Vorstendom Anhalt-Zerbst (1606-1796)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Fürstentum Anhalt-Zerbst (de)
Land in het Heilige Roomse Rijk Wapen Heilige Roomse Rijk
In personele unie met Jever (1667-1793)

 Vorstendom Anhalt (1562-1606) 1606 – 1796 Vorstendom Anhalt-Dessau (1606-1807) 
Vorstendom Anhalt-Bernburg (1606-1806) 
Vorstendom Anhalt-Köthen (1606-1807) 
Symbolen
Blason Principauté d'Anhalt-Zerbst (XVIIIe siècle).svg
(Details)
Algemene gegevens
Hoofdstad Zerbst
Religie Gereformeerd
Luthers (vanaf 1644)
Politieke gegevens
Staatshoofd Vorst
Dynastie Anhalt-Zerbst (Ascaniërs)
Rijksdag 1 gemeenschappelijke virilstem[1]
Kreits Opper-Saksische Kreits

Het vorstendom Anhalt-Zerbst was een land in het Heilige Roomse Rijk. Het werd geregeerd werd door het Huis Anhalt-Zerbst, een zijtak van de dynastie der Ascaniërs. Anhalt-Zerbst ontstond in 1606, na de verdeling van het vorstendom Anhalt tussen de zoons van Joachim Ernst. In 1793 stierf het vorstenhuis in mannelijke lijn uit en drie jaar later werd het vorstendom verdeeld tussen de overgebleven Anhaltse vorstendommen: Anhalt-Dessau, Anhalt-Bernburg en Anhalt-Köthen.

Anhalt-Zerbst bestond bij zijn oprichting uit de Anhaltse gebieden aan de rechterzijde van de rivier de Elbe, met de steden Zerbst, Coswig, Lindau en Roßlau. In 1659 werd het vorstendom uitgebreid met een deel van de erfenis van de graven van Barby en in 1669 erfden de vorsten van Anhalt-Zerbst de Jever van de graven van Oldenburg. Alle Anhaltse vorstendommen waren als een geheel ingedeeld bij de Opper-Saksische Kreits.

Anhalt-Zerbst werd zwaar getroffen door de Dertigjarige Oorlog (1618-1648). Tijdens de oorlog bekeerden de vorst zich tot het Lutheranisme, terwijl de andere Anhaltse vorsten gereformeerd bleven. Na de oorlog traden de vorsten in militaire dienst van Brandenburg-Pruisen en Oostenrijk. In 1745 trouwde prinses Sophia Augusta Frederica van Anhalt-Zerbst vanwege de Pruisische connecties van haar vader met de Russische troonopvolger en latere tsaar Peter III. Na een staatsgreep werd ze als Catharina II de Grote zelf keizerin van Rusland. Haar broer Frederik August was de laatste vorst van Anhalt-Zerbst.

Geschiedenis[bewerken]

Anhalt-Zerbst ontstond na de verdeling van Anhalt in 1606 onder de zoons van Joachim Ernst, die tot dat moment gezamenlijk geregeerd hadden. De vierde zoon Rudolf kreeg Anhalt-Zerbst.

Na het uitsterven van de graven van Arnstein-Barby werd het bezit uitgebreid met de ambten Mühlingen en Walter Nienburg. Het ambt Walter Nienburg werd echter geen deel van het vorstendom, want het viel onder de landshoogheid van het keurvorstendom Saksen.

Ten gevolge van het huwelijk van vorst Rudolf met Magdalena van Oldenburg erfde hun zoon Johan in 1667 de heerlijkheid Jever na het uitsterven van de graven van Oldenburg.

Van 1698 tot 1742 bestond er een niet-soevereine tak te Dornburg, die na het uitsterven van de hoofdtak in Zerbst aan de regering kwam.

Het huis Anhalt-Zerbst stierf op 3 mei 1793 uit met vorst Frederik August. Zijn zuster was Catharina II van Rusland, die de heerlijkheid Jever erfde. Anhalt-Zerbst werd tot 1797 gemeenschappelijk bestuurd door de vorsten van Anhalt-Dessau, Anhalt-Bernburg en Anhalt-Köthen. Anhalt-Dessau kreeg de stad Zerbst, het ambt Zerbst en het tot keursaksen behorende ambt Walter Nienburg, Anhalt-Bernburg kreeg de ambten Roßlau, Coswig en Mühlingen en Anhalt-Köthen kreeg het ambt Dornburg.

Vorsten[bewerken]

regering naam geboren naam familie
1606-1621 Rudolf I 28-10-1576 20-08-1621 zoon van Joachim Ernst
1621-1667 Johan V 24-03-1621 03-11-1718 zoon
1667/74-1718 Karel Willem 16-10-1652 03-11-1718 zoon
1718-1742 Johan August 29-07-1677 07-11-1742 zoon
1742-1746 Johan Lodewijk (II) 23-06-1688 05-11-1746 neef, zijtak Dornburg
1742-1747 Christiaan August 29-11-1690 16-03-1747 broer
1747-1793 Frederik August 08-08-1734 03-03-1793 zoon
1793-1796 gemeenschappelijk bestuur

Noten[bewerken]

  1. Alle vorsten van Anhalt hadden een gezamenlijke stem in de Rijksdag. Als senior mocht de oudste vorst van Anhalt mocht deze stem uitbrengen.