Volksrepubliek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een volksrepubliek of volksdemocratie (andere namen Socialistische (Volks)republiek of Democratische Volksrepubliek) is een term waarmee oorspronkelijk enkel, later hoofdzakelijk, communistische of sterk door het marxistisch bestuursmodel geïnspireerde republieken worden aangeduid en/of zichzelf aanduiden.

Bestuursvorm[bewerken]

Het concept van een volksdemocratie is afkomstig van Lenin, die als overgangsfase tussen het autocratisch tsarisme en de uiteindelijke klasseloze maatschappij een democratische dictatuur van het proletariaat en de boeren wilde instellen. In deze fase moesten de klassenverschillen worden overwonnen met voorlopige gebruikmaking van instituties uit de parlementaire democratie, totdat de klasseloze maatschappij is bereikt.

In het Westen werd aan deze landen veelal zonder onderscheid van de officiële titulatuur gerefereerd als communistische staten, dus gelijkgeschakeld met democratische republiek (DDR) en sovjetrepubliek. De marxistische volksrepubliek legt de macht hoe dan ook bij de (eenheids)partij en de door haar gecontroleerde overheid en niet bij het volk, de naam is dus misleidend.

Veel Oost-Europese landen, waaronder Bulgarije, Albanië, Roemenië en Polen, heetten vroeger volksrepublieken. Dit geldt ook voor enkele Afrikaanse landen (waaronder Mozambique, Angola en Congo-Brazzaville) en voor sommige Oost-Aziatische landen. Tegenwoordig zijn er nog de Volksrepubliek China, de Democratische Volksrepubliek Korea, de Democratische Volksrepubliek Laos, de Socialistische Republiek Vietnam en de Socialistische Republiek Cuba.

Het marxisme-leninisme heeft geen alleenrecht op de naamgeving '(democratische) volksrepubliek'. Er zijn nog twee staten in de wereld die niet ideologisch aansluiten bij het marxisme-leninisme, maar zich wel volksrepubliek noemen: de Democratische Volksrepubliek Algerije en de Volksrepubliek Bangladesh. Overigens werd de term ook vaak gebruikt voor het voormalige regime in Libië onder de 'gids van de revolutie' kolonel Moammar al-Qadhafi), maar die claimde op basis van zijn 'groene boekje' een islamitisch alternatief te vormen, genaamd de (Grote) Libische Arabische Socialistische Jamahiriya ('staat van de massa's').

De twee Oekraïense provincies die zich in mei 2014 onafhankelijk verklaarden, noemen zich sindsdien de Volksrepubliek Donetsk respectievelijk de Volksrepubliek Loehansk.

Voormalige volksrepublieken[bewerken]