Wachtendonckse Psalmen
De Wachtendonkse Psalmen vormen een verzameling van in het Oud-Oostnederfrankisch of Oudnederlands vertaalde psalmen.
Hun naam wordt ontleend aan de kanunnik Arnold Wachtendonck die in de zestiende eeuw een handschrift van de psalmen in zijn bezit had. Hij leende dit manuscript uit aan Justus Lipsius die er graag onderzoek naar wilde doen. Voor zijn onderzoek schreef hij een aantal psalmen over en het zijn deze psalmen die uiteindelijk de huidige versie van de Wachtendonckse Psalmen zouden gaan vormen. Het oorspronkelijke manuscript ging verloren.
Het psalterium bevond zich in de abdij van Sint-Amor van Munsterbilzen waar Wachtendonck beneficiant was van het Landrada-altaar. De vroegste beschrijving ervan vinden we terug in een afschrift van een handschrift uit ongeveer 1444 van de Duitse priester Johannes Keck (UB Würzburg, Ms. M. ch.q.85).
De Wachtendonckse Psalmen zijn geschreven in het Oud-Oostnederfrankisch: een Oudgermaans dialect dat gesproken werd in het huidige Oost-Nederland of misschien Duitsland. De tijd van ontstaan zal omstreeks het midden van de tiende eeuw geweest zijn. De tekst bevat echter ook een aantal Duitse taalkenmerken en is daarom wellicht een bewerking van een Middelfrankische tekst (een Oudhoogduits dialect).
De vertaling is een zogenaamde interlineaire: de woordvolgorde van de Latijnse bron werd aangehouden in de vertaling zodat de tekst ook voor leerdoeleinden gebruikt kon worden.
[bewerken] Overgeleverde teksten
Heden ten dage zijn nog de volgende teksten beschikbaar:
- 822 woorden in het afschrift van Lipsius
- ca 500 woorden in een lijst, die in 1602 is gedrukt.
- een handschrift, dat Psalm 1 tot 3, 5 bevat
- een druk van Psalm 18, gedrukt in 1612 door Abraham van der Myle
- een handschrift, die de Psalmen 53, 7 tot 73, 9 bevatten (Diez-handschrift)
[bewerken] Externe links
- Over de Wachtendonckse Psalmen met literatuurlijstje
- De oudnederlandse (oudnederfrankische) psalmenfragmenten: met inleiding en frankisch-Latijnse... By H. K. J. Cowan, 1957
- Integrale text in diverse formaten
 |
Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Wachtendonkse Psalmen op Wikisource |
- http://bitterscroll.podomatic.com/player/web/2006-06-12T20_20_04-07_00 Een audio van psalm 61.
[bewerken] Bronnen
-
- ↑ Arend Quak, "Die altmittel- und altniederfränkischen Psalmen und Glossen" (= Amsterdamer Publikationen zur Sprache und Literatur, deel 47), Rodopi, Amsterdam 1981
- ↑ A. Quak und J.M. van der Horst, "Inleiding Oudnederlands", Leuven 2002, ISBN 90-5867-207-7
