Vlaamse Vervoermaatschappij "De Lijn"

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Logo "De Lijn"
Van Hool A600 van pachter Alpaerts aan het busstation in Mechelen
Van Hool A600 aan het busstation Rooseveltplaats in Antwerpen
Busstation 't Zand in Brugge
Van Hool A360 van pachter Heidebloem in de binnenstad van Maastricht

De Vlaamse Vervoermaatschappij "De Lijn" is het autonoom overheidsbedrijf dat stads- en streekvervoer verricht in opdracht van het Vlaams Gewest. Het Vlaams Gewest is tevens de belangrijkste aandeelhouder van het bedrijf. De Lijn rijdt in heel Vlaanderen en daarnaast in/naar het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, de grensstreek met Nederland (Noord-Brabant, Limburg en Zeeuws-Vlaanderen) en in een aantal gemeenten in Wallonië.

De vervoermaatschappij heeft haar hoofdzetel in Mechelen, maar elke provincie heeft ook een eigen zetel. Directeur-generaal is sinds 2009 Roger Kesteloot. Hij volgde Ingrid Lieten op die het overheidsbedrijf van 2002 tot 2009 geleid had.

Historie[bewerken]

De Lijn is in 1991 ontstaan uit een opsplitsing van de nationale streekvervoerder NMVB in een Vlaams en een Waals deel. Het Vlaamse deel is gefuseerd met de MIVA en de MIVG, de stadsvervoerders in respectievelijk Antwerpen en Gent tot de Vlaamse Vervoermaatschappij (De Lijn). Het Waalse deel werd na een fusie met de STIC, STIL en STIV de Waalse Vervoermaatschappij SRWT (TEC).

Cijfers[bewerken]

In 2007 legde De Lijn circa 209 miljoen kilometer af (exclusief bijzondere vormen van geregeld vervoer) en vervoerde zo'n 483,2 miljoen reizigers met 2.251 bussen, waarvan 18 trolleybussen (enkel in Gent), en 359 trams. In 1999 vervoerde De Lijn nog 223,2 miljoen reizigers, wat meer dan een verdubbeling van het aantal reizigers betekende in acht jaar tijd. De Lijn kende een netto-vervoerontvangst van circa 126 miljoen euro, waarvan zo'n 120 miljoen van klanten en 6 miljoen via derdebetalerssystemen, veelal door gemeenten. Het Vlaams Gewest leverde een tussenkomst van 724,52 miljoen euro. De dekkingsgraad, de verhouding van geïnde inkomsten tegenover totale uitgaven, bedraagt 14%.[1] In totaal werken er 7.979 mensen bij het bedrijf.

In 2008 vervoerde De Lijn 508 miljoen reizigers (reizigersritten), 25 miljoen reizigers (5%) meer dan in 2007. De stijging was het grootst in Vlaams-Brabant (7%), wat vooral te danken is aan de uitbreiding van de START-buslijnennetwerk rond de luchthaven van Zaventem.[2]

In 2009 vervoerde De Lijn 531 miljoen reizigers (reizigersritten), 23 miljoen reizigers (4,3%) meer dan in 2008. De stijging was ook dat jaar het grootst in Vlaams-Brabant (5,3%). Er werden 16,5 miljoen kilometer afgelegd met trams en 209,7 miljoen kilometer met bussen (som van eigen bussen en bussen van exploitanten). Het personeelsbestand steeg tot 8.561 personen, 7.009 mannen en 1.552 vrouwen.[3]

In 2010 vervoerde De Lijn 551,2 miljoen reizigers (reizigersritten), 20,2 miljoen reizigers (3,8%) meer dan in 2009.

In 2011 vervoerde De Lijn 549,1 miljoen reizigers (reizigersritten), 2,1 miljoen reizigers (0,4%) minder dan in 2010. De stijging was ook dat jaar het grootst in Vlaams-Brabant (1,5%). De daling was het grootst in West-Vlaanderen (-1,8%). [4]

In 2012 had De Lijn 544 miljoen reizigers, wat ruim 10% meer is dan vijf jaar eerder, maar een lichte daling ten opzichte van de cijfers van zowel 2010 als 2011. Er werden bijna 216 miljoen kilometer autobusdiensten afgelegd met 2.326 autobussen.

Voertuigenpark[bewerken]

Voor haar drie tramnetten (de Kusttram, en de stadsnetten in Antwerpen en Gent) gebruikt De Lijn HermeLijn- en PCC- (Presidents' Conference Committee-Car) trams, alle op meterspoor. Aan de kust rijden sneltrams van het type 'BN' van de gelijknamige constructeur (nu Bombardier).

