Wapen van Amsterdam
|
|
Het wapen van Amsterdam bestaat uit een zwarte balk met drie witte (oorspronkelijk zilveren) Andreaskruisen of sautoirs, die verticaal onder elkaar staan. De zwarte balk staat op een rode achtergrond. Ditzelfde ontwerp vindt men terug op de Amsterdamse vlag, maar dan liggend. Historici gaan ervan uit dat het wapen van Amsterdam afgeleid is van wapen van Jan Persijn heer van Amsterdam tussen 1280 en 1282.[1][2] Andere bezittingen van de familie Persijn, Amstelveen (Nieuwer-Amstel) en Ouderkerk aan de Amstel (Ouder-Amstel) voeren vergelijkbare wapens die eveneens grote overeenkomsten met het familiewapen van Persijn vertonen.
Sommigen menen dat de kruisen staan voor de drie plagen die Amsterdam getroffen hebben, nl. het water, het vuur en de pest. Deze symboliek wordt soms echter ook aan de kleuren toegeschreven: rood is het vuur, wit het water en zwart de Pest. Een andere theorie is dat de drie kruizen staan voor drie doorwaadbare plaatsen in de Amstel. Voor geen van deze ideeën bestaat enige historische basis. De drie kruizen vindt men terug op allerlei gebouwen, in vele logo's en ook op de Amsterdammertjes.
Het wapen, waarschijnlijk rond 1280 ingevoerd, komt vanaf 1419 in documenten voor. Het oudste overblijfsel ervan is aangetroffen op een stempeltang van het lakengilde uit 1350 die onder het Damrak werd gevonden bij de aanleg van de Noord/Zuidlijn.[3]
De stad kreeg in 1489 van Maximiliaan van Oostenrijk het recht om boven haar wapenschild de Rooms-Duitse keizerskroon te voeren (de Nederlanden maakten toen deel uit van zijn Rijk). De latere keizer bracht op deze wijze ook zijn verering van het Mirakel van Amsterdam tot uitdrukking. Mogelijk is ook dat de kroonverlening geschiedde als dank voor de ruime steun die de stad hem had verleend in de vorm van grote geldleningen maar andere versies luiden dat de keizer hier is genezen van een vreemde ziekte (syfilis) waarvoor hij de stad heeft beloond met de keizerskroon. Deze keizerskroon is onder andere aan te treffen op de Westertoren en de Blauwbrug.
Na de Tweede Wereldoorlog werd, als hulde aan het verzet van de Amsterdammers, het devies 'Heldhaftig, Vastberaden, Barmhartig' aan het wapen toegevoegd, met koninklijke toestemming van toenmalig koningin Wilhelmina in 1946.
Blazoen [bewerken]
De officiële omschrijving, het blazoen, van het wapen van Amsterdam uit 1816: "Van keel, beladen met een pal van sabel, waarop 3 kruisen van zilver, staande in den zin van den pal." ("keel" is rood. "sabel" is zwart. Een "pal" is een verticale baan.)
Bronnen, noten en/of referenties
|
