Waterschapsverkiezingen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nederlandse politiek
Wapen van Nederland
Grondwet · Statuut
Nederlandse regering
Staten-Generaal
Hoge Raad
Overige Hoge Colleges van Staat
Decentrale overheden
Buitenlands beleid

Portaal  Portaalicoon  Politiek
Portaal  Portaalicoon  Nederland

De waterschapsverkiezingen zijn Nederlandse verkiezingen voor het bestuur van de waterschappen.

Waterschapsverkiezingen[bewerken]

De waterschapsverkiezingen worden om de vier jaar gehouden. De verkiezingen worden op dezelfde dag gehouden als de Provinciale Statenverkiezingen.

Tot 1 juli 2014 werden de waterschapsverkiezingen niet door de Kieswet geregeld, maar door de Waterschapswet. Het waren toen de enige Nederlandse verkiezingen waarbij op afstand gestemd werd via de post. In enkele waterschappen is in 1999 geëxperimenteerd met stemmen per post, en in 2004 met stemmen via internet.

Geschiedenis[bewerken]

De vertegenwoordiging in het algemeen bestuur van een waterschap was van oudsher gebaseerd op de trits "belang-betaling-zeggenschap".

Vanaf 1978 tot 1995 werd een derde van de zetels ingenomen door hoofdingelanden (algemeen bestuurders) gekozen door eigenaren van ongebouwd onroerend goed; tevens een derde werd ingenomen door hoofdingelanden gekozen door eigenaren gebouwd (huiseigenaren). De resterende hoofdingelanden werden gekozen door gemeenteraden en het bedrijfsleven (bedrijfsgebouwd).

Met de in 1995 ingevoerde Waterschapswet kregen de ingezetenen de burgers - van elk waterschap voor het eerst direct stemrecht. In 1995 werden voor het eerst waterschapsverkiezingen "nieuwe stijl" gehouden. Onder meer in de Zuid-Hollandse waterschappen gebruikte men in dat jaar nog het indirecte systeem - verkiezing door afgevaardigden van de gemeenteraden. De verkiezingen van 2003 werden een jaar uitgesteld in verband met fusies van de waterschappen. In 2008 vonden voor het eerste landelijk waterschapsverkiezingen plaats.

Vertegenwoordiging[bewerken]

De meerderheid van de zetels in elk algemeen bestuur wordt gekozen door de ingezetenen. Daarnaast zijn er ter vertegenwoordiging van de agrarische en andere bedrijfsbelangen en de natuurbelangen de zogenaamde geborgde zetels, voor de categorieën onbebouwd, bedrijfsgebouwd en natuur. De vertegenwoordigers van de bedrijven worden aangewezen door de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) en de Kamer van Koophandel. De zetels voor de bossen en natuurgebieden werden ingevuld door het Bosschap. Omdat dit bestuursorgaan als bedrijfschap in 2014 wordt opgeheven, is deze taak overgenomen door de nieuwe Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren (VBNE). De categorie gebouwd, die huiseigenaren vertegenwoordigde, is bij de verkiezingen van 2008 afgeschaft.

T/m 2004: Personenstelsel[bewerken]

Tot en met de verkiezingen van 2004 stelden kandidaten zich op individuele basis verkiesbaar. Om op de kieslijst te komen, moest een quotum aan steunverklaringen (handtekeningen) gehaald worden binnen het gebied van het waterschap. Vervolgens werd voor de categorie ingezetenen en gebouwd gestemd door de ingezetenen respectievelijk huiseigenaren.

Vanaf 2008: Lijstenstelsel[bewerken]

Sinds de waterschapsverkiezingen 2008 worden de kandidatenlijsten opgesteld door partijen. Sindsdien nemen zowel landelijke politieke partijen als speciaal opgerichte waterschapslijsten deel, een situatie die enigszins vergelijkbaar is met lokale lijsten bij Gemeenteraadsverkiezingen.

1rightarrow blue.svg Zie waterschapsverkiezingen 2008 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Toekomst van de waterschapsverkiezingen[bewerken]

Het wetsvoorstel Wijziging van de Waterschapswet tot het invoeren van de verkiezing van de vertegenwoordigers voor de ingezetenen in het algemeen bestuur van het waterschap door de leden van de gemeenteraden is sterk gewijzigd en heeft geresulteerd in de Wet van 13 september 2012 tot wijziging van de Waterschapswet tot het instellen van een overgangsbestuur voor op 1 januari 2013 ingestelde waterschappen, het uitstellen van de waterschapsverkiezingen van 2012 en het bieden van ruimte voor verlaging van onevenredige waterschapsheffingen voor agrarische grondeigenaren, die de reguliere verkiezingen die in 2012 zouden moeten worden gehouden uitstelt tot november 2014. Het invoeren van de verkiezing van de vertegenwoordigers voor de ingezetenen in het algemeen bestuur van het waterschap door de leden van de gemeenteraden is uit het wetsvoorstel verwijderd wegens de demissionaire status van het kabinet.

Uiteindelijk werd in 2014 besloten om de waterschapsverkiezingen via de Kieswet te regelen en ze voortaan op dezelfde dag als de verkiezingen voor de Provinciale Staten te houden. Op 18 maart 2015 worden de Waterschapsverkiezingen 2015 gehouden.

Zie ook[bewerken]


Bronnen, noten en/of referenties