Vlaamse Vervoermaatschappij "De Lijn"
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|
|
|
De Vlaamse Vervoermaatschappij "De Lijn" is een autonoom overheidsbedrijf dat stads- en streekvervoer verricht in opdracht van het Vlaams Gewest in België. Het Vlaams Gewest is tevens de belangrijkste aandeelhouder van het bedrijf. De Lijn rijdt in heel Vlaanderen en daarnaast in/naar het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, de grensstreek met Nederland (Noord-Brabant, Limburg en Zeeuws-Vlaanderen) en in een aantal gemeenten in Wallonië.
De vervoersmaatschappij heeft haar hoofdzetel in Mechelen en elke provincie heeft ook een eigen zetel.
Inhoud |
[bewerken] Historie
De Lijn is in 1991 ontstaan uit een opsplitsing van de nationale streekvervoerder NMVB in een Vlaams en een Waals deel. Het Vlaamse deel is gefuseerd met de MIVA en de MIVG, de stadsvervoerders in respectievelijk Antwerpen en Gent tot de Vlaamse Vervoermaatschappij.
[bewerken] Cijfers
In 2007 legde De Lijn circa 209 miljoen kilometer af (exclusief bijzondere vormen van geregeld vervoer) en vervoerde zo'n 483,2 miljoen reizigers met 2.251 bussen, waarvan 18 trolleybussen (enkel in Gent), en 359 trams. In 1999 vervoerde De Lijn nog 223,2 miljoen reizigers, wat meer dan een verdubbeling van het aantal reizigers betekent in acht jaar tijd. De Lijn kende een netto-vervoerontvangst van circa 126 miljoen euro, waarvan zo'n 120 miljoen van klanten en 6 miljoen via derdebetalerssystemen, veelal door gemeenten. Het Vlaams Gewest leverde een tussenkomst van 724,52 miljoen euro. De dekkingsgraad, de verhouding van geïnde inkomsten tegenover totale uitgaven, bedraagt 14%.[1] In totaal werken er 7.979 mensen bij het bedrijf.
In 2008 vervoerde De Lijn 508 miljoen reizigers (reizigersritten), 25 miljoen reizigers (5%) meer dan in 2007. De stijging is het grootst in Vlaams-Brabant (7%), wat vooral te danken is aan de uitbreiding van de START-buslijnennetwerk rond de luchthaven van Zaventem.[2]
[bewerken] Voertuigenpark
De Lijn gebruikt HermeLijn- en PCC- (Presidents' Conference Committee-Car) trams. Aan de kust rijden sneltrams van het type 'BN' van de gelijknamige constructeur (nu Bombardier). Het bussenpark is niet veelzijdiger, met alleen bussen van Van Hool, Jonckheere. De trolleybussen zijn allemaal van het type Van Hool AG280T. Sommige privé-exploitanten gebruiken andere merken; zo zijn er in het straatbeeld ook veel Mercedes-lijnbussen te zien.
De voertuigen van De Lijn zijn in twee grote groepen verdeeld. Enerzijds zijn er de voertuigen van de regie zelf, die ook door henzelf worden onderhouden. De gemiddelde leeftijd van de bussen van de regie bedroeg 6,52 jaar in 2006. Anderzijds zijn er de buspachters (particuliere exploitanten), die ritten voor De Lijn uitvoeren met zelf aangekochte bussen. Een voertuig van de regie is te herkennen aan een nummering met 4 cijfers, de exploitantenbussen dragen 6 cijfers. Van dit exploitantennummer geeft het eerste cijfer telkens de entiteit (= provincie) weer:
(1 Antwerpen, 2 Oost-Vlaanderen, 3 Vlaams-Brabant, 4 Limburg, 5 West-Vlaanderen).