Het bussenpark is niet veelzijdiger, met bijna alleen bussen van Van Hool, VDL Bus & Coach en Mercedes-Benz. De trolleybussen waren allemaal van het type Van Hool AG280T. In 2009 werd bekend dat de trolleybussen verdwijnen en langzamerhand vervangen werden door hybride bussen van het type Van Hool AG300. Er rijden onder De Lijn enkele Mercedes-Benz Citobussen, genummerd 4165-4167. [5] Deze bussen kwamen ter gelegenheid van Busworld 2001 in Kortrijk. Ook rijden er een aantal Midi- en minibussen meer van andere merken zoals de Mercedes-Benz Sprinter[6] en de Joost (Mercedes-Benz) Sprinter[7]. Sommige privé-exploitanten gebruiken echter ook andere merken; zo zijn er bij sommige in hun remise weer veel Mercedes-lijnbussen en/of Scania-lijnbussen te zien.

De voertuigen van De Lijn zijn in twee grote groepen verdeeld. Enerzijds zijn er de voertuigen van de regie zelf, die ook door henzelf worden onderhouden. De gemiddelde leeftijd van de bussen van de regie bedroeg 6,52 jaar in 2006. Anderzijds zijn er de buspachters (particuliere exploitanten), die ritten voor De Lijn uitvoeren met zelf aangekochte bussen. Een voertuig van de regie is te herkennen aan een nummering met 4 cijfers, de exploitantenbussen dragen 6 cijfers. Van dit exploitantennummer geeft het eerste cijfer telkens de entiteit (= provincie) weer: (1 Antwerpen, 2 Oost-Vlaanderen, 3 Vlaams-Brabant, 4 Limburg, 5 West-Vlaanderen).

Trams[bewerken]

Moderne Lagevloertram van De Lijn van het type HermeLijn in Gent

Verder zijn er ook nog de 6- en 7- reeksen. Dit zijn de trams: De reeks 6- bestaat uit 4 subreeksen:

De reeks 7- bestaat uit 3 reeksen:

Serie Bouwjaar Fabrikant Type Aantal Inzet Opmerking
6001-6050 1980 BN Light Rail Véhicule 50 Kusttram
6201-6254 1971-1974 BN PCC-trams 54 Gent
6301-6341 1999-2000, 2004 Siemens (Bombardier Transportation) HermeLijn 41 Gent 6332-6341 zijn pooltrams voor Gent en de Kusttram
7000-7165 1960-1974 BN en ACEC PCC-trams 166 Antwerpen 11 trams zijn al buiten dienst
7201-7284 1999-2000, 2004, 2006-2007, 2011-2012 Siemens (Bombardier Transportation) HermeLijn 84 Antwerpen 7232-7265 zijn pooltrams voor Antwerpen en de Kusttram
 ????-???? 2014-2015 Bombardier Flexity 2 48 Antwerpen

Van de 63- en 72-reeksen rijden er enkele exemplaren rond aan de Kust. De meeste van deze 'Pooltrams' worden in het begin van het seizoen naar de Kust getransporteerd, en nadien terug naar hun thuishaven. Tegenwoordig blijft er echter ook telkens één van elk type aan de kust, voor opleidingsdoeleinden.

Bombardiertrams[bewerken]

Eerste order[bewerken]

In 2012 maakte De Lijn bekend een order te hebben geplaatst voor 48 trams, FLEXITY2-type, bij rollendmaterieelproducent Bombardier Transportation in Brugge. 20 van deze trams zijn zogenaamde 'supertrams' met een lengte van 42,7 meter, verdeeld over 7 compartimenten, met een capaciteit van 380 reizigers. De helft hiervan gaat naar Antwerpen, waar ze ingezet worden op lijn 15 en op lijn 3, de andere helft naar Gent om de capaciteit van lijn 1 te verhogen. De overige 38 kortere trams (31,4 meter - 5 delen) worden aangeschaft voor de Antwerpse tramverlengingen naar Wijnegem, Boechout en Ekeren. Deze bieden plaats aan 266 personen, waarvan 54 zitplaatsen. De eerste nieuwe trams zullen eind 2014 in Gent binnenrollen, begin 2015 komt Antwerpen aan de beurt.[8]

Tweede order[bewerken]

Met de bestelling van het eerste order maakte De Lijn ook bekend dat een vervolgorder bestaat uit voor Antwerpen 10 kortere en 14 langere trams en voor Gent 16 trams. Deze bestelling moet nog geplaatst worden. Bij de levering van het tweede order worden enkele PCC-trams buiten dienst gesteld.

