Waterkrachtcentrale Sajano-Sjoesjenskaja

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Waterkrachtcentrale Sajano-Sjoesjenskaja
Sajano-Sjoesjenskaja
Sajano-Sjoesjenskaja
Stuwdam
Plaats Sajanogorsk, Rusland
Bouwjaar 1961 - 1978
Hoogte van de stuwdam 245 m
Lengte van de stuwdam 1.066 m
Vermogen 10 x 640 MW
Stuwmeer
Belangrijkste bronnen stuwmeer Sayano–Shushenskoe
Belangrijkste uitlopen Jenisej
Oppervlakte 621 km²
Volume 31,3 km³
gedeelte van het stuwmeer van Sajano-Sjoesjenskaja
gedeelte van het stuwmeer van Sajano-Sjoesjenskaja
Hal met generatoren
Hal met generatoren

De waterkrachtcentrale Sajano-Sjoesjenskaja (Russisch: Саяно-Шушенская гидроэлектростанция; Sajano-Sjoesjenskaja gidroelektrostantsia) is een waterkrachtcentrale in de rivier de Jenisej bij de stad Sajanogorsk in de Russische autonome republiek Chakassië. Haar stroomvoorziening wordt geleverd door de stuwdam van Sajano-Sjoesjenskaja. Het is gemeten naar gemiddelde jaarproduktie de grootste waterkrachtcentrale van Rusland en de op vier na grootste waterkrachtcentrale van de wereld. RusHydro is de eigenaar van de centrale.

Algemene informatie[bewerken]

De bouw van de centrale vond plaats tussen 1963 en 1988. Ze werd in 1978 gekoppeld aan het elektriciteitsnet.

De stuwdam is één van de hoogste boogdammen ter wereld, met een totale hoogte van 242 meter. De dam heeft een breedte van 110 meter aan de basis en 25 meter aan de top. De lengte van de dam is aan de top 1.066 meter, opgedeeld in een vaste dam aan linkerzijde van 246 meter, de dam van de centrale van 332 meter, de noodoverlaatdam van 190 meter en een vaste dam aan rechterzijde van 298 meter.

De centrale bestaat uit 10 turbines met elk een vermogen van 640 MW wat een totaal vermogen van 6.400 MW oplevert. De gemiddelde jaarproduktie is 23,5 terawattuur (TWh), met een piekproductie van 26,8 TWh in 2006. Het water in de aanvoerkanalen heeft een val van 194 meter. De centrale wordt uitgebaat door RusHydro, en levert 25% van de totale productiecapaciteit van dit bedrijf.

Het Sajano-Sjoesjenskajastuwmeer heeft een oppervlakte van 621 km². Het bruikbare volume is 15,34 km³ op een totaal volume van 31,34 km³. Het meer heeft een totale lengte van 320 kilometer en een maximale breedte van 10 kilometer. Het meer strekt zich uit over het grondgebied van de autonome republieken Chakassië en Toeva en de kraj Krasnojarsk. Het wateroppervlak bevindt zich op 540 meter boven de zeespiegel.

Ongeval van 17 augustus 2009[bewerken]

Bij een explosie van een transformator op 17 augustus 2009 om 8:15 uur plaatselijke tijd (0015 GMT) werden twee aanvoerkanalen beschadigd en liep een gedeelte van de turbinezaal onder water. De elektriciteitsproductie viel volledig uit. De beperkte capaciteit van de hoogspanningsleidingen die ook de verdeling van overtollige stroom in het verleden belemmerde, laat nu ook enkel de stroomaanvoer toe voor de residentiële gebruikers. De grote industriële klanten, waaronder de grote aluminiumsmelterijen van RUSAL uit Sajanogorsk en andere Chakassische steden vielen zonder stroom. De smelter van Sajanogorsk kon volgens een zegsman echter blijven doordraaien door alternatieve energiebronnen.[1] De smelters van Krasnojarsk, Kemerovo en Novokoeznetsk draaiden echter op gereduceerde capaciteit.[2]

De aandelenhandel in RusHydro op de London Stock Exchange werd na het ongeval en de daarop volgende koersval geschorst.

In maart 2011 werd het onderzoek naar het ongeval afgesloten waarbij 75 mensen het leven verloren en 85 personen gewond raakten.[3] Als oorzaak van het ongeval werd schade door vibratie genoemd. Dit leidde tot metaalmoeheid in de bouten die de afsluiter van turbine 2 vasthield.[4] De bouten braken af waardoor de afsluiter los kwam te liggen en een grote hoeveelheid water onder hoge druk in de generatorhal spoot en aanzienlijke schade veroorzaakte. Zeven medewerkers, waaronder de voormalige directeur van de centrale Nikolai Nevolko, zijn aangeklaagd vanwege het overtreden van regels met betrekking tot de veiligheid.[3]

Tijdens het ongeval werden drie van de 10 turbines vernietigd en de overige zeven raakten beschadigd.[5] RusHydro gaat ongeveer $ 700 miljoen investeren in de reparatie van de centrale. In 2013 werden nog eens drie eenheden in gebruik genomen met een capaciteit van 1.920 MW waarmee het totaal op zeven is uitgekomen.[6] Naar verwachting komen de laatste drie eenheden in 2014 in gebruik. In 2013 heeft de centrale 23 TWh geleverd.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Ilya Naymushin. Russian dam disaster kills 10, scores missing. Reuters (17 augustus 2009)
  2. (ru) Авария на Саяно-Шушенской ГЭС: 7 погибших. РосБизнесКонсалтинг (17 augustus 2009)
  3. a b (en) RIA Novosti Investigators complete Siberian power plant disaster probe, 23 maart 2011, geraadpleegd op 14 januari 2014
  4. (en) Engineering Failures Sayano-Shushenskaya Hydroelectric Power Station Accident, 17 maart 2012, geraadpleegd op 17 januari 2014
  5. (en) RIA Novosti Ex-chief engineer of power plant charged with safety violations, 14 januari 2011, geraadpleegd op 14 januari 2014
  6. (en) RusHydro persbericht RusHydro launches new 640 MW hydro-unit at S-S hydropower plant, 20 december 2013, geraadpleegd op 17 januari 2014