Wantsenorchis

Wantsenorchis
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten) Stam: Embryophyta (Landplanten) Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten) Clade: Bedektzadigen Clade: Eenzaadlobbigen Orde: Asparagales Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie) Onderfamilie: Orchidoideae Geslachtengroep: Orchideae Subtribus: Orchidinae Geslacht: Anacamptis
Soort
Anacamptis coriophora (L.) R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase (1997)
Portaal    Biologie

De wantsenorchis (Anacamptis coriophora, synoniem: Orchis coriophora) is een vaste plant, die behoort tot de orchideeënfamilie (Orchidaceae). De soort staat op de Nederlandse Rode Lijst van planten als verdwenen uit Nederland. De plant is in Nederland ook wettelijk beschermd. Vroeger kwam de plant in Zuid-Limburg in vochtige graslanden voor. Het Griekse woord 'Anakamptein' betekent naar achteren buigen. De Nederlandse naam wantsenorchis heeft de plant te danken aan haar geur, die aan een platgeslagen schildwants doet denken. Deze insecten scheiden bij bedreiging een zeer smerig ruikende afweerstof uit.

De plant wordt 15-35 cm hoog en heeft lancetvormige, groene bladeren. De stengel is niet verdikt. De plant vormt een knol.

De wantsenorchis bloeit in juni en juli met paarsrode, onduidelijke donkerpaars gestreepte buitenste bloemdekbladen. De 6-8 mm lange lip is bruinrood en heeft ruitvorminge zijslippen en een ongedeelde, naar achteren gebogen middenslip. De bloeiwijze is een langwerige aar.

De vrucht is een openspringende doosvrucht met stoffijnzaad. Omdat de zaden geen reservestoffen hebben kunnen ze alleen kiemen als ze geïnfecteerd worden met een mycorrhiza.

Ondersoorten

Er worden twee ondersoorten onderscheiden:

• Anacamptis coriophora subsp. coriophora (Europa tot West-Azië).
• Anacamptis coriophora subsp. fragrans (Middellandse Zeegebied tot Iran).

Namen in andere talen

• Duits: Wanzen-Knabenkraut
• Engels: Bug orchid
• Frans: L'orchis punaise

Externe link

• Wantsenorchis (Orchis coriophora) op SoortenBank.nl (gebaseerd op de Heukels²², dit is de voorlaatste uitgave)
• Nederlands Soortenregister Wantsenorchis

Mediabestanden

Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Wantsenorchis (Anacamptis coriophora) op Wikimedia Commons.

Soorten van het geslacht Anacamptis

Sectie Anacamptis: A. pyramidalis · A. pyramidalis subsp. pyramidalis (Hondskruid) · A. pyramidalis subsp. tanayensis Sectie Coriophorae: A. coriophora · A. coriophora subsp. coriophora (Wantsenorchis) · A. coriophora subsp. fragrans (Welriekende wantsenorchis) · A. sancta Sectie Laxiflorae: A. laxiflora (IJle moerasorchis) · A. palustris (Moerasorchis) · A. robusta Sectie Moriones: A. boryi · A. champagneuxii · A. israelitica · A. longicornu · A. morio (Harlekijn) · A. picta · A. syriaca Sectie Papilionaceae: A. papilionacea (Vlinderorchis) Sectie Saccatae: A. collina Hybrides: A. ×gennarii