Vernieuwing tramvloot[bewerken]

Op donderdag 20 februari 2014 maakte minister van Mobiliteit Hilde Crevits bekend dat de Vlaamse regering voor 320 miljoen euro gaat investeren in 146 nieuwe trams.[9] Vooral het netwerk van kusttrams wordt gemoderniseerd, maar ook Antwerpen en Gent krijgen nieuwe trams:

Kust: 62 trams[bewerken]

De 48 huidige kusttrams worden vervangen, terwijl 9 extra kusttrams een verhoging van de frequentie mogelijk moeten maken. Er worden verder nog eens vijf trams voorzien voor een mogelijke verlenging van de tramlijn naar Veurne.

Antwerpen: 66 trams[bewerken]

Een deel van de nieuwe trams zal geleidelijk de huidige PCC's (de 'kleine trams'), waarvan er vandaag nog 155 rondrijden in Antwerpen - vervangen, de rest wordt ingezet voor de projecten in het kader van het Masterplan.

Gent: 18 trams[bewerken]

Gent krijgt 18 nieuwe trams. Een deel van de 40 kleine trams die nog in Gent rondrijden, zal vervangen worden. Daarnaast zullen deze trams ingezet worden om het net verder uit te breiden.

Busmaterieel[bewerken]

Hieronder volgt een overzicht van het busmaterieel anno 2014. In de loop van 2014 zullen er 386 nieuwe bussen bij komen. Hiermee wordt een groot deel van het wagenpark vernieuwd.[10]

Lijndienstbussen[bewerken]

Serie Bouwjaar Fabrikant Type Aantal Opmerking
1163-1168 2006 Van Hool newA309 6 Tijdelijke huurbussen afkomstig van Oostmalle Cars voor de stadsdienst van Mechelen
1199  ?? Van Hool A330FC 1 Huurbus van Van Hool
2356, 2359-2371, 2388-2470 1990 Van Hool A600 97 2359 - 2360, 2370 zijn afgevoerd
2389 - 2403 zijn uitgeleend aan buspachter Mattheessen
2548-2658 1991 Van Hool A600 111 Enkele bussen zijn uitgeleend aan enkele buspachters
2573, 2577, 2585-2588 zijn nu rijschoolbussen. In Limburg rijden er vier exemplaren in reserve: de 2608, 2611, 2617 en de 2619. De rest is afgevoerd.
2700 - 2734 1991 Van Hool A508 35 Afgevoerd op 2726 na.
2726 is omgebouwd tot infobus
2782-2814 1993 Van Hool A300 33 Op enkeling na allemaal afgevoerd
2819-2896 1992-1993 Van Hool A600 78 2859 is afgevoerd
2819-2830 zijn uitgeleend aan pachters
2896 is vipbus
2897-2919 1993 Van Hool AG700 23 Anno 2014 zijn de 2911 en de 2917 "de laatsten der mohikanen" in de stelplaats van Hasselt.
2958-2972 1993 Van Hool A500 15 Enkel de 2959 is nog in reserve te Winterslag
2986-2991 1993 Van Hool A308 6 2991 was demobus
2990 en 2991 omgebouwd tot werkwagen, rest afgevoerd
3151-3186 1994-1995 Van Hool A600 36
3219-3236 1995 Van Hool A500 18 Enkel te vinden in Limburg. 3223, 3225, 3227 zijn afgevoerd. 3226 en 3232 verkast van Hasselt naar Antwerpen. Rest heeft reservestatus gekregen.
3237-3241 1995 Van Hool A300 5 3237-3240 zijn plukbussen
3241 is omgebouwd tot hybridebus
3248-3262 1996 Van Hool A360 15 Enkele zijn uit de reguliere dienst gehaald
3263-3345 1996-1997 Jonckheere Communo 83 Eerste grote reeks die niet van Van Hool afkomstig was.
3346-3367 1996-1997 Van Hool AG500 22 Gelede bussen

Afgevoerd op enkele exemplaren na. deze dienen als reserve te Leuven. De West-Vlaamse exemplaren (3356-3367) rijden nog dagelijks rond in de regio Brugge-Oostende

