Vleetvisserij

De vleetvisserij was een passieve vorm van zeevisserij en deze dan met name op haring. Hierbij werd gebruikgemaakt van zogenaamd staand want of staande netten. Een reeks van dergelijke met elkaar verbonden haringnetten vormde samen een vleet. Uitgezet vanaf het vissersschip - eerder de bomschuit en de buis, later de logger en de sloep - hing een vleet als het ware in zee als een afhangend gordijn dat een lengte had van enkele kilometers.

De vleet werd in de late namiddag uitgezet - geschoten - en 's nachts binnengehaald. De haring, in het zeewater trekkend in scholen, had zich in de loop van de uren vastgezwommen in de mazen van de netten. Ze bleef daarbij met de kieuwen haken achter het katoenen garen waarvan een haringnet was vervaardigd.

Een vleet telde eerder omstreeks 70 tot 100 en in latere jaren 100 tot 140 netten die - in zee afhangend - per stuk ongeveer 30 meter lang en 15 meter breed waren. De bovenzijde van een vleet werd drijvend gehouden door zogeheten blazen die met lucht waren gevuld. De netten waren aan de onderzijde verzwaard. Hierdoor hingen ze af als een gordijn of stonden in zee als een muur.

Aan het eind van de jaren zestig van de 20e eeuw maakte de (passieve) vleetvisserij op haring plaats voor de (actieve) trawlvisserij. Hierbij werd een groot sleepnet door het varende vissersschip voortgetrokken. Samen met het einde van de vleetvisserij kwam ook een einde aan het gebruik van de logger en de sloep als vissersvaartuig.

Hollandse vleet. 1: Water 2: Vleetreep 3: Breel 4: Jonas 5: Breeltouw, 6m 6: Seizing, 8m 7: Speerreep met kurken vloten en stalen 8: Zinkmateriaal, lood, onder het want 9: Want, 15x30m

Literatuur

• mr. A. Beaujon - Nederlandsche zeevisscherijen, 1885
• J. Bom e.a. - Visserijmethoden, 1963
• A. Hoogendijk Jz. - De grootvisserij op de Noordzee, 1895
• dr. H.A.H. Kranenburg - De zeevisscherij van Holland in den tijd der Republiek, 1946
• A.C. Ligthart - A.E. Maas, 1966
• A.C. Ligthart - De Vlaardingers en hun haringvisserij, 1966
• E.W. Petrejus - De bomschuit, een verdwenen scheepstype, 1954
• Piet Spaans en Gijsbert van der Toorn - Vertel me wat van Scheveningen..., 1998
• Piet Spaans - Bouweteelt, 2007