Vissenaken
.svg){kind=small} |
|||
  |
|||
|
|
|||
| Gewest |  Vlaanderen |
||
| Provincie |  Vlaams-Brabant |
||
| Gemeente |  Tienen |
||
| Fusie | 1971 (Kumtich) 1977 (Tienen) |
||
| Coördinaten | 50°50'N 4°54'E | ||
|
|
|||
| Oppervlakte | 8,60 km² | ||
| Inwoners (Volkstelling van 1709) | 350 (40,7 inw/km²) | ||
| Hoogte | 60 m | ||
|
|
|||
| Postcode | 3300 | ||
| Netnummer | 016 | ||
| NIS-code | 24107(D) | ||
| Oude NIS-code | 24113 | ||
|
|
|||
 |
|||
|
|||
Vissenaken is een dorp in de Belgische provincie Vlaams-Brabant en een deelgemeente van Tienen.
De plaats ligt ten noorden van de stad Tienen en bestaat uit twee parochies: Sint-Martens en Sint-Pieters. De parochie van Sint-Martens Vissenaken heette vroeger ook Sint-Himelinus, zo genoemd naar de heilige Himelijn die in Vissenaken in 631 zou gestorven zijn.
Inhoud |
Oorsprong en etymologie [bewerken]
In oude oorkonden krijgt de plaats zowel Gallo-Romeinse als Germaanse benamingen: 1147 Fennache, 1214 vissnake, 1217 de Fenaco, 1226 Vesnaken. Vertrekkend van de ene of de andere vorm komen toponymisten tot verschillende verklaringen van de dorpsnaam.
Voor sommigen is Vissenaken te reconstrueren als *Fassiniacas, dit is de Germaanse persoonsnaam Fasso + het achtervoegsel iniacas. Vissenaken betekent aldus: bij de lieden van Fasso. Fasso is een Germaanse vleivorm uit de tweestammige naam Fastwin. Door de werking van de umlaut in de 8ste eeuw evolueerde de vorm Fassiniacas in Romaanse mond tot Fenaco, in Germaanse tot Ves(se)naken.
Anderen zoeken de oorsprong van Vissenaken in de Gallo-Romeinse naam: vicinacum of vicinaticum, d.i. nederzetting.
Dat Vissenaken oorspronkelijk een Romeinse nederzetting was wordt gestaafd door de ontdekking van allerlei Romeinse voorwerpen in Vissenaken: een gouden muntstuk van Nero, een bronzen muntstuk van Claudius II Gothicus, een bronzen muntstuk van Trajanus, een bronzen muntstuk van keizer Domitianus en verder heel wat Gallo-Romeins aardewerk en zelfs restanten van een Romeinse woning uit de tweede of derde eeuw.
Andere ontdekte voorwerpen (drie Merovingische wapens, Frankische vazen) getuigen van een Merovingische en Frankische nederzetting in Vissenaken.
Sint-Himelinus [bewerken]
De eerste die rond 1476 over Sint-Himelinus schreef was de augustijn Jan Gielemans, supprior van het Rood-Klooster in het Zoniënwoud bij Brussel. Teruggekeerd van een reis naar Rome kwam Himelijn, een pelgrim uit Ierland, in Vissenaken aan. Hij vroeg aan de dienstmeid van de pastoor om te drinken. Deze weigerde haar kruik, omdat er veel pest heerste, maar na veel aandringen van de Ierse pelgrim liet ze het toch toe. Bij de pastoor aangekomen was het water veranderd in wijn. Himelijn stierf in de pastorie drie dagen later aan de pest. Het verhaal werd op affiches verspreid. Zijn feestdag valt op 10 maart. Op te merken valt, dat de heilige Himelinus enkel in Vissenaken is bekend.
Historische gebeurtenissen [bewerken]
De godsdienstoorlogen in de 16e eeuw waren rampzalig voor Vissenaken. Het Hageland, grensgebied tussen Brabant en het prinsbisdom Luik, werd voortdurend onder de voet gelopen door krijgsbendes, meestal huurlingen die uitsluitend van plundering leefden.
Alva [bewerken]
In 1568 betwistte Fernando Alvarez de Toledo, hertog van Alva, de toegang tot onze provincies aan Willem I, prins van Oranje. Na zijn doortocht door Tienen sloeg Alva op 21 oktober zijn tenten op te Vissenaken-Sint-Pieter. Het kampement zou er twee dagen blijven.
Veldslag van Vissenaken [bewerken]
Op 15 september 1576 vochten Spanjaarden en Staatse legers een dramatische veldslag uit in Vissenaken-Sint-Maarten. Het dorp, en ook de naburige gemeenten Bunsbeek en Sint-Margriete-Houtem werden door beide legers helemaal vernietigd. Al de inwoners hadden hun erf verlaten. Tien jaar lang zou het dorp onbewoond blijven.
Albrecht en Isabella [bewerken]
Het twaalfjarig bestand (1609-1621) onder de regering van de aartshertogen Albrecht en Isabella bracht tijdelijke rust, maar in 1625 trekken weer Franse, Hollandse en Spaanse troepen door Vissenaken en verjagen de inwoners. In de Sint-Maartenskerk breken ze de vergulde ciborie in stukken en vernielen ze het tabernakel. De doopvont wordt verbrijzeld.
Bezienswaardigheden [bewerken]
- Een bekend natuurgebied is de Rozendaal vallei of gewoon het Rozendaal dat zich van zuid naar noord uitstrekt over het dorp.
- De Sint-Maartenskerk
- De Sint-Pieterskerk
- De kapel van Sint-Himelinus
- De kapel van Onze-Lieve Vrouw
- De kapel van Onze-Lieve Vrouw van het Heilig Hart
- De kapel van Onze-Lieve Vrouw van Smarten
- De kapel Heilig-Hart van Jezus
Foto's [bewerken]
-
De bron van Sint-Himelinus
-
De Velp in Vissenaken
-
Deel van de Rozendaal vallei
.jpg)
.jpg)
Zie ook [bewerken]
Externe links [bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Plaatsen in de stad Tienen |  |
|---|---|---|
|
Deelgemeenten: Bost · Goetsenhoven · Hakendover · Kumtich · Oorbeek · Oplinter · Sint-Margriete-Houtem · Tienen · Vissenaken |
||