3368-3371 1996 Denolf & Depla Boxer 4 Midi-bussen
Zijn nu dienstbussen
3372-3406 1996-1997 Van Hool A300 35
3407-3421 1997 Van Hool AG300 15 Gelede bussen
3432-3439 1997 Van Hool A600 8
3490 1997 BUSiness Sprinter 1 Oorspronkelijk Mercedes-Benz Sprinter
3510-3576 1998 Van Hool A600 67 3510 is omgemummerd naar 8043
3584-3654 1998-1999 Van Hool A600 71
3655-3664 1999 Van Hool A600 10
3665-3688 2000 Jonckheere Premier G 34 Gelede bussen
3689-3728 2000 Van Hool A600 40
3729-3773 2000 Van Hool A360K 45 Eerste low-entry bussen bij De Lijn
3774-3794 1999-2000 Van Hool AG500 21 Gelede bussen
3795-3812 1999 Van Hool A300 18
3813-3820 2000 Van Hool A600 8
3821-3826 1999 Van Hool A308 6 Midi-bussen
3828  ?? Fiat Fiat Ducato 1 Sinds 1999 dienstbus 7817
3829-3978 2000-2001 Jonckheere Transit 2000 150 Enkele zijn uit de reguliere dienst gehaald.

3829-3859, 3861-3862 rijden vanuit de Winterslagse stelplaats. 3863-3881 vanuit de Hasseltse. 3860 is omgenummerd naar 8044.