Verder zijn er ook nog de 6- en 7- reeksen. Dit zijn de trams: De reeks 6- bestaat uit 4 subreeksen:
- 60 zijn de kusttrams
- 61 zijn de premetro's van Charleroi (uitgebaat door TEC, geen verband met De Lijn)
- 62 zijn PCC-trams uit Gent
- 63 zijn de Hermelijnen uit Gent
De reeks 7- bestaat uit 3 reeksen:
- 70 zijn PCC-trams uit Antwerpen
- 71 idem
- 72 zijn de Hermelijnen uit Antwerpen
Van de 63- en 72-reeksen rijden er enkele exemplaren rond aan de Kust. De meeste van deze 'Pooltrams' worden in het begin van het seizoen naar de Kust getransporteerd, en nadien terug naar hun thuishaven. Tegenwoordig blijft er echter ook telkens één van elk type aan de kust, voor opleidingsdoeleinden.
[bewerken] Basismobiliteit
Momenteel voert het bedrijf het decreet basismobiliteit van de Vlaamse regering, goedgekeurd in 2001, uit. Eind 2006 moest al het stads- en streekvervoer in Vlaanderen aan de hoge normen van het decreet voldoen.
[bewerken] Pegasus-, Spartacus- en Neptunusplan en START-initiatief
Voor de periode 2003-2025 ontwikkelde De Lijn ambitieuze plannen om het bus- en tramvervoer in Vlaanderen en Brussel te verbeteren.
In de provincie Antwerpen zouden bijvoorbeeld nooit gebruikte premetrotunnels in gebruik worden genomen en zijn er plannen voor een lightrailverbinding Antwerpen - Boom - Puurs. In Oost-Vlaanderen is er sprake van lightrailverbindingen tussen Gent en Zelzate, langs de Gentse haven, en van Gent, via Eeklo, naar Maldegem. In Vlaams-Brabant is er in het kader van het START-initiatief van de Vlaamse Regering een netwerk van "START-lijnen", bestaande uit snelbussen en andere nieuwe lijnen rond Brussel en Leuven en geconcentreerd rond de luchthaven van Zaventem en het bedrijvengebied Brucargo, voorzien. In West-Vlaanderen (Neptunusplan) zijn er bijvoorbeeld plannen voor een lightrailverbinding Zeebrugge - Brugge - Lichtervelde, een lightrailverbinding tussen Brugge en Oostende, een uitbreidingen van het Kusttramspoor van Koksijde naar Veurne en, als de Franse overheid meewil, ook een verlenging van het tramspoor naar Duinkerke. In Limburg (Spartacusplan) wordt de uitwerking van een geïntegreerd regionaal netwerk voor treinen, lightrail en snelbussen gepland.
Ook de bestaande netwerken worden op veel plaatsen verder uitgebouwd en verbeterd.
De verschuiving van de modal split richting bus en tram zal volgens De Lijn een daling van het aantal verkeersongevallen tot gevolg hebben.
[bewerken] Tarieven
[bewerken] Biljetten en Lijnkaarten
In België wordt bij De Lijn, het Waalse TEC en de Brusselse MIVB gebruikgemaakt van een magneetstripkaart, waarmee met een druk op de knop van het gele ontwaardingsapparaat (Prodata-apparaat) de zones ontwaard kunnen worden. Sinds maart 2006 zijn er twee tarieven: een tarief voor biljetten en Lijnkaarten (meerdere ritten) die op voorhand gekocht zijn (in een Lijnwinkel, krantenwinkel of ander verkooppunt) en een duurder tarief voor biljetten en Lijnkaarten die bij de chauffeur gekocht zijn. De Lijn wil de reiziger aanmoedigen om kaartjes op voorhand te kopen, zodat de chauffeurs minder tijd verliezen met het verkopen van kaartjes.
Het aantal te ontwaarden zones is voor de enkele reisweg op het voertuig en niet voor de totale reis, zoals bij het afstempelen van een strippenkaart in Nederland. Bij een overstap dient dus weer de reisweg op dat voertuig te worden ontwaard. Alleen eventuele nieuw te reizen zones worden door het apparaat ontwaard, zodat er niet twee keer dezelfde zone wordt afgerekend. Er is een tarief "korte afstand" (1 of 2 zones) en een tarief "lange afstand" (3 of meer zones). Een biljet of Lijnkaart voor een "lange afstand" is dus het duurste wat men kan betalen, hoe lang het traject ook is. Op voertuigen die niet verder rijden dan 1 of 2 zones hoeft niet op een knop gedrukt te worden, omdat het apparaat automatisch het tarief korte afstand ontwaardt.
