Volkhovfront

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Volkhovfront
Oprichting 17 december 1941
Ontbinding 15 februari 1944
Land Sovjet-Unie
Krijgsmachtonderdeel Rode Leger
Type Legergroep
Veldslagen Beleg van Leningrad
Leningrad-Novgorod offensief
Lyuban offensief
Sinyavin offensief
Commandanten Generaal K.A. Meretskov

Het Volkhovfront (Russisch: Волховский фронт) was een onderdeel van het Rode Leger tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een front in het Rode Leger was een verzameling van legers en het was vergelijkbaar met een Duitse legergroep. Vanaf zijn oprichting in december 1941 tot februari 1944 vocht het front tussen het Ladogameer en het Ilmenmeer. Van april 1942 tot juni 1942 werd het front tijdelijk ontbonden en vormden de eenheden de Operationale Groep Volkhov, die een onderdeel vormde van het Leningradfront. De voornaamste taak van het front was het Duitse beleg van Leningrad te doorbreken en het was dus ook betrokken bij alle pogingen om de stad te ontzetten.

In tegenstelling tot westerse legergroepen waren bij de Sovjets ook de luchtstrijdkrachten een onderdeel van het front.

Ontstaan[bewerken]

Tijdens het Tikhvin offensief besloot Stavka om de linkervleugel van het Leningradfront te groeperen tot een nieuw front. Deze eenheden bevonden zich buiten de stad, die op dat moment was omsingeld door de Duitse Legergroep Noord. Het 4e leger van generaal Meretskov, het 26ste leger, het 52ste leger en het 54ste leger vormden de kern van dit nieuwe front. Vanuit de strategische legerreserve kreeg het front het 59ste leger toegewezen. In december 1941 werd het 26ste leger omgevormd naar het 2de Stoottroepenleger. Op 9 juni 1942 werd ook het 8ste leger aan het front toegevoegd.

Beleg van Leningrad[bewerken]

Vernietiging van het 2de Stoottroepenleger[bewerken]

Na het succesvolle tegenoffensief rond Moskou zette Stalin generaal K.A. Meretskov onder druk om het beleg rond Leningrad te breken. Op 7 januari 1942 ging het Volkhovfront in de aanval ten zuiden van de spoorweg Mga-Kirischi. Op het moment van de aanval beschikte generaal K.A. Meretskov nog niet over voldoende eenheden en ook de voorraden waren beperkt, maar op uitdrukkelijk bevel van Stalin werd de aanval toch ingezet. Het 2de Stoottroepenleger sloeg een gat in de Duitse linie en rukte 70 kilometer op in de richting van Leningrad. Het 52ste leger en het 59ste leger moesten de flanken van het 2de Stoottroepenleger dekken. Beide legers beschikten echter over te weinig slagkracht om een doorbraak te forceren en de opening in de Duitse verdedigingslinie te verbreden. De Duitse tegenaanvallen sneden het 2de Stoottroepenleger af en omsingelden het in de moerassen van de Volkhov. Stavka stuurde generaal Vlasov per vliegtuig naar het omsingelde leger, maar ook hij kon de situatie niet redden. Na zware gevechten in het moeilijke terrein gaf het 2de Stoottroepenleger zich op 30 juni 1942 over.

Augustus 1942 : een nieuwe poging[bewerken]

Op 27 augustus 1942 ondernam het Volkhovfront een nieuwe poging om het beleg te breken. In het gebied tussen de Neva en de Volkhov was de Duitse ring rond de stad slechts 16 kilometer breed. Het terrein bestond uitsluitend uit moerassen en bossen, die erg moeilijk toegankelijk waren. Het 8ste leger brak door de Duitse verdediging en rukte op naar de Sinyavin heuvels. Deze heuvels domineerden het gebied tussen de beide rivieren. Op 29 augustus 1942 stond het 8ste leger op slechts 9 kilometers van de Neva. Ze hadden echter grote verliezen geleden en de Duitse verdedigers hielden nog steeds stand. Generaal Meretskov wierp nu het nieuwe 2de Stoottroepenleger in de strijd. Ten koste van zware verliezen konden ze de Duitsers enkele kilometers terugdrijven. Op 5 september 1941 liep de opmars vast aan de voet van de heuvels. De bevoorrading verliep erg moeilijk, want er waren nauwelijks begaanbare wegen in het gebied. Nog slechts 6 kilometer scheidde hen van de troepen van het Leningradfront, maar beide legers van het Volkhovfront hadden zware verliezen geleden en waren volledig uitgeput. Generaal K.A. Meretskov was verplicht om zijn laatste reserves in te zetten, maar deze troepen hadden nauwelijks gevechtservaring. Het Volkhovfront begon zich in te graven. Als ze het veroverde terrein konden behouden, dan was er een kans dat de voorhoede van het Leningradfront hen kon bereiken.