3979-3985 2000 Van Hool A308 7 Midi-bussen
3986-4010 2001 Jonckheere Transit 2000 G 25 Gelede bussen
4011-4027 2001 Jonckheere Transit 2000 17
4028 1996 Ford Transit 1 Oorspronkelijk pendelbus, later bij de technische dienst geplaatst
4029-4042 2001 Denolf & Depla Procity 14 Midi-bussen
4043-4093 2001-2002 Van Hool A360K 51 4078: total loss , 4088: omgebouwd tot Infobus te Limburg, 4093: testmodel met elektrische rolstoelplaat
4094-4126 2002 Van Hool A330K 33
4127-4138 2001 Van Hool A308 12 Midi-bussen
4139-4157 2001 Van Hool AG500 19 Gelede bussen
4158-4164 2001 Van Hool AG300 7
4165-4167 2001 Mercedes-Benz Cito 3 Speciaal voor Busworld 2001 in dienst genomen
4168-4173 2001-2002 Denolf & Depla Procity 6 Midi-bussen
4174-4224 2002-2003 Van Hool A360K 51
4225-4243 2002 Van Hool A330K 19
4244-4277 2003 Van Hool newA308 34 Midi-bussen
Eerste bussen met nieuwe look
4278-4294 2003 Van Hool AG500 17 Gelede bussen
4295-4317 2002-2003 Van Hool AG300 23 Gelede bussen. 4295-4297 rijden vanuit de stelplaats van Winterslag. 4298-4309 vanuit de stelplaats van Beverlo, en 4310-4317 vanuit de stelplaats Gentbrugge
4318-4337 2003 VDL Jonckheere Procity 20 Midi-bussen
4338-4404 2004 Van Hool newA360 67 enkele zijn uit roulatie gehaald.
4405-4459 2004 VDL Jonckheere Transit 2000 G 55 Gelede bussen (een deel staan gestald op de stelplaats van Tielt-Winge, de 4451-4459 staan in de stelplaats van Kortrijk (misschien ook Ieper) en 1 in Diksmuide)
4460-4501 2004 VDL Jonckheere Transit 2000 M 42 Midi-bussen
4502-4514 2003 Joost Sprinter 13 Oorspronkelijk Mercedes-Benz Sprinter
4515-4519 2004 Van Hool AG300 5 Gelede Bussen
4520-4522 2003 Joost Sprinter 3 Oorspronkelijk Mercedes-Benz Sprinter
4523 1993 Van Hool A308 1 Ex-SVD
Midi-bus
Uit de reguliere dienst gehaald
4524-4602 2005 VDL-Jonckheere Transit 2000 79
4603-4663 2004 Van Hool newAG300 61 Gelede bussen. 4657: total loss. 4653-4656 staan in Winterslag gestald. 4658-4663 staan te Antwerpen
4664-4707 2004-2005 Van Hool newA309 44 Midi-bussen
4708-4837 2004 Van Hool newAG300 130 Gelede bussen. Enkel te vinden in het Antwerpse. Rijden onder andere vanuit de stelplaatsen Antwerpen Tjalkstraat, Rumst, Aarschot.
4838-4879 2006 VDL Jonckheere Transit 2000 42
4880-4901 2006 Van Hool newA330 22
4902-4963 2006 VDL Jonckheere Transit 2000 G 62 Gelede bussen. de 4909 werd na een ongeval omgebouwd door Jonckheere en werd in september 2011 herboren als 5597.Deze reeks is ook wat verbrokkeld verdeeld.4912-4917, 4932-4937: stelplaats Hasselt. 4918-4921, 4938-4942: stelplaats Tongeren
4964-4979 2006 Van Hool newA309 16 Midi-bussen
4980-5015 2007 VDL Jonckheere Transit 2000 36 4980-4983 zijn in Hasselt gestald, 4984, 4986-4988 in Tongeren, 4989-4995 in Winterslag, 4996-5005 in Kortrijk en 5006-5014 in Knokke. 5015 is rijschoolbus in West-Vlaanderen. Eerste reeks Transit 2000 met ledfilm. 4985 is omgenummerd naar 8045.
5016-5029 2007-2008 Van Hool newA330 14
5030-5063 2007 Van Hool newAG300 34 Gelede bussen, eerste reeks met een afgerond achterkant en ledfilm. 5060-5063 rijden vanuit de stelplaats van Kinrooi
5064-5078 2008 VDL Jonckheere Procity 15 Midi-bussen
5079-5083 2007 VDL Jonckheere Transit 2000 5
5084-5088 2007 Van Hool newA330 5
5089-5091 2008 Van Hool newA330 3
5092 2001 Mercedes-Benz Sprinter 208CDi 1 Tweedehandsbus
5095-5167 2007-2008 VDL Jonckheere Transit 2000 73 getinte ruiten. 5126-5135 rijden vanuit de slaapplaats van Sint-Truiden, de 5137-5152 in Kortrijk, 5153-5167 in Oostsende en Diksmuide. 5136 is rijschoolbus in West-Vlaanderen.
5168-5275 2008 Van Hool newAG300 108 Gelede bussen. 5242-5247 rijden vanuit stelplaats van Brugge, 5248-5258 rijden vanuit de stelplaats van Hasselt.
5276-5306 2008 Van Hool newA309 31 Midi-bussen
5307-5308 2008 VDL Jonckheere Procity 2
5309-5323 2009 VDL Jonckheere Transit 2000 25 getinte ruiten. Laatste reeks Transit 2000.
5324-5333 2009 Van Hool newAG300 10 Gelede bussen.
5334-5347 2009-2010 Van Hool newA309 14 Midi-bussen. Deze bussen rijden enkel in Limburg. Hier zijn ze verdeeld over de stelplaatsen van Tongeren, Kinrooi, Sint-Truiden, en Lanaken.
5348-5352 2009 Van Hool newA300Hyb 5 Hybride bussen
5353-5357 2009-2010 Van Hool newA308Hyb 5 Hybride midi-bussen, rijden enkel in Brugge.
5358-5382 2009-2010 Van Hool newAG300Hyb 25 Hybride gelede bussen
5383-5401 2010 VDL Jonckheere Procity 29 Midi-bussen
5402-5445 2009-2010 Van Hool newA360Hyb 44 Hybride bussen. 5437-5440 rijden in vanuit de stelplaats van Winterslag, 5441-5445 vanuit de stelplaats van Hasselt.
5446-5519 2009-2010 Van Hool newA360 74 getinte ruiten. 5490-5503 rijden van de stelplaats van Beverlo, 5504-5519 vanuit stelplaats Brugge.
5520-5596 2010 Van Hool newAG300 77 Gelede bussen, getinte ruiten.
5597 2011 Jonckheere Transit 2000 G Hyb 1 Hybride bus
5598-5600 2013 Van Hool A308E 3 Elektrische bussen
5601-5605 2013-2014 Van Hool A330FC 5 Waterstofbussen
5606-5762 2013-2014 Iveco Bus Crossway LE 157 Nummering onder voorbehoud
5763-5789 2013-2014 VDL Citea SLF 120 27 Nummering onder voorbehoud
5790-5816 2013-2014 Van Hool AG300 27 Nummering onder voorbehoud
5817-5857 2013-2014 VDL MidCity 41 Nummering onder voorbehoud
5858-5962 2014 VDL Citea SLF 120 Hybride 105 Nummering onder voorbehoud
5963-5980 2014 Van Hool A308Hyb 18 Nummering onder voorbehoud
7401-7420 1987-1988 Van Hool AG280T 20 Buiten dienst

Rijschoolbussen[bewerken]

Naast de bussen voor de lijndiensten heeft De Lijn ook enkele rijschoolbussen. De meeste bussen die hier komen zijn vervangen door nieuwere bussen en daardoor overbodig geworden voor de lijndiensten, maar krijgen hier binnen De Lijn een nieuw leven. Hieronder is een overzicht van de bussen die er zijn met hun voormalige nummering. Met de komst van de nieuwe Iveco Crossway-bussen krijgt iedere entiteit één nieuwe rijschoolbus. In totaal komen er vijf nieuwe rijschoolbussen bij in de loop van 2014, 2015.

