Wekerom in 1867 ten zuiden van het huidige Wekerom
Wekerom is een dorp in het noordoosten van de gemeente Ede in de Nederlandse provincie Gelderland, gelegen in de Gelderse Vallei, vlakbij de Veluwe. Het dorp heeft 2540 inwoners (2006[1]).
De meeste inwoners zijn behoudend christelijk en behoren tot de Hervormde Gemeente. De SGP behaalde bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 60,61% van de stemmen in het dorp, het CDA 11,42%, ChristenUnie 9,26%, Gemeente Belangen 4,23%, PvdA 2,07%, Burgerbelangen 1,53%, GroenLinks/PE 1,44% en D66 1,17%.
In de zomermaanden verblijven er op de omliggende campings veel toeristen.
Dwars door het dorp stroomt oost-west de Grote Valkse beek in de volksmond de dorpsbeek of Barneveldse beek genoemd. De beek gaat onder de doorgaande weg door.
In de geschiedschrijving komt in 814 voor het eerst de naam Wicherumloo, het latere Wekerom, voor. Wekerom is ontstaan op de flanken van de hogere stuwwalgronden, waar op plaatselijk opduikende zandruggen langs de Grote Valkse beek en de Willinkhuizerbeek de eerste boerderijen werden gebouwd. Van deze boerderijen bestaat er nog één. Dit gedeelte ligt langs de Roekelse weg. Uitbreiding vond als lintbebouwing plaats in de tussenliggende zone langs de huidige edeseweg, welke geleidelijk is opgevuld met bebouwing met verschillende functies. Later zijn hier zowel ten noorden als ten zuiden huizen bijgebouwd en is er aan de noordoostkant een industrieterrein bijgekomen.
In de Tweede Wereldoorlog zijn de silo's van het coöperatieve veevoederbedrijf gebombardeerd, waarbij er veel explosieven in de omliggende grond achterbleven. Na de oorlog is dit bedrijf weer opgebouwd en eind 1990 zijn de laatste explosieven opgeruimd.
In de Tweede Wereldoorlog is er aan de vijfsprongweg een vliegtuig neergestort. Een gebeurtenis die destijds veel indruk naliet. Op de plaats van het ongeluk staat nu langs de Vijfsprongweg een monument voor de omgekomen vlieger. De vlieger was 2e luitenant Robert N. Greene uit Norfolk ,Virginia. Robert Greene was jachtvlieger in een Republic P-47D Thunderbolt van de 353 ste Flighter Group van de Amerikaanse Achtste Luchtmacht, gestationeerd op de vliegbasis Raydon, in Engeland. Op 17 september 1944 ondersteunde zijn eenheid de Airborne landingen bij Arnhem (operatie Market Garden).Haar taak was om Duits luchtdoelgeschut in de omgeving uit te schakelen, zodat de luchtlandingsvloot ongehinderd kon overvliegen. Bij het aanvallen van Duits geschut bij Wekerom raakte zijn toestel in brand en stortte hier neer.
Tot 1965 stond er aan de Otterlose weg de korenmolen de Heetmolen[2] en aan de Roekelseweg een door de Grote Valkse beek aangedreven papiermolen. De naam heetmolen duidt op de toenmalige bedekking van de kap met heide (heet). Op een kaart uit de 17e en later op die uit de 19e eeuw komt de papiermolen voor.
Vlakbij het dorp ligt "Het Wekeromse Zand". Dit is een uniek zandverstuivingsgebied, 500 ha groot. Midden in het bos ligt een grote open vlakte (ong 100 ha) waar het zand vrij spel heeft. Moeflons zorgen ervoor dat deze zandvlakte niet “verbost”. Voor deze moeflons is het gehele gebied omheind en zijn honden niet toegestaan. Deze zandvlakte ontstond door te intensief gebruik van de grond in vroeger eeuwen. De akkers raakten uitgeput, men plagde de grond af voor nieuwe akkers, en zo ontstond een grote zandvlakte.
[bewerken] Bekende inwoners
|
|
|
Edeseweg met silo van de coöperatie
|
|
|
|
Edeseweg centrum Wekerom met in het midden van de foto de kerk
|
|
|
|
Grote Valkse Beek vanaf dorp in oostelijke richting
|
|
|
|
Grote Valkse Beek vanaf Evekinkweg richting Edeseweg
|
|
|
|
Robert N. Greene memorial
|
|
|
|
Robert N. Greene memorial tekst
|
|
[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties
Bronnen, noten en/of referenties:
Gelderland
Ede
