Walschot

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Walschot, spermaceti en cetaceum zijn benamingen voor een wasachtige substantie waaruit het spermaceti-orgaan bestaat in de schedel van de potvis. Een potvis heeft er ongeveer 3000 liter van. Het bestaat voor een groot deel uit cetylpalmitaat.

De stof werd gebruikt voor (dure) kaarsen. De eenheid van lichtsterkte (candela) werd oorspronkelijk gedefinieerd als de hoeveelheid licht die één kaars gemaakt van walschot uitzendt. Daarnaast werd het veel gebruikt in cosmetica en bijvoorbeeld in vetkrijt.[1]

Het is niet duidelijk waarom een potvis zoveel walschot heeft. Mogelijk heeft het een functie bij het duiken. Een andere theorie is dat het een akoestische functie heeft, hetzij als geluidsbron of als een soort sonar[2]. Een derde theorie is een functie als stormram[3].

De naam spermaceti betekent letterlijk walvissperma. Dat dit een misvatting is, hoeft geen betoog. De Engelse naam van de potvis is sperm whale, letterlijk spermawalvis.

In het boek Moby-Dick van Herman Melville wordt de schedelholte met het kostbare walschot aangeduid als het Heidelberger vat of met het heilige der heiligen van de potvis.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Bron: de desbetreffende wikipedia artikelen
  2. Cranford TW. The sperm whale's nose: sexual selection on a grand scale? Marine mammal science 1999: 1133
  3. Carrier DR, Deban SM, Otterstrom J.The face that sank the Essex: potential function of the spermaceti organ in aggression. J Exp Biol. 2002 Jun;205(Pt 12):1755-63.