Op 21 september 1941 ging het Duitse 18de leger in de tegenaanval. Langsheen het hele front kwam het tot zware gevechten en slechts op 25 september wisten de Duitse troepen een doorbraak te forceren. Een gedeelte van het 8ste leger werd omsingeld. Geleidelijk begonnen de Duitsers de pocket te vernietigen en op 15 oktober was alle terrein tussen de Neva en de Volkhov weer in hun handen.

Januari 1943 : doorbraak[bewerken]

Ondanks twee gefaalde pogingen gaf Stavka bevel om nogmaals een offensief in te zetten om het beleg op te heffen. Deze operatie werd echter grondig voorbereid door generaal K.A. Meretskov en generaal L.Govorov. Het opnieuw opgerichte 2de Stoottroepenleger vormde de voornaamste aanvalsmacht en het 8ste leger zou de zuidflank dekken. De aanval zou ten noorden van de Sinyavinheuvels plaatsvinden en de aanvalsrichting was zo gepland dat het Ladogameer als flankdekking kon dienen. Beide fronten kregen versterkingen van gespecialiseerde eenheden zoals genie-troepen, artillerie-regimenten en ski-brigades. Gedurende december 1942 ondergingen de nieuwe eenheden van het Volkhovfront en het Leningradfront een zware training. Nieuwe wegen werden aangelegd van het spoorwegstation Tikhvin naar de Volkhov.

Op 12 januari 1943 gingen het Leningrad- en Volkhovfront in de aanval. Na een zware artilleriebarrage bestormden ze de Duitse bunkers en loopgraven. Het Volkhovfront wist de eerste verdedigingslinie te doorbreken en enkele Duitse eenheden te omsingelen, maar de Duitse soldaten hielden stand. Vooral de Kolchoze Nr 8 vormde een ware vesting bestaande uit betonnen huizen, bunkers, loopgrachten en prikkeldraad. Ongeveer 800 Duitsers hielden stand tegen een overmacht. Op de eerste dag van het offensief rukte het 2de Stoottroepenleger slechts 2 kilometer op. De volgende dagen ging de strijd onverminderd verder. Gesteund door hun luchtmacht en zware artilleriebeschietingen vorderden de Russen langzaam. Op 15 januari 1943 wisten ze eindelijk Kolchoze Nr 8 te veroveren. Beide fronten bevonden zich op minder dan 2 kilometer van elkaar. Het duurde echter nog drie dagen vooraleer het Leningradfront en het Volkhovfront elkaar de hand konden reiken.

Zomer 1943 : Mga-offensief[bewerken]

Na de succesvolle doorbreking van de blokkade van Leningrad probeerden het Leningrad- en het Volkhovfront de smalle corridor te verbreden. In juli 1943 ging het 8ste leger in de aanval. Het doel was de verovering van het spoorwegknooppunt bij Mga en de verovering van de Sinjavo-heuvels. Ook hoopte Stavka dat het Duitse opperbevel door dit nieuwe offensief zijn reserves naar dit minder belangrijke deel van het front zou overbrengen. Eind september 1943 werd het offensief opgeschort, want geen van de drie doelen was bereikt.

Januari 1944 : Leningrad-Novgorod offensief[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Leningrad-Novgorod offensief voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het Volkhovfront vormde de zuidelijke arm van de tang waarmee Stavka hoopte het Duitse 18de leger te omsingelen. Ondanks het barre winterweer ging het offensief op 14 januari 1944 van start. Hoewel het offensief er niet in slaagde om het Duitse leger te omsingelen, moesten de Duitse strijdkrachten zich terugtrekken. Op 29 januari 1944 veroverde het 54ste leger het spoorwegknooppunt bij Ljoeban en twee dagen later viel ook Mga in handen van het Volchovfront. Hierdoor was de spoorwegverbinding Leningrad-Moskou terug hersteld.

Het 54ste leger, dat de linkervleugel vormde van het Volchovfront, viel aan ten noorden van het Ilmenmeer. Het leger veroverde Novgorod, maar daarna vertraagde de opmars. De coördinatie met het Leningradfront verliep moeizaam. In plaats van snel op te rukken naar Loega en de terugtocht van de Duitsers af te snijden, verspilde het Front veel tijd met het consolideren van zijn veroveringen rond Novgrod. Het Duitse 18de leger kon ontsnappen.

In februari 1944 werd het Volkhovfront ontbonden. De legers werden verdeeld tussen het Leningradfront en het 2de Baltische Front.

Commandanten[bewerken]

Commandanten Begindatum Einddatum
Generaal K.A. Meretskov December 1941 April 1942
Generaal K.A. Meretskov Juni 1942 Februari 1944

Sterkte en verliezen[bewerken]

Datum Operatie Sterkte Verliezen
Jan. 1942 - Dec. 1942 Beleg van Leningrad 347 090 592 101
Jan. 1943 - Dec. 1943 Beleg van Leningrad 384 516 321 404
Jan. 1944 -Ma. 1944 Leningrad-Novgorod offensief 260 600 50 300