Wedden, dat..?

Wedden, dat..? is een televisieprogramma waarin mensen weddenschappen afsluiten over een bijzondere vaardigheid die ze bezitten. Het was een van de succesvolste televisieprogramma's in Nederland en gaf aanleiding tot een groot aantal nieuwe spelshows in Nederland. Het idee is afkomstig van de Duitse presentator Frank Elstner. De door Elstner bedachte show loopt nog steeds in Duitsland onder de naam Wetten, dass..?.

Geschiedenis

In 1984 kocht de AVRO de programmaformat van de Duitse omroep ZDF, waar het programma al sinds 1981 een succes was. De presentatie was vanaf het begin in handen van Jos Brink met zijn assistente Sandra Reemer (vanaf het derde seizoen Myrna Goossen). Jos Brink ontving voor Wedden, dat..? in 1986 de Gouden Televizier-Ring. Op het hoogtepunt had Wedden dat..? elke week 4,5 miljoen kijkers. Begin jaren negentig verhuisde het programma naar de nieuwe commerciële omroep RTL4, waar Brink het programma nog even presenteerde.

Omdat Brink meer tijd wilde besteden aan het theater en andere projecten, én omdat hij moeite had met het werken in een commerciële omgeving, trad hij in 1993 terug als presentator. Hij werd opgevolgd door Rolf Wouters, die een eigen sfeer aan het programma meegaf en vooral opviel door de gevaarlijke en spectaculaire zaalweddenschappen aan het einde van het programma. Wegens de hoge productiekosten werd het programma enkele seizoenen later stopgezet.

In 1999 werd het programma voor één seizoen gepresenteerd door Reinout Oerlemans op RTL 4, maar dit werd geen succes. Op 7 mei en 8 december 2005 werd het programma door de NCRV eenmalig uitgezonden, met het oorspronkelijke presentatieduo, ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van het Liliane Fonds respectievelijk Make a difference day. In 2000 werd er een eenmalige special van Wedden dat...? gehouden waarin kinderen een weddenschap aangaan. De aflevering werd gepresenteerd door Bart Peeters en werd gehouden i.s.m de Sponsorloterij en de Avro.

In 2008 produceerde RTL een soortgelijk programma, genaamd Ik Wed Dat Ik Het Kan!, gepresenteerd door Carlo Boszhard en Nicolette van Dam. In 2011 keerde het programma terug onder de titel Wedden Dat Ik Het Kan, gepresenteerd door Jeroen van der Boom.

Opzet van het programma

Het programma werd doorgaans live uitgezonden vanuit een groots opgezette studio in Aalsmeer, met publiek. De presentator ontving gedurende de show enkele bekende gasten, waarmee hij een gesprek had voordat werd overgegaan op de uitleg van een weddenschap. In de beginjaren introduceerden de gasten deze weddenschap zelf, alsof ze zelf iemand meegebracht hadden die iets bijzonders kon. In werkelijkheid werden de weddenschappen georganiseerd door de redactie van het programma. Nadat de weddenschap van de deelnemer uitgelegd was, kon de gast wedden op het succes ervan. Indien hij het achteraf bij het verkeerde eind had, diende hij een tegenprestatie uit te voeren, die meestal ludiek van aard was. Na vier gasten en weddenschappen werd de show afgesloten met de zaalweddenschap, die door de presentator moest worden uitgevoerd.

Weddenschappen

De weddenschappen draaiden om een bijzondere vaardigheid of bijzondere kennis van een of meerdere deelnemers.

Voorbeelden van weddenschappen rond een bijzondere vaardigheid waren: het kunnen rijden van een touringcar over duizenden lege bierglazen, touwtjespringen met 120 kinderen tegelijk en een piano binnen 3 minuten een trap op tillen, neerzetten, en er op spelen. De meeste weddenschappen werden in de studio uitgevoerd, maar soms was het noodzakelijk de weddenschap van tevoren op te nemen op locatie. Zo ging de Groningse kinderarts Dick Hamming anderhalve minuut lang waterskiën achter een acht van Aegir. Deze weddenschap werd uitgevoerd op de Bosbaan te Amsterdam.

Vaak waren er ook geheugen-/denkopdrachten, bijvoorbeeld pingpongballen herkennen aan het stuitergeluid. Een dergelijke weddenschap bestond meestal uit vijf opgaven zonder tijdslimiet, maar die wel allemaal goed moesten zijn. Maar er waren ook geheugen-/denkopdrachten die wel op tijd gingen. Een voorbeeld is de weddenschap waarin iemand alle achterlichten kon herkennen van de auto's die in Nederland rondreden. Hier moest scholier Frans Kroon binnen 2'30" minuten veertig auto's benoemen bij het zien van het achterlicht. Ook hier mochten geen fouten gemaakt worden.

De zaalweddenschap moest worden uitgevoerd door de presentator. Jos Brink werd vaak geacht voor het einde van de show een bepaald aantal voorwerpen of beroepsbeoefenaars in de studio te verzamelen, waar hij tijdens de uitzending oproepen voor deed. Ook andere zaalweddenschappen waren mogelijk, waarbij de haaienweddenschap de meest geruchtmakende was: Brink moest een minuut zwemmen in een bak met haaien, waar hij de hele uitzending zenuwachtig voor was en wat hij uiteindelijk dan ook niet aandurfde. Rolf Wouters maakte van dit soort spectaculaire zaalweddenschappen aanvankelijk een gewoonte, maar besloot na enkele gevaarlijke weddenschappen demonstratief om geen zaalweddenschappen meer te doen, omdat het bijna een keer was misgegaan en hij bang was het verkeerde voorbeeld te geven.

Stijl

Wedden, dat..? was een van de eerste grote spelshows op de Nederlandse televisie en vormde een inspiratiebron voor een reeks aan spelshows. De studiovloer was groot en het decor deed futuristisch aan, met veel grijs, enkele showtrappen en veel lampjes. Doordat de weddenschappen qua karakter zo uiteenliepen, werden er speciale decors gebouwd per weddenschap. De W en het vraagteken uit de titel keerden vaak terug als motief in deze decors.

Weddenschappen werden steevast vergezeld van spannende muziek, uitgekiende belichting en meestal met een wegtikkende klok, geprojecteerd onder in beeld.

In contrast met deze spanning stond de presentator. Jos Brink wist in zijn smoking met humor de chaotische gang van zaken bij het opbouwen en afbreken van een weddenschap te begeleiden (en soms te verergeren) en had bijzondere dialogen met zijn 'kroepoekje' Sandra Reemer. Rolf Wouters werd steevast begeleid door Meneer Sjon, een kleine gedienstige amanuensis met een iets te hoge stem.

Prijzen

Elke kandidaat die een weddenschap aanging kreeg een trofee waarin het Wedden, dat...?-logo stond, later (eind jaren '90) kreeg men alleen deze trofee als de weddenschap gewonnen werd.

Incidenten

• Omdat het programma live was, was het mogelijk voor Jos Brink om grappen te maken die eigenlijk niet door de beugel konden. Na een weddenschap van een voetendokter die patiënten kon herkennen aan hun voeten, merkte Brink op dat "we volgende week een gynaecoloog hebben". Deze opmerking veroorzaakte in die tijd veel ophef en resulteerde in enkele klachten en opzeggingen bij de AVRO.
• Op het hoogtepunt van de reeks was er een 11-jarig jongetje, Dennis van Bommel, dat sterrenstelsels kon herkennen. Hij behaalde de weddenschap vol trots , en twee dagen later ging de jongen met zijn prijs naar zijn jarige oma. Hij had op dat moment dezelfde trui aan als in de uitzending, met zijn naam-button erop. Toen hij een kruispunt over wilde steken werd hij geschept door een auto, die doorreed. Vervolgens werd hij direct daarna overreden door een andere auto. Hij was op slag dood. De politie heeft hem later kunnen identificeren door het naambordje dat hij droeg. Dit incident kreeg aandacht in de landelijke pers en heeft Brink zeer aangegrepen. In de uitzending die erop volgde heeft hij het begin van de uitzending gewijd aan dit tragische ongeluk. Ook heeft hij uit respect voor Dennis die uitzending geen zaalweddenschap gedaan.

Tegenwoordig

Een programma dat losjes is gebaseerd op Wedden dat..? werd in 2008 gelanceerd, namelijk Ik Wed Dat Ik Het Kan!. Ook deze show wordt inmiddels niet meer uitgezonden. Later zond SBS6 een serie uit onder de naam Wedden Dat Ik Het Kan.

België

In België is een eigen versie van het programma een tijd uitgezonden door de commerciële omroep vtm. Een eerste reeks werd gepresenteerd door de bekende Nederlandse presentator Jos Brink, met als assistent Marlène de Wouters d'Oplinter. Een tweede reeks zou later door Koen Wauters gepresenteerd worden.

Bronnen, noten en/of referenties

Voorganger: Playback show (KRO)

Winnaar Gouden Televizier-Ring 1986

Opvolger: In de hoofdrol (AVRO)