 vanaf de Churchill-laan naar de Vrijheidslaan en het Amstelstation.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties