Waterlooplein (Amsterdam)
Het Waterlooplein is een plein in het centrum van Amsterdam. Het plein grenst aan de rivier de Amstel, de Zwanenburgwal en het Mr. Visserplein. De noordzijde van het plein is via de Houtkopersdwarsstraat verbonden met de Jodenbreestraat.
Op het Waterlooplein en langs de Zwanenburgwal wordt zes dagen per week een vlooienmarkt gehouden. Er zijn ongeveer 300 standplaatsen. Op zondag is de markt gesloten.
Op het plein staat de Stopera, het stadhuis en muziektheater van Amsterdam.
In 1969 hadden Johnny Kraaijkamp sr. en Rijk de Gooyer een hitje met Oh Waterlooplein, op de wijs van Aux Champs-Élysées van Joe Dassin. De tekst was van Herman Pieter de Boer onder het pseudoniem Johnny Austerlitz.
Fotograaf Johannes Leendert Scherpenisse heeft tussen 1905 en 1913 het Waterlooplein vastgelegd.
Inhoud |
[bewerken] Bouwwerken
Op het het Waterlooplein staat sinds 1986 de door architecten Cees Dam en Wilhelm Holzbauer ontworpen Stopera, het Stadhuis-Muziektheater van Amsterdam. In 1982 werd begonnen met de bouw. Voor de ingang ligt in het plaveisel een door André Volten ontworpen cirkelvormige sculptuur.
Aan het plein staat de Mozes en Aäronkerk uit 1841. Op een buitenmuur van de kerk is een plaquette aangebracht met de namen van de 15 slachtoffers van de decembermoorden, die in 1982 door het toenmalige militaire regime in Suriname werden gemarteld en doodgeschoten.
Sinds 1946 bevindt de Academie van Bouwkunst Amsterdam zich aan het Waterlooplein 213-219 in een hoekpand met belendende pakhuizen. Het vroeg 17e-eeuwse complex bestaat uit het voormalige Oudezijds Huiszittenhuis en het ernaast gelegen pakhuis Het Arsenaal. (De voormalige Stadsturfpakhuizen). Het Huiszittenhuis is in 1654 ontworpen door Willem de Keyser, zoon van architect Hendrick de Keyser. [1]
Sinds 1985 staat naast pakhuis Het Arsenaal, recht boven het ondergrondse perron van metrostation Waterlooplein het complex De Halve Wereld.
[bewerken] Monumenten
Op de hoek van de Amstel en de Zwanenburgwal staat het Monument ter Herinnering aan het Verzet van Joodse Burgers, in de vorm van een door beeldhouwer Josef Glatt ontworpen zwart granieten zuil waarop de stenen tafelen zijn afgebeeld en de tekst van profeet Jeremia: Waren mijn ogen een bron van tranen, dan zou ik dag en nacht wenen om de gevallen strijders van mijn dierbaar volk.
Bij de Ir. B. Bijvoetbrug (Brug 229) over de Zwanenburgwal bij de Staalstraat staat het door kunstenaar Nicolas Dings ontworpen monument ter nagedachtenis van Baruch Spinoza (1632-1677). Het monument bestaat uit een verhoging met de inscriptie: Het doel van de staat is vrijheid en een figuratief beeld van de Joodse filosoof naast een granieten wiskundige vorm. (een zogenaamde icosaëder)
[bewerken] Geschiedenis
Het Waterlooplein ligt op Vlooienburg. Dit aangeplempte eiland vormde samen met de eveneens in het begin van de eind 16e eeuw ontwikkelde eilanden Marken, Uilenburg en Rapenburg : de oude Amsterdamse 'Jodenhoek', zoals men dit deel van de Joodse buurt in de volksmond noemde. [2] .
Het plein ontstond toen in 1882 de Leprozengracht en de Houtgracht werden gedempt. Het schilderij hiernaast toont de situatie in 1880. De gracht in de voorgrond is de Leprozengracht. De gracht die vanaf links voorlangs de kerk loopt is de Houtgracht.
Het stadsbestuur besloot dat de voornamelijk Joodse straathandelaren, die in de omgeving van de Jodenbreestraat handel dreven, hun nering naar het nieuwe plein dienden te verplaatsen. Vanaf 1893 werd het plein een, alleen 's zaterdags gesloten, dagmarkt.
De Waterloopleinmarkt verhuisde in 1977 tijdelijk naar een destijds braakliggend terrein tussen Rapenburgerstraat en Valkenburgerstraat. Thans is hier onder andere de Nederlandse Film en Televisie Academie gevestigd. De vlooienmarkt moest bij terugkeer op de oude locatie in oktober 1988 een groot deel van de ruimte opgeven.
[bewerken] Verkeer en vervoer
De metrolijnen 51, 53 en 54 stoppen op het ondergrondse metrostation Waterlooplein.
De tramlijnen 9 en 14 hebben op het plein een halte. Hier stoppen ook de nachtbuslijnen 355, 357, 359, 361 en 363.
Aan het Waterlooplein ligt een parkeergarage.
[bewerken] Externe links
| Bronnen, noten en/of referenties |
 |
Zie de categorie Waterlooplein van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
