Volendam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Volendam (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Volendam.
Volendam
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Volendam
(Details)
Volendam
Volendam
Situering
Provincie Vlag Noord-Holland Noord-Holland
Gemeente Vlag Edam-Volendam Edam-Volendam
Coördinaten 52° 29' NB, 5° 4' OL
Algemeen
Inwoners 22.000
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Volendam vanuit de lucht, Edam in het noorden
Volendam, begin twintigste eeuw

Volendam is een dorp gelegen in de gemeente Edam-Volendam, in de Nederlandse provincie Noord-Holland.

Geschiedenis[bewerken]

Volendam heette oorspronkelijk Follendam. Oorspronkelijk kwam hier de IJe of E, waaraan de plaats Edam lag, in de Zuiderzee. In 1357 groeven de Edammers een kortere verbinding tussen het Purmermeer en de Zuiderzee. Daarna werd voor de oude haven van Edam een dam aangelegd en de oude haven werd dichtgemaakt; vandaar Follendam. Zo kreeg Edam een nieuwe haven, het Oorgat. Al snel vestigden zich hier boeren en vissers. Ook bleven sommige grondwerkers na de beëindiging van het graafwerk achter in het nieuwe ontstane dorp.

Tegenwoordig is Volendam een plaats met zo'n 22.000 inwoners. De toeristen komen van heinde en ver op zoek naar lang vergeten klederdracht en vissersboten. Daarnaast vinden ze ook souvenirwinkeltjes aan de haven en een boot die hen naar Marken kan brengen. En een bevolking die zich qua gebruiken onderscheidt van de rest van Nederland middels onder andere een kenmerkend dialect, het Volendams. Daarnaast is Volendam historisch gezien altijd een zeer rooms-katholiek dorp geweest in een verder veelal protestantse omgeving. In vroeger tijden was het dorp bekend omdat het het hoogste aantal Nederlandse missionarissen en priesterroepingen per vierkante kilometer kende. Door de secularisatie en ontkerkelijking loopt echter ook in Volendam het kerkbezoek terug. In de laatste jaren kwam echter wel een revival, zo berichtte De Groene Amsterdammer over de oplevende Maria-devotie rond de kapel van het beeld Onze Lieve Vrouw van het Water van de Rooms Katholieke Hille Kok.[1][2]

Minister H.B.J. Witte van Wederopbouw en Volkshuisvesting opent in Volendam diverse nieuwbouwprojecten.
Volendam langs de haven
Visafslag Sint-Vincentius

Het aansteken van een bos sterretjes in Café De Hemel heeft in de nieuwjaarsnacht van 2000 op 2001 in Volendam een zeer felle, kortdurende brand veroorzaakt. Het café was vol met jonge mensen. De sterretjes zorgden er voor dat de kurkdroge kerstversiering die aan het plafond was bevestigd in brand vloog. Bij deze brand kwamen veertien jonge mensen om door vertrapping, zuurstofgebrek en zeer ernstige brandwonden. Ongeveer 180 personen raakten gewond, van wie velen ernstig. Enkele jongeren van buiten het café schoten anderen te hulp, waardoor zij zelf het leven verloren. Jonge mensen zijn voor het leven verminkt en gehandicapt door de ernstige brandwonden in het gezicht en op de rest van het lichaam. Er waren zoveel gewonden dat de capaciteit van de brandwondencentra in Beverwijk, Groningen en Rotterdam te klein was. Daarom werden velen in het buitenland verpleegd, onder andere in Leuven en Brussel.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Cafébrand Volendam

Tussen 2002 en 2012 kwam Volendam regelmatig in het nieuws omdat er sprake zou zijn van grootschalig cocaïnegebruik onder jongeren. [3][4] In november 2012 werd door rioolwateronderzoek aangetoond dat het cocaïne- en xtcgebruik in Volendam hoger was dan in sommige Europese hoofdsteden. [5]

Politiek[bewerken]

Volendam was tot aan de Europese Verkiezingen van 2009 een CDA-bolwerk. Tijdens deze verkiezingen werd de PVV de grootste partij in het dorp en had het zelfs het hoogste percentage PVV-stemmers van Nederland. Dit is vooral opmerkelijk vergeleken met de rest van Noord-Holland. Dit is inmiddels achterhaald. Ook tijdens daaropvolgende verkiezingen van 2010 en 2011 was de PVV in Volendam de grootste partij.[6][7] De partij heeft echter geen vertegenwoordiging in de gemeenteraad van de gemeente Edam-Volendam. In deze gemeenteraad zetelt wel de lokale partij Volendam '80, die de grootste partij is van de gemeente Edam-Volendam.