Serie Bouwjaar Fabrikant Type Aantal Voormalige nummering Entiteit
 ?? 1990 Van Hool A600 1 2448
 ?? 1991 Van Hool A600 6 2573, 2577, 2585-2588
7713-7716, 7720, 7721 1996 Van Hool A360 6 3249-3252, 3254, 3258
7724-7726 1993-1995 Van Hool A300 3 2811, 3110 en 3372
7727 1993 Van Hool A308 1 4523
7764 2000 Jonckheere Transit 2000 1 3902
8043 1998 Van Hool A600 1 3510 Limburg
8044 2000 Jonckheere Transit 2000 1 3860 Limburg
8045 2007 VDL-Jonckheere Transit 2000 1 4985 Limburg

Basismobiliteit[bewerken]

Momenteel voert het bedrijf het decreet basismobiliteit van de Vlaamse regering, goedgekeurd in 2001, uit. Eind 2006 moest al het stads- en streekvervoer in Vlaanderen aan de hoge normen van het decreet voldoen.

Pegasus-, Spartacus- en Neptunusplan en START-initiatief[bewerken]

Merceds benz Citaro I op lijn 272 op afgesloten ringweg rond het luchthavendomein, tussen Cargo en Luchthaven

Voor de periode 2003-2025 ontwikkelde De Lijn ambitieuze plannen om het bus- en tramvervoer in Vlaanderen en Brussel te verbeteren.

In de provincie Antwerpen zouden bijvoorbeeld nooit gebruikte premetrotunnels in gebruik worden genomen en zijn er plannen voor een lightrailverbinding Antwerpen - Boom - Puurs. In Oost-Vlaanderen is er sprake van lightrailverbindingen tussen Gent en Zelzate, langs de Gentse haven, en van Gent, via Eeklo, naar Maldegem. In Vlaams-Brabant is er in het kader van het START-initiatief van de Vlaamse regering een netwerk van "START-lijnen", bestaande uit snelbussen en andere nieuwe lijnen rond Brussel en Leuven en geconcentreerd rond de luchthaven van Zaventem en het bedrijvengebied Brucargo, voorzien. In West-Vlaanderen (Neptunusplan) zijn er bijvoorbeeld plannen voor een lightrailverbinding Zeebrugge - Brugge - Lichtervelde, een lightrailverbinding tussen Brugge en Oostende, een uitbreidingen van het Kusttramspoor van Koksijde naar Veurne en, als de Franse overheid meewil, ook een verlenging van het tramspoor naar Duinkerke. In Limburg (Spartacusplan) wordt de uitwerking van een geïntegreerd regionaal netwerk voor treinen, lightrail en snelbussen gepland.

Ook de bestaande netwerken worden op veel plaatsen verder uitgebouwd en verbeterd.

De verschuiving van de modal split richting bus en tram zal volgens De Lijn een daling van het aantal verkeersongevallen tot gevolg hebben.

Af en toe worden ook nieuwe tramdiensten aangekondigd, dit lijkt echter eerder gebaseerd op politiek, bv. bij aankomende verkiezingen.

Tarieven[bewerken]

Vooraf aan de lijnkaart die op 1 juni 1993 ingevoerd werd, werden papieren vervoersbewijzen van de vroegere buurtspoorwegen gebruikt met eigen logo, waaronder de Z-kaart.

Biljetten en Lijnkaarten[bewerken]

Het AES Prodata ontwaardingstoestel

In België wordt bij De Lijn, het Waalse TEC en de Brusselse MIVB gebruikgemaakt van een magneetstripkaart, waarmee met een druk op de knop van het gele ontwaardingsapparaat (Prodata-apparaat) de zones ontwaard kunnen worden. Sinds maart 2006 zijn er twee tarieven: een tarief voor biljetten en Lijnkaarten (meerdere ritten) die op voorhand gekocht zijn (in een Lijnwinkel, krantenwinkel of ander verkooppunt) en een duurder tarief voor biljetten en Lijnkaarten die bij de chauffeur gekocht zijn. De Lijn wil de reiziger aanmoedigen om kaartjes op voorhand te kopen, zodat de chauffeurs minder tijd verliezen met het verkopen van kaartjes.

