Vuurjuffer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vuurjuffer
Mannetje vuurjuffer
Mannetje vuurjuffer
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)
Onderstam: Hexapoda (Zespotigen)
Klasse: Insecta (Insecten)
Orde: Odonata (Libellen)
Onderorde: Zygoptera (Juffers)
Familie: Coenagrionidae (Waterjuffers)
Geslacht: Pyrrhosoma (Vuurjuffers)
Soort
Pyrrhosoma nymphula
Sulzer, 1776
Afbeeldingen Vuurjuffer op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De vuurjuffer (Pyrrhosoma nymphula) is een libel van de familie van de waterjuffers. Het is één van de weinige juffers die grotendeels rood gekleurd zijn.

Beschrijving[bewerken]

Imago[bewerken]

Vrouwtje vuurjuffer met gele schouderstreep, Hamburg (Duitsland)
Detail mannetje vuurjuffer, Graz (Oostenrijk)

De vuurjuffer is een grote juffer, lengte tot 36 mm. Het abdomen van beide geslachten van de vuurjuffer (imago) is opvallende rood, maar bij de mannetjes hebben enkel de laatste segmenten donkere banden, bij de vrouwjes zijn alle segmenten zwart getekend Het borststuk is donker met een rode of (bij de vrouwtjes) donkergele schouderstreep. De poten zijn zwart.

Het pterostigma is langer dan breed, ongeveer 1,5 vleugelcel lang, en zwart gekleurd.

Larve[bewerken]

De larve van de vuurjuffer is te herkennen aan de X-vormige donkere vlek op de staartlamellen. In tegenstelling tot de meeste waterjuffers, zijn die staartlamellen echter niet in twee delen verdeeld.

Vliegtijd[bewerken]

Mei en juni, soms al vanaf april.

Gedrag en voortplanting[bewerken]

Vuurjuffer in tandem, Ciney (België)

De eieren worden afgezet in stengels van drijvende waterplanten. De dieren vormen meestal een tandem voor de paring en de eileg. Het vrouwtje boort met haar legboor gaatjes in de stengel, en plaatst vervolgens in ieder gaatje een eitje.

Habitat[bewerken]

De vuurjuffer is een weinig eisende soort wat het voortplantingsbiotoop betreft. Ze is tevreden met stilstaand of licht stromend water, zoals beken, poelen, (tuin)vijvers, laagveengebieden, ze is ook niet veeleisend voor wat betreft de waterplanten waarop ze haar eieren legt.

Verspreiding en voorkomen[bewerken]

De soort komt voor in heel Europa behalve in het uiterste noorden, tot in Midden-Azië. In België is ze algemeen in de Kempen, in Nederland op de hoge zandgronden.

Verwante en gelijkende soorten[bewerken]

aanhangsels mannetje

De vuurjuffer heeft geen nauwe verwanten binnen hetzelfde geslacht in België en Nederland. In Griekenland en Albanië leeft de sterk gelijkende soort Griekse vuurjuffer (Pyrrhosoma elisabethae), die door sommige auteurs als ondersoort wordt beschouwd. Op de foto hiernaast zijn de mannelijke aanhangsels van de vuurjuffer te zien, bij de Griekse vuurjuffer zijn de onderste aanhangsels langer dan de bovenste, terwijl de zwarte haak op het onderste aanhangsel half zo lang is als die van de vuurjuffer.

Door haar rode kleur is er slechts verwarring mogelijk met één andere soort, de koraaljuffer. Deze heeft echter rode poten.

Bedreigingen en Bescherming[bewerken]

De vuurjuffer is algemeen en wordt gekenmerkt op de Belgische Rode Lijst (libellen) als ‘niet bedreigd’. Ze wordt niet vermeld op de Nederlandse Rode Lijst (libellen).

Bronnen, noten en/of referenties
  • A. Wendler & J-H Nüss, 2002.: Libellen van Noordwest-Europa, Jeugdbondsuitgeverij, Utrecht, ISBN 90-5107-031-4
  • R.R. Askew, 1988.: The Dragonflies of Europe, Harley Books Colchester
  • N. De Pauw & R. Vannevel, 1990.: Macro-invertebraten en waterkwaliteit, Stichting Leefmilieu, Antwerpen

Externe links[bewerken]