Vliegsimulator

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nagebootste cockpit met visual

Een vliegsimulator, of vluchtnabootser (Engels: flight simulator), is een technisch systeem waarmee de vlucht van een vliegtuig nagebootst kan worden. Hoewel een dergelijk systeem ook gebruikt wordt voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe systemen en (vlieg)procedures, ligt de voornaamste toepassing in het opleiden en certificeren van piloten.

Historie[bewerken]

Eén van de eerste simulatoren: de link trainer

De simulator is door de jaren geëvolueerd van een simpele "link trainer", die bestond uit een eenvoudig 'hokje' met wat basisinstrumenten, naar de huidige generatie (level 'D') simulatoren waarin een volledige cockpit is nagebouwd.

Opbouw van het systeem[bewerken]

De mate waarin een vliegsimulator de realiteit weet te benaderen, hangt af van de natuurgetrouwheid waarmee een aantal deelsystemen de werkelijkheid weten na te bootsen. Een vliegsimulator is doorgaans opgebouwd uit de volgende deelsystemen:

Cockpit[bewerken]

De cockpit kan variëren van een eenvoudig instrumentenpaneel met passieve stuurorganen (stuurknuppel, pedalen) tot aan een volledige replica van een modern vliegtuig, waarin alle instrumenten exact werken zoals in het echte toestel.

Visueel systeem[bewerken]

Dit systeem genereert het beeld dat de piloot ziet als hij 'naar buiten' kijkt. Ook dit systeem kan variëren van een eenvoudige computermonitor tot een volledig 'collimated display system', waarbij de piloot een volledig beeld van de buitenwereld voorgeschoteld krijgt. De prijs van displaysystemen varieert van enkele duizenden euro's (lcd-monitoren) tot enkele miljoenen euro's. Niet alleen het scherm en de projectoren zijn belangrijk, ook de computer en de software die het beeld berekenen (image generation) zijn van belang. De laatste jaren heeft de vooruitgang van grafische kaarten een enorme bijdrage geleverd aan de realiteit van lowbudgetvliegsimulatoren.

Instructor Station[bewerken]

Het Instructor Station is het gedeelte waar de trainingsinstructeur zit. De instructeur bepaalt het verloop van de training, kan trainingsscenario's oproepen (bijvoorbeeld motorstoringen, brand, weersveranderingen enz.) en houdt de piloten in de gaten.

Bewegingsysteem[bewerken]

Beweegbaar platform onder een vliegsimulator

Het Bewegingssysteem (ook wel Motion system genoemd) laat de piloot de bewegingen van het echte vliegtuig ervaren. Deze systemen bestaan meestal uit zes actuatoren die de cockpit in alle richtingen kunnen laten bewegen. Er bestaan elektrische en hydraulische bewegingssystemen.

Naast deze hardware-elementen speelt de software een grote rol. Zowel het dynamische simulatiegedeelte zelf, waarbij de vliegtuigaerodynamica wordt nagebootst als de systeemsoftware en trainingssoftware is van groot belang bij een goede simulator.

Een vliegsimulator waarbij de cockpit eruit ziet als een volledige replica, waarbij een realistisch buitenbeeld wordt gepresenteerd, en die is voorzien van een bewegingssysteem, wordt doorgaans een full mission simulator (of full flight simulator) genoemd. Vliegsimulatoren hebben een bepaalde rating die bepaalt voor welke trainingsdoeleinden ze gebruikt mogen worden. De hoogst haalbare rating is 'Level D'. Dergelijke simulatoren hebben een aanschafwaarde van tussen de 10 en 15 miljoen euro.[bron?]

Kleinere simulatoren hebben vaak geen bewegingssysteem (Fixed base) en minder goede visuals. Toch kan zo'n systeem een positieve trainingsbijdrage hebben, bijvoorbeeld als procedure-trainer.

Toepassing in opleiding en certificering[bewerken]

Afhankelijk van de fase in het leerproces waar de leerling(-piloot) zich bevindt, zal een bepaald realisme van de simulatie gewenst zijn. In het algemeen zou men kunnen zeggen dat naarmate de simulator de werkelijkheid dichter benadert het aantal vlieguren op het echte toestel verminderd kan worden. Vliegsimulatoren zijn inmiddels zo goed geworden dat voor bepaalde trainingen de piloot zijn hele opleiding op de vliegsimulator kan afronden. Deze vorm, die zero flight time training wordt genoemd, zal met name van toepassing zijn wanneer een piloot omgeschoold wordt van het ene naar het andere type vliegtuig.

Zie ook[bewerken]