Het aantal te ontwaarden zones is voor de enkele reisweg op het voertuig en niet voor de totale reis, zoals bij het afstempelen van een strippenkaart in Nederland. Bij een overstap dient dus weer de reisweg op dat voertuig te worden ontwaard. Alleen eventuele nieuw te reizen zones worden door het apparaat ontwaard, zodat er niet twee keer dezelfde zone wordt afgerekend. Er is een tarief "korte afstand" (1 of 2 zones) en een tarief "lange afstand" (3 of meer zones). Een biljet of Lijnkaart voor een "lange afstand" is dus het duurste wat men kan betalen, hoe lang het traject ook is. Op voertuigen die niet verder rijden dan 1 zone of in hun eindbestemmingszone zitten, hoeft men niet op een knop te drukken, omdat het apparaat dan automatisch het tarief korte afstand ontwaardt.

Het vervoerbewijs moet bij elke opstap (ook als het nog geldig is) in het Prodata-apparaat worden gestoken, omdat dit niet alleen ontwaardt maar ook het aantal opstappers en hun reisgedrag vastlegt. Achterop de kaart print het apparaat een controleregel. Hierop staan datum, het aantal personen, het aantal zones, instapzone, uitstapzone, lijnnummer en de tijd waarop de ontwaarding haar geldigheid verliest. (Voorbeeld: bij het ontwaarden van 1 zone om 14:23 zal er 15:23 geprint worden.) Ook het resterende bedrag van de Lijnkaart wordt in deze regel vermeld.

Geldigheidsduur[bewerken]

  • 1 & 2 zones: 60 minuten
  • 3 en meerdere zones: 120 minuten

Tarieven (geldig sinds 01/02/2014)[bewerken]

Voorverkoop: Een biljet voor een korte afstand kost in voorverkoop € 1,30 en een exemplaar voor een lange afstand € 2. Een op voorhand gekochte Lijnkaart kost € 10. Voor een korte afstand wordt er dan € 1,00 ontwaard, voor een lange afstand € 1,90. Er is ook een Lijnkaart met reductie (Lijnkaart %), beschikbaar voor groepen van minstens vijf personen, kinderen van 6 tot en met 11 jaar en mensen met een reductiekaart. Voor een korte en lange afstand wordt er dan respectievelijk € 0,80 en € 1,40 ontwaard. Een op voorhand gekochte Lijnkaart % kost € 8,00.

Op de bus of tram: een biljet kost bij de chauffeur € 2 (korte afstand) of € 3 (lange afstand). Op de bus of tram kan je géén Lijnkaarten kopen.

De reiziger kan ook een sms-ticket kopen. Zie hiervoor het hoofdstuk Sms-tickets.

Mobib-kaart[bewerken]

Tegen 2014 moeten alle bussen en trams van De Lijn met een nieuwe boordcomputer voor het gebruik van de MoBIB-kaart zijn uitgerust. Het systeem gaat Retibo heten: REgistratie, TIcketing en BOordcomputer. Retibo moet o.a. de lichten op groen laten springen, het precieze aantal reizigers tellen en de papieren tickets overbodig maken. [11] [12]

Overige kaarten en biljetten[bewerken]

Sms-tickets[bewerken]

Sinds 1 februari 2010 kunnen reizigers op het hele net van De Lijn een sms-ticket kopen, oorspronkelijk alleen via het Proximusnetwerk, maar sinds januari 2011 bij alle grote mobiele telefonieoperatoren. Met het sms-ticket wil de vervoermaatschappij de verkoop op het voertuig verder verminderen en stipter kunnen rijden. Het sms-ticket werd van september 2007 tot en met januari 2010 getest in Antwerpen en Gent.

Wie een sms-ticket wil kopen, sms't vóór hij opstapt een bestelcode naar het verkort nummer 4884. Voor een sms-ticket van 60 minuten is dat 'DL', voor een sms-ticket van 120 minuten 'DL120'. Na enkele seconden krijgt de reiziger een bevestigings-sms die geldt als vervoerbewijs. Tijdens de geldigheidsduur van het sms-ticket mag de reiziger onbeperkt overstappen. Als de reis langer duurt, moet de reiziger een nieuw sms-ticket of een ander vervoerbewijs kopen.