Het vervoerbewijs moet bij elke opstap (ook als het nog geldig is) in het Prodata-apparaat worden gestoken, omdat dit niet alleen ontwaardt maar ook het aantal opstappers en hun reisgedrag vastlegt. Achterop de kaart print het apparaat een controleregel. Hierop staan datum, het aantal personen, het aantal zones, instapzone, uitstapzone, lijnnummer en de tijd waarop de ontwaarding haar geldigheid verliest. (Voorbeeld: bij het ontwaarden van 1 zone om 14:23 zal er 15:23 geprint worden.) Ook het resterende bedrag van de Lijnkaart wordt in deze regel vermeld.
[bewerken] Geldigheidsduur
- 1 & 2 zones: 60 minuten
- 3 en meerdere zones: 120 minuten
[bewerken] Tarieven (geldig vanaf 01/02/2008)
Voorverkoop: een op voorhand gekochte Lijnkaart kost € 8. Voor een korte afstand wordt er dan € 0,80 ontwaard, voor een lange afstand € 1,50. Biljetten (voor een enkele reis) zijn ook beschikbaar in de voorverkooppunten; een biljet voor een korte afstand kost € 1,20 en een exemplaar voor een lange afstand € 2.
Op de bus of tram: een biljet kost bij de chauffeur € 1,60 (korte afstand) of € 2,70 (lange afstand). Op de bus of tram zijn ook Lijnkaarten te koop; deze zijn beschikbaar vanaf € 11. Voor een korte afstand wordt dan € 1,10 ontwaard, voor een lange afstand € 2.
Er is ook een Lijnkaart met reductie (Lijnkaart %), beschikbaar voor groepen van minstens vijf personen, kinderen van 6 tot en met 11 jaar en mensen met een reductiekaart. Voor een korte en lange afstand wordt er dan respectievelijk € 0,60 en € 1,10 (voorverkoop) of € 0,80 en € 1,50 (Lijnkaart gekocht bij de chauffeur) ontwaard.
[bewerken] Overige kaarten en biljetten
Er zijn ook dagpassen, die geldig zijn in heel Vlaanderen, voor 1, 3 of 5 dagen. Ook dagpassen zijn goedkoper beschikbaar bij de voorverkooppunten.
In Vlaanderen zijn de abonnementen relatief goedkoop. Zo bedraagt een jaarabonnement van De Lijn voor volwassenen tussen 25 en 59 jaar € 211 en voor volwassenen tussen 60 en 64 jaar € 182 (ter vergelijking: een Nederlands jaarabonnement bedraagt € 1939). Een Buzzy Pazz voor jongeren tot 25 jaar kost € 20,90 voor 1 maand, € 59 voor 3 maanden en € 162 voor 1 jaar. Voor 65-plussers die in België wonen zijn alle bussen, trams en metro's in België gratis (bij de MIVB op weekdagen pas vanaf 9 uur).
In vele gevallen geeft de gemeente korting door middel van het derdebetalersysteem. Door dit systeem betaalt de stad of gemeente een bijdrage aan De Lijn om korting te geven aan inwoners, zoals in Brugge en Sint-Niklaas, of om gratis vervoer te organiseren, zoals in Hasselt. Dit wordt gedaan om het openbaar vervoer te stimuleren en de auto uit de centra te weren.
[bewerken] Zie ook
- Kusttram
- Gentse tram
- Antwerpse tram
- Brugse stadsbus
- Kortrijkse stadsbus
- Roeselaarse stadsbus
- Oostendse stadsbus
[bewerken] Externe link
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie De Lijn van Wikimedia Commons. |
Bronnen, noten en/of referenties:
