Waterstofsulfide

Waterstofsulfide
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van waterstofsulfide
Molecuulmodel van waterstofsulfide
Algemeen
Molecuulformule      (uitleg)	H2S
IUPAC-naam	waterstofsulfide
Andere namen	(archaïsch) zwavelwaterstof
Molmassa	34,08 g/mol
CAS-nummer	7783-06-4
Beschrijving	kleurloos, sterk geurend gas
Vergelijkbaar met	dimethylsulfide
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Hygroscopisch	nee
Gevaren (H) en voorzorgen (P)	H-zinnen: R12-R26-R50 P-zinnen: S1/2-S9-S16-S28-S36/37-S45-S61
MAC-waarde	2,3 mg/m³
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand	gasvormig
Kleur	kleurloos
Dichtheid	1,5392 g/cm³
Smeltpunt	-85,5 °C
Kookpunt	-60,33 °C
Vlampunt	-82,4 °C
Dampdruk	1,79 · 106 Pa
Oplosbaarheid in water	3,6 g/L
Geometrie en kristalstructuur
Dipoolmoment	0,97 D
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar)
Portaal    Scheikunde

(Di)waterstofsulfide (H₂S), soms zwavelwaterstof (verouderd) genoemd, is een sterk ruikend giftig gas dat het meest gekend is als de oorzaak van de geur van rotte eieren. Het ontstaat bij de rotting van vele zwavelhoudende organische stoffen, zoals eiwitten. Het kan alleen in zeer lage concentraties door de geur worden waargenomen maar bij langdurige blootstelling of hoge concentraties gaat de intensiteit van de sensatie achteruit. Door de giftigheid ervan is het inademen van ook lage concentraties waterstofsulfide gedurende langere tijd gevaarlijk. Waterstofsulfide komt voor in aardgas en ook in darmgassen. Het kan in het laboratorium worden bereid door het oplossen van ijzer(II)sulfide (FeS) in een zuur.

Vloeibaar waterstofsulfide

Het kookpunt van waterstofsulfide ligt een stuk lager dan dat van water. De oorzaak daarvan is dat de waterstofbrug tussen zwavel en waterstof veel zwakker is dan met zuurstof. De vloeistof kan gebruikt worden als oplosmiddel maar dit gedraagt zich erg verschillend van water. De elektrische geleidbaarheid is bijzonder laag omdat er weinig autoionisatie is. Zoiets als het waterevenwicht is er niet of nauwelijks. De stof gedraagt zich daardoor meer als een (polair) organisch oplosmiddel dan als water en lost voornamelijk organische moleculaire verbindingen in plaats van ionogene zoutachtige verbindingen op.

Toepassing

Hoewel tegenwoordig de giftigheid van de verbinding een beletsel voor het gebruik vormt, is tot het eind van de jaren 60 van de 20e eeuw in de kwalitatieve analyse gebruik gemaakt van het H2S-systeem om vast te stellen met welk metaalion men te doen had.

In 2010 werd in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië een stijging waargenomen van het gebruik van waterstofsulfide als zelfmoordgas. Interpol waarschuwde ervoor dat het gas ook gevaarlijk kan zijn voor hulpdiensten.

Toxiciteit

De exacte giftige werking van waterstofsulfide is onbekend, maar men vermoedt dat het gas hemoglobine inactiveert. De volgende effecten komen voor wanneer een mens aan opklimmende concentraties wordt blootgesteld:

• 0,0005 ppm De olfactometrische geureenheid (De helft van de proefpersonen kan de geur ruiken).
• < 1,6 ppm Geen negatieve effecten bij een blootstelling van 8 uur per dag.
• 10–20 ppm laagste concentratie waarbij oogirritatie kan ontstaan.
• 50–100 ppm schade aan de ogen.
• 100–150 ppm reukorgaan verlamd na een paar keer ademhalen, en de geur wordt niet meer waargenomen.
• 320–530 ppm optreden van longembolie met mogelijk fatale consequenties.
• 530–1000 ppm beïnvloedt het centraal zenuwstelsel, vlugge ademhaling.
• 800 ppm Dodelijk voor 50% van de mensen bij 5 minuten blootstelling.
• >1000 ppm Onmiddellijke bewusteloosheid en uitval van het ademhalingsapparaat, soms na een keer ademhalen.

Zie ook

• Lijst van toxische gassen
• Water
• Waterstofselenide
• Waterstoftelluride
• Waterstofpolonide

Externe link

•  International Chemical Safety Card van Waterstofsulfide

Referenties