Een sms-ticket kost 1,40 euro voor 60 minuten of 2,20 euro voor 120 minuten. Daarbij komen nog 0,15 euro telecomkosten voor de aanvraag-sms. Het sms-ticket wordt afgerekend via de gsm-factuur of afgetrokken van het beltegoed. [13]

De doelstelling om 2 miljoen sms-tickets te verkopen in 2011 werd reeds in de loop van september 2011 bereikt. In september 2011 werden voor het eerst ook meer dan 300.000 sms-tickets in een maand verkocht. De biljetverkoop bij de chauffeur is met 25 procent gedaald wat de voorziene verbetering van stiptheid ten goede komt.

Dagpassen[bewerken]

Er zijn ook dagpassen, die geldig zijn in heel Vlaanderen, voor 1, 3 of 5 dagen. Ook dagpassen zijn goedkoper beschikbaar bij de voorverkooppunten.

Abonnementen[bewerken]

In Vlaanderen zijn de abonnementen relatief goedkoop. Zo kost een jaarabonnement van De Lijn voor volwassenen van 25 tot en met 64 jaar (Omnipas) 249 euro. Ter vergelijking: een Nederlands jaarabonnement voor het hele net kost 2430 euro. Een Buzzy Pazz voor jongeren tot 25 jaar kost 23,60 euro voor 1 maand, 67 euro voor 3 maanden en 183 euro voor 1 jaar. Op deze prijs zijn bijkomende kortingen voorzien voor de tweede jongere binnen hetzelfde gezin. De Buzzy Pazz is gratis vanaf de derde jongere binnen een gezin. Voor 65-plussers die in België wonen zijn alle bussen en trams gratis in Vlaanderen. Tot voor 1 juli 2013 (bij MIVB 1 mei 2013) gold dit in heel België.

Derdebetalersysteem[bewerken]

In vele gevallen geeft de gemeente korting door middel van het derdebetalersysteem.[14] Door dit systeem betaalt de stad of gemeente een bijdrage aan De Lijn om korting te geven aan inwoners, zoals in Brugge en Sint-Niklaas, of om gratis vervoer te organiseren, zoals in Hasselt. Dit wordt gedaan om het openbaar vervoer te stimuleren en de auto uit de centra te weren.

OV-Chipkaart[bewerken]

Omdat De Lijn ook enkele lijnen in Nederland heeft en in Nederland de ouderwetse strippenkaart inmiddels is vervangen door de OV-chipkaart, proberen sommige Nederlandse concessieverleners De Lijn nu te bewegen tot het accepteren van dit nieuwe Nederlandse vervoerbewijs. In Maastricht is dit gelukt: binnen deze stad kan men reizen met de OV-Chipkaart. Er zijn geen ontwaardingstoestellen voor de chipkaart ingebouwd, men volstaat door aan de buschauffeur de kaart te tonen en te vertellen naar welke halte wordt gereisd. Bij de chauffeur kan dan een biljet enkele rit worden gekocht voor de prijs van het OV-Chipkaart-kilometertarief, eventueel met dalkorting. Deze regeling geldt alleen voor stadsritten binnen Maastricht, bij een grensoverschrijdende rit zijn enkel de reguliere vervoerbewijzen van De Lijn geldig. Overigens valt op te merken dat wanneer een lijnkaart op voorhand is gekocht, een stadsrit binnen Maastricht vaak goedkoper is op een lijnkaart dan op OV-Chipkaarttarief. In Nederland zijn echter geen voorverkoopadressen van De Lijn.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. De Standaard, 3 januari 2009, Slechts helft Lijn-reizigers betaalt volle pot
  2. 508 miljoen reizigers voor De Lijn in 2008 // Website van De Lijn
  3. De Lijn: Organisatie - Over De Lijn
  4. De Lijn blijft investeren na moeilijk jaar
  5. De Lijn 4165-4167 : Mercedes Cito
  6. De Lijn 5092 : Mercedes Sprinter 208CDi
  7. De Lijn 4502-4514, 4520-4522 : Joost Sprinter
  8. De Gentenaar, donderdag 20 februari 2014 - Nieuwe trams voor kust, Antwerpen en Gent
  9. Website Hilde Crevits, 20 februari 2014 - De Lijn start aankoopprocedure 146 trams
  10. 105 Citea Hybrid voor De Lijn Zone01.be (geraadpleegd op 9 april 2014)
  11. De Lijn schakelt over naar digitale vervoersbewijzen
  12. Eind 2014 enkel nog met chipkaart op tram en bus
  13. Een sms-ticket is tot 28 % goedkoper
  14. http://www.delijn.be/u_bent/overheid/derdebetalersysteem_per_stad_gemeente.htm