Religie[bewerken]

Volendam is overwegend katholiek met een protestantse minderheid. Volendam heeft 4 kerkgebouwen:

Feesten[bewerken]

Wedstrijd pushball op een weiland bij Volendam. Toeschouwers in klederdracht (1927).
Kermis in 1926. Diverse shots van Volendammers in klederdracht.
  • Kermis: Het beroemdste feest in Volendam is de kermis, die elk eerste weekend van september plaatsvindt. Op de dijk wordt veel gefeest en in het centrum van het dorp staat een groot aantal attracties. Veel Volendammers storten wekelijks geld in hun stamkroeg, zodat ze met de kermis een goed gevuld potje hebben.
  • Volendammer Weekend: Elk jaar in juni. Vele Volendammers dragen dit weekend originele klederdracht en overal worden oude ambachten (zoals bijvoorbeeld palingroken) getoond. Ook zijn er optredens van lokale bands in de vele kroegen die Volendam rijk is.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Klederdracht[bewerken]

Klederdrachten uit diverse plaatsen: v.l.n.r.: Volendam, Urk, Scheveningen, Spakenburg, Marken, Arnemuiden, knielend: Staphorst

De Volendamse klederdracht is zeer bekend en vervult in reclame en Holland-promotie vaak de rol van "nationale" klederdracht.

Winkelen[bewerken]

Er zijn veel toeristische winkels langs de Dijk. De meest bezochte winkelcentrums zijn "Het Havenhof", "De Stient" en winkels langs "De Van Baarstraat".

Markt[bewerken]

In de Zeestraat is er markt op zaterdag van 10.00 - 17.00 uur. Voorheen was dit in de C J Conijnstraat. Maar vanaf 27-10-12 is de markt verplaatst naar de Zeestraat nabij het winkelcentrum Havenhof.

Muziek[bewerken]

Volendam is een van de laatste plaatsen in Nederland waar verschillende oude volksliedtradities bewaard bleven: terwijl de volksliederen die men elders zong in majeur stonden en jong waren (vermoedelijk niet ouder dan de negentiende eeuw), kon men hier halverwege de twintigste eeuw nog liederen in mineur optekenen. Bovendien kenmerkte het Volendamse volkslied zich door de vele versieringen; deze manier van voordragen werd mooi zingen genoemd.

Volendam vormt de thuisbasis van vele popgroepen en andere muzikanten zoals; BZN, The Cats, Left Side, Canyon, Piet Veerman, Anny Schilder, Nick & Simon, 3JS, Maribelle, Martine Bond, Next One, Tol & Tol, Jan Smit. Ook Jan Akkerman woont in Volendam. Muziek uit Volendam is ook wel bekend onder de naam palingsound. 100%NL zendt op Eerste Kerstdag de Volendam Top 100 uit. De Votown Allstars, dat is de naam van de gelegenheidsformatie die bestaat uit Jan Smit, 3js en Nick & Simon. Deze treden op in het FC Volendam stadion Na eerdere succesvolle concerten in 2009, 2010 en 2011 en 2012 .

Sport[bewerken]

Voetbal[bewerken]

Volendam heeft een rijke voetbalhistorie, met een profclub FC Volendam die afwisselend in de Eredivisie en de Eerste Divisie speelt, en een amateurvereniging, RKAV Volendam.

Handbal[bewerken]

De handbalvereniging KRAS/Volendam behaalde, onder leiding van trainer/coach Peter Portengen, in 2005, 2006 en 2007 de landstitel in de Eredivisie. In 2010 en 2011 werd de titel gehaald onder trainer Martin Vlijm. Ook werd er in die jaren tweemaal de Super Cup en tweemaal de NHV-Beker gewonnen. Verder is KRAS/Volendam maatschappelijk betrokken bij projecten om de plaatselijke jeugd enthousiast te maken voor sport en beweging in het algemeen.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Volendam is bereikbaar vanaf Purmerend via de N244. Vanaf Hoorn, Amsterdam en Monnickendam via de N247 Vanaf Edam via de Zuidpolderzeedijk, de Dijkgraaf de Ruijterlaan, de Dijkgraaf Poschlaan en de N247/N517.

Veerdienst[bewerken]

Vanaf half maart tot en met oktober is er een (toeristische) bootdienst tussen Volendam en Marken vanaf 10.30 tot 17.30 uur, iedere 20/30 minuten.

Geboren[bewerken]

Getogen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Boudewijn Smid, Enclave Volendam: het verhaal van een dorp, Thomas Rap Uitgeverij, 2013, ISBN 9789400400474

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties