Wavin

Wavin N.V.
Beurs	Euronext: Wavin
Oprichting	1955
Sleutelfiguren	Henk ten Hove (CEO) Pim Oomens (Financieel directeur) Maarten Roef (Executive Vice President)
Hoofdkantoor	Stationsplein 3 Postbus 173 8000 AD Zwolle
Werknemers	6.089 (gemiddeld; in FTE) (2010)
Producten	kunststof leidingsystemen
Omzet	€ 1,23 miljard (2010)
Winst	€ 7,1 miljoen (2010)
Website	Wavin

Wavin is een Europees marktleider op het gebied van kunststof leidingsystemen. De naam Wavin komt van WAter en VINylchloride. Wavin werd in 1955 opgericht vanuit de Waterleidingsmaatschappij Overijssel (WMO). Wavin is sinds oktober 2006 genoteerd aan de beurs in Amsterdam. Het heeft een jaaromzet van € 1,2 miljard (2010) en ruim 6.000 werknemers.

Geschiedenis van Wavin

De experimenten die ooit begonnen in een eenvoudige werkplaats bij de Waterleiding Maatschappij Overijssel in Zwolle, zijn uitgegroeid tot een multinational.

Begin jaren vijftig was ir. Johan Keller directeur van de Waterleiding Maatschappij Overijssel (WMO). Daarnaast was hij is ook lid van de commissie van Wederopbouw, die tot doel had het naoorlogse Nederland zo snel mogelijk uit het puin te doen herrijzen. Zijn Raad van Commissarissen vond dat het water in Overijssel te duur was. Een bureau werd daarom ingehuurd om de oorzaken te onderzoeken en komt tot de volgende conclusies:

• De vaste kosten zijn te hoog door de uitgebreide werkplaats die de WMO erop nahoudt.
• Van het drinkwater dat de WMO verspreidt, bereikt een groot deel nooit de watermeter vanwege lekkage van de gietijzeren leidingen.

Diversificatie

Johan Keller ging op zoek naar kostendekking voor zijn werkplaats en naar een nieuw type leidingsysteem. PVC-buizen zijn dan al bekend. Ze werden namelijk gebruikt voor elektroleidingen. Grotere en sterkere buizen voor watertransport waren echter nog niet uitgevonden. De fabrikant van elektrobuizen voelde er niets voor deze te maken, althans niet voor de prijs die Keller ervoor wilde betalen. Hij ging vervolgens op zoek naar een machine om ze zelf te fabriceren. In Luxemburg vond hij een extruder die het niet deed. Desondanks kocht hij het apparaat. Hij liet het naar Zwolle halen, zette het in zijn werkplaats en daar beginnen de experimenten. Het eerste product was een hete, platte buis. Uiteindelijk ontstond een min of meer rond gat met iets van plastic eromheen. De eerste buis voor waterleiding was geboren.

De medewerkers van de WMO kregen het proces gaandeweg steeds beter in de vingers. Collega-waterleidingbedrijven kregen er lucht van dat in Zwolle prima drinkwaterbuizen worden gefabriceerd die niet konden roesten, en ze toonden veel interesse. Zo ontstond in de werkplaats van de WMO in Zwolle een fabriekje. Fabrikanten van andere buismaterialen vonden echter dat de WMO haar boekje te buiten ging. Ze deden hun beklag bij de Minister van Economische Zaken en Keller werd gesommeerd zijn buizenactiviteiten te staken of ze los te koppelen van de WMO. Dat laatste gebeurde dan ook.

WAVIN en ELVIN

Zo werd op 5 augustus 1955 Wavin opgericht. Het bedrijf werd genoemd naar de producten die het al fabriceerde. Omdat er normen moesten komen voor de plastic buis, werd deze al in een eerder stadium WAVIN gedoopt (WAter en VINylchloride). Er bestond in die tijd ook een ELVIN buis voor elektro, door hetzelfde bedrijf gefabriceerd.

Wavin groeide in de daarop volgende jaren. In 1957 verhuisde het bedrijf naar Hardenberg, waar een nieuwe fabriek werd gebouwd. De fabriek was net klaar, toen de overheid besloot tot bestedingsbeperkingen. Op dat moment kwam het nog jonge Wavin tot de ontdekking dat het wel heel erg afhankelijk was van één soort opdrachtgever. Er stonden machines stil en er waren ideeën genoeg. De meeste kruisten min of meer bij toeval het pad van Wavin. De nieuwe bedrijfsdirecteur in Hardenberg kwam uit de zuivel en wist dat de melkfabrieken bezig waren met kunststof kratten; een andere medewerker kwam met het idee dat plastic zakken wel eens iets zouden kunnen zijn en in de werkplaats in Zwolle -die na de opening van de Hardenbergse fabriek dienst ging doen als ontwikkelingsafdeling- werden toen al gordijnrails gefabriceerd om kostendekkend te kunnen werken. Zo verzeilde Wavin in de diversificaties, die op hun beurt ook weer flink groeiden.

Verfijning

Tot 1973 bleef het bedrijf groeien. Toen diende de eerste energiecrisis zich aan. De tijden van elk half jaar een paar nieuwe machines waren voorbij. Verfijning werd het nieuwe motto. Nieuwe ontwikkelingen waren dan ook:

• buizen en fittingen werden leidingsystemen
• kratten en folie werden verpakkingsoplossingen
• het assortiment werd uitgebreid
• er werd meer aandacht besteed aan marketing
• de techniek werd geraffineerder
• het verbruik van grondstoffen daalde
• de aandacht voor het ontwerp steeg
• bedrukking, milieu, recycling

Terug naar kernactiviteiten

In 1994 kondigde Wavin aan zich uitsluitend op kunststofleidingsystemen te willen concentreren. Als gevolg hiervan werd de productie en verkoop van folieën, plastic zakken (in Helmond, Lichtenvoorde en Hardenberg), kratten en profielen overgedragen aan diverse aandeelhouders die deze zaken wel tot hun kernactiviteiten rekenden. Voor wat de glasvezelversterkte buizen betreft werd de productie verkocht, maar is de verkoop in de Benelux nog steeds in handen van Wavin Nederland.

Aanleiding om deze bedrijfsactiviteiten af te stoten was de verwachting dat ook voor die activiteiten snelle groei tot marktleiderschap in Europa noodzakelijk was om mee te kunnen komen in de respectievelijke branches. Een dergelijke groei zou echter dusdanige inspanningen en investeringen vergen dat de vraag gewettigd was of Wavin die op eigen houtje moest en kon opbrengen. Uiteindelijk is er voor gekozen partners te zoeken die volledig op de diverse markten zijn georiënteerd. Dat gaf de beste garantie voor continuïteit van de verschillende activiteiten en dus voor de werkgelegenheid. Wavin Nederland is teruggegaan naar haar oorspronkelijke kernactiviteit en is nu een onderneming voor kunststof leidingsystemen en zowel Wavin zelf als de afgestoten onderdelen varen daar wel bij.

Tegenwoordig is de Wavin Groep een multinational met 7.300 werknemers en vestigingen in 27 Europese landen. De Nederlandse hoofdvestiging bevindt zich in Hardenberg, het Europese hoofdkantoor bevindt zich in Zwolle.

Voormalig hoofdkantoor

In 1967 nam Wavin een nieuw hoofdkantoor in Zwolle in gebruik. Het markante gebouw, gelegen aan een vijver in de wijk Holtenbroek, was ontworpen door de architect Evert Jelles. Het werd later beschouwd als een van de beste voorbeelden van naoorlogse bouwkunst in Zwolle. Nadat Wavin in de jaren ´90 vertrokken was naar een andere locatie in Zwolle, vatte de gemeente het plan op het gebouw te slopen om ter plekke ouderenhuisvesting te realiseren. Architect Jelles protesteerde en daagde de gemeente meermalen voor de rechter. Uiteindelijk kon hij de sloop van zijn creatie echter niet verhinderen. Op de plek van het Wavingebouw werd in 2006 het woonzorgcentrum Fermate gerealiseerd.

Beursgang

In 1999 verkocht Royal Dutch Shell 50% van de aandelen in Wavin aan de Britse durfinvesteerder CVC. Zes jaar later, in 2005, nam CVC, samen met AlpInvest Partners, de investeringsmaatschappij van de pensioenfondsen Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) en het Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW, voorheen PGGM) de nog resterende 45% van de aandelen over. Verkopers van het minderheidsbelang waren de provincie Overijssel en diverse gemeenten die samen 300 miljoen euro ontvingen.

De overnamesom werd vooral betaald door middel van leningen die bij Wavin op de balans kwamen te staan. Vervolgens werd in dertien maanden tijd het bedrijf klaargestoomd voor een beursgang met een scherpe financiering. Eind 2006 kwam Wavin naar de beurs; de beursgang leverden de investeerders een rendement op van 900% op een investering van 80 miljoen euro waardoor er veel negatieve publiciteit kwam. Beleggingsdeskundigen suggereerden dat het na zo'n waardestijging niet langer interessant zou zijn om de aandelen op de beurs te kopen. Aanvankelijk steeg de koers toch na introductie tot zo'n 60 euro per aandeel, maar sinds de zomer van 2007 is de koers tot ver onder de introductie waarde gezakt.

Bij de beursgang werden ook nieuwe aandelen uitgegeven. Deze opbrengst werd gebruikt voor het versterken van de balans door aflossing van de schulden. Eind 2006 had Wavin in totaal voor bijna 700 miljoen euro aan schulden uitstaan, dat was tweemaal hoger dan het eigen vermogen van het bedrijf, hetgeen voor industriële ondernemingen een financieel ongezonde situatie is. Aflossing van de schuldenlast had prioriteit mede vanwege de hoge rentekosten die hieraan verbonden waren. In 2009 gaf Wavin - via een claimemissie - nieuwe aandelen uit ter waarde van 227 miljoen euro mede waardoor de schuldenlast tot net onder de 300 miljoen euro verminderd kon worden per eind 2010.

Op 22 november 2011 brengt het Mexicaanse chemiebedrijf Mexichem een bod uit op alle aandelen Wavin van 8,50 euro per stuk. Met dit bod wordt de totale waarde van het bedrijf gewaardeerd op 440 miljoen euro. De directie en ook diverse aandeelhouders wijzen het bod af omdat het niet hoog genoeg zou zijn. Begin december wordt het bod verhoogd tot 9 euro en het laatste bod is 10 euro per aandeel.

In de onderstaande figuur een overzicht van de financiële resultaten van Wavin sinds 2003:

Jaar	Omzet	Bedrijfsresultaat	Netto rentekosten	Nettoresultaat
2010	€ 1.231,3 miljoen	€ 44,3 miljoen	€ 34,1 miljoen	€ 7,1 miljoen
2009	€ 1.159,6 miljoen	€ 47,5 miljoen	€ 35,4 miljoen	€ 1,8 miljoen
2008	€ 1.581,2 miljoen	€ 93,6 miljoen	€ 45,8 miljoen	€ 32,2 miljoen
2007	€ 1.618,5 miljoen	€ 152,5 miljoen	€ 35,0 miljoen	€ 91,5 miljoen
2006	€ 1.501,5 miljoen	€ 136,8 miljoen	€ 84,1 miljoen	€ 73,4 miljoen
2005	€ 1.330,7 miljoen	€ 29,7 miljoen
2004	€ 1.020 miljoen	€ 35 miljoen
2003	€ 937 miljoen	€ 31 miljoen

Externe links

• (nl) Officiële website van Wavin Nederland
• (en) Officiële website van Wavin Group
• Wavingebouw

Bronnen, noten en/of referenties