Voorzitter van de Europese Commissie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
José Manuel Barroso, voorzitter van de Europese Commissie

De voorzitter van de Europese Commissie is een van de invloedrijkste functies in de Europese Unie, ingevoerd in 1957. Als voorzitter van de uitvoerende macht van de Unie is hij verantwoordelijk voor het verdelen van de portefeuilles van de overige leden van de Commissie en kan deze ook herverdelen als daar een noodzaak toe bestaat. Hij bepaalt de politieke agenda van de Commissie en welke wetsvoorstellen zij produceert (de Commissie is de enige instelling van de Europese Unie die Europese wetten kan voorstellen).

De voorzitter van de Europese Commissie wordt, op voordracht van de Europese Raad, door het Europees Parlement gekozen[1] voor een termijn van vijf jaar. Na zijn verkiezing is hij verantwoording schuldig aan het Europees Parlement, dat een oordeel over zijn beleid kan vormen.

De huidige voorzitter van de Europese Commissie is José Manuel Barroso. Hij is in oktober 2004 benoemd als de elfde voorzitter, en is in 2009 herbenoemd voor nog 5 jaar. Hij is lid van de Europese Volkspartij en de voormalig minister-president van Portugal.

Geschiedenis[bewerken]

Walter Hallstein, de eerste voorzitter van de Europese Commissie

Bij de instelling van de Europese Commissie in 1957 werd ook de post van voorzitter van diezelfde commissie ingesteld. In eerste instantie was de voorzitter bedoeld als eerste onder zijn gelijken, maar hij kreeg over tijd een grotere invloed op de Europese Gemeenschap. Met Jacques Delors als voorzitter werd de functie meer en meer presidentieel ingevuld.

Sinds 1952 was er al sprake van samenwerking binnen de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, en bestond er ook een bijbehorende Hoge Autoriteit. In 1957 werd de Europese Commissie ingesteld middels het Verdrag van Rome, en ze verving de Hoge Autoriteit van de EGKS en de Commissie van Euratom in 1967.

De eerste voorzitter was de Duitser Walter Hallstein, die een begin maakte met het consolideren van Europese wet- en regelgeving, en zijn werk had weerslag in de nationale wetgeving.

Hallstein begeleidde de invoering van een gemeenschappelijk landbouwbeleid, dat de Europese Gemeenschap haar eigen financiële middelen zou geven en tegelijk een deel van de macht van de Europese Raad naar het Europees Parlement en de Europese Commissie zou doen verschuiven. Daarnaast zou dit beleid een einde betekenen voor het vetorecht van de Europese Raad over landbouwbeleid. Hallstein ondervond hier vrijwel direct heftige tegenwerking van Frankrijk, uiteindelijk zelfs resulterend in het terugroepen van de Franse commissaris na de beschuldiging dat Hallstein zich als een staatshoofd gedroeg. Hoewel de meningsverschillen uiteindelijk werden bijgelegd in een compromis, zou Hallstein niet herbenoemd worden.

Hallsteins werk had er echter wel voor gezorgd dat de Europese Commissie een rol van betekenis zou gaan spelen in de Europese politiek. In de jaren '70 werd deze positie versterkt door de voorzitters Jean Rey (die de financiële middelen veiligstelde) en Roy Jenkins (die als eerste namens de Commissie deelnam aan een G7-top).

Tijdens de jaren 70 namen de Europese idealen echter ook af, en bleek de voorzitter van de Commissie een van de weinige overgebleven voorvechters te zijn van de Europese gedachte.

Taken van de voorzitter[bewerken]

De voorzitter van de Commissie:[2]

  • stelt de richtlijnen vast met inachtneming waarvan de Commissie haar taak vervult;
  • beslist over de interne organisatie van de Commissie en waarborgt zodoende de samenhang, de doeltreffendheid en het collegiale karakter van haar optreden;
  • benoemt andere vicevoorzitters dan de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, uit de leden van de Commissie.

Lijst van voorzitters[bewerken]

Naam Begin
mandaat
Einde
mandaat
Land van herkomst Nationale partij Europese
politieke Partij
Strekking Commissie
Walter Hallstein 10 januari 1958 6 juli 1967 Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland Bondsrepubliek Duitsland CDU EVP rechts / conservatisme Commissie-Hallstein
Jean Rey 7 juli 1967 30 juni 1970 Vlag van België België PVV ALDE liberalisme Commissie-Rey
Franco Maria Malfatti 1 juli 1970 21 maart 1972 Vlag van Italië Italië DC EVP rechts / conservatisme Commissie-Malfatti
Sicco Leendert Mansholt 22 maart 1972 5 januari 1973 Vlag van Nederland Nederland PvdA PES links / socialisme Commissie-Mansholt
François-Xavier Ortoli 6 januari 1973 5 januari 1977 Vlag van Frankrijk Frankrijk UDR rechts / conservatisme Commissie-Ortoli
Roy Jenkins 6 januari 1977 5 januari 1981 Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk Labour PES links / socialisme Commissie-Jenkins
Gaston Thorn 6 januari 1981 5 januari 1985 Vlag van Luxemburg Luxemburg DP ALDE liberalisme Commissie-Thorn
Jacques Delors 6 januari 1985 22 januari 1995 Vlag van Frankrijk Frankrijk Parti socialiste PES links / socialisme Commissie-Delors
Jacques Santer 23 januari 1995 15 maart 1999 Vlag van Luxemburg Luxemburg CSV EVP rechts / conservatisme Commissie-Santer
Manuel Marín 16 maart 1999 15 september 1999 Vlag van Spanje Spanje PSOE PES links / socialisme Commissie-Marín
Romano Prodi 16 september 1999 21 november 2004 Vlag van Italië Italië Olijfboomcoalitie PES links / socialisme Commissie-Prodi
José Manuel Barroso 22 november 2004 november 2014 Vlag van Portugal Portugal PSD EVP rechts / conservatisme Commissie-Barroso
Jean-Claude Juncker november 2014 Vlag van Luxemburg LUX CSV EVP rechts Commissie Juncker


José Manuel Barroso Romano Prodi Manuel Marín Jacques Santer Jacques Delors Gaston Thorn Roy Jenkins François-Xavier Ortoli Sicco Leendert Mansholt Franco Maria Malfatti Jean Rey Walter Hallstein

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, Artikel 14
  2. Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, Artikel 17