Wereldkampioenschap voetbal 1994

Na Italië traden de Verenigde Staten in 1994 op als gastheer van het vijftiende wereldkampioenschap voetbal, zoals zes jaar eerder, op 4 juli 1988, was besloten tijdens een FIFA-congres in Zürich. Aan de voorronden deden 133 landen mee, waaronder zestien debutanten. De loting voor de eindronde had plaats op 19 december 1993 in Las Vegas. Het toernooi zelf begon op 17 juni en eindigde een maand later, op 17 juli. Titelverdediger was Duitsland, dat vier jaar eerder ten koste van Argentinië de titel had gewonnen. Voor het eerst werd op een WK in de groepsfase het driepuntensysteem toegepast.

De Colombiaanse voetballer Andrés Escobar zou bij de groepswedstrijd tegen de Verenigde Staten in eigen doel schieten, waardoor Colombia met 2-1 verloor en in de eerste ronde uitgeschakeld werd. Hij zou hier met zijn leven voor betalen: op 2 juli 1994 werd hij tijdens het uitgaan in Medellín vermoord, waarbij zijn moordenaar het woord "Goal" scandeerde.

Zie het artikel WK voetbal 1994 (kwalificatie) voor een uitgebreide beschrijving van de kwalificaties

Deelnemende landen

Deelnemende landen

Groep A	Groep B	Groep C
Colombia Roemenië Verenigde Staten Zwitserland	Brazilië Kameroen Rusland Zweden	Bolivia Duitsland Spanje Zuid-Korea
Groep D	Groep E	Groep F
Argentinië Bulgarije Griekenland Nigeria	Ierland Italië Mexico Noorwegen	België Marokko Nederland Saoedi-Arabië

Speelsteden

Stad	Stadion	Stad	Stadion	Stad	Stadion
Boston	Foxboro Stadium	Detroit	Pontiac Silverdome	Orlando	Citrus Bowl
Chicago	Soldier Field	Los Angeles	Rose Bowl	San Francisco	Stanford Stadium
Dallas	Cotton Bowl	New York	Giants Stadium	Washington	RFK Memorial Stadium

Scheidsrechters

Naam	Geboren	Duels
Puhl, Sándor Sándor Puhl	14/07/1955	4	11	-	-
Quiniou, Joël Joël Quiniou	11/07/1950	4	18	2	1
Torres Cadena, José José Torres Cadena	15/07/1952	4	21	-	1
Al Sharif, Jamal Jamal Al Sharif	08/12/1954	3	15	2	-
Badilla, Rodrigo Rodrigo Badilla	22/06/1957	3	6	-	-
Brizio Carter, Arturo Arturo Brizio Carter	09/03/1956	3	18	-	3
Mikkelsen, Peter Peter Mikkelsen	01/05/1960	3	10	-	1
Ende, Mario van der Mario van der Ende	28/03/1956	3	15	-	-
Bujsaim, Ali Ali Bujsaim	09/09/1959	2	10	-	-
Don, Philip Philip Don	10/03/1952	2	10	1	-
Jouini, Neji Neji Jouini	12/08/1949	2	10	1	1
Krug, Hellmut Hellmut Krug	19/05/1956	2	7	-	1
Lamolina, Francisco Francisco Lamolina	25/10/1950	2	7	-	-
Marsiglia, Renato Renato Marsiglia	03/06/1951	2	10	-	-
Mottram, Leslie Leslie Mottram	05/03/1951	2	9	1	-
Röthlisberger, Kurt Kurt Röthlisberger	21/05/1951	2	7	-	-
Tejada, Alberto Alberto Tejada	11/11/1956	2	9	-	-
Angeles, Arturo Arturo Angeles	12/09/1953	1	3	-	-
Baldas, Fabio Fabio Baldas	19/03/1949	1	2	-	-
Díaz Vega, Manuel Manuel Díaz Vega	01/09/1954	1	5	-	-
Filippi, Ernesto Ernesto Filippi	26/10/1954	1	4	-	-
Karlsson, Bo Bo Karlsson	12/10/1949	1	3	-	-
Chong, Lim Kee Lim Kee Chong	15/05/1960	1	3	-	-
Pairetto, Pierluigi Pierluigi Pairetto	15/07/1952	1	7	-	-
Totaal		52	220	7	8

Uitslagen

Eerste ronde

Groep A

Land	Wed	Win	Gel	Ver	DV	DT	+/-	Pnt
Roemenië	3	2	0	1	5	5	0	6
Zwitserland	3	1	1	1	5	4	1	4
Verenigde Staten¹	3	1	1	1	3	3	0	4
Colombia	3	1	0	2	4	5	-1	3

18 juni 1994

Verenigde Staten	1-1	Zwitserland
Roemenië	3-1	Colombia

22 juni 1994

Zwitserland	4-1	Roemenië
Verenigde Staten	2-1	Colombia

26 juni 1994

Colombia	2-0	Zwitserland
Verenigde Staten	0-1	Roemenië

Groep B

Land	Wed	Win	Gel	Ver	DV	DT	+/-	Pnt
Brazilië	3	2	1	0	6	1	5	7
Zweden	3	1	2	0	6	4	2	5
Rusland	3	1	0	2	7	6	1	3
Kameroen	3	0	1	2	3	11	-8	1

19 juni 1994

Zweden

2-2

Kameroen

20 juni 1994

Brazilië

2-0

Rusland

24 juni 1994

Brazilië	3-0	Kameroen
Rusland	1-3	Zweden

28 juni 1994

Kameroen	1-6	Rusland
Zweden	1-1	Brazilië

Groep C

Land	Wed	Win	Gel	Ver	DV	DT	+/-	Pnt
Duitsland	3	2	1	0	5	3	2	7
Spanje	3	1	2	0	6	4	2	5
Zuid-Korea	3	0	2	1	4	5	-1	2
Bolivia	3	0	1	2	1	4	-3	1

17 juni 1994

Duitsland	1-0	Bolivia
Spanje	2-2	Zuid-Korea

21 juni 1994

Duitsland

1-1

Spanje

23 juni 1994

Bolivia

0-0

Zuid-Korea

27 juni 1994

Spanje	3-1	Bolivia
Zuid-Korea	2-3	Duitsland

Groep D

Land	Wed	Win	Gel	Ver	DV	DT	+/-	Pnt
Nigeria	3	2	0	1	6	2	4	6
Bulgarije	3	2	0	1	6	3	3	6
Argentinië¹	3	2	0	1	6	3	3	6
Griekenland	3	0	0	3	0	10	-10	0

21 juni 1994

Argentinië	4-0	Griekenland
Nigeria	3-0	Bulgarije

25 juni 1994

Argentinië

2-1

Nigeria

26 juni 1994

Griekenland

0-4

Bulgarije

30 juni 1994

Nigeria	2-0	Griekenland
Bulgarije	2-0	Argentinië

Groep E

Land	Wed	Win	Gel	Ver	DV	DT	+/-	Pnt
Mexico	3	1	1	1	3	3	0	4
Ierland	3	1	1	1	2	2	0	4
Italië¹	3	1	1	1	2	2	0	4
Noorwegen	3	1	1	1	1	1	0	4

18 juni 1994

Italië

0-1

Ierland

19 juni 1994

Noorwegen

1-0

Mexico

23 juni 1994

Noorwegen

0-1

Italië

24 juni 1994

Mexico

2-1

Ierland

28 juni 1994

Ierland	0-0	Noorwegen
Italië	1-1	Mexico

Groep F

Land	Wed	Win	Gel	Ver	DV	DT	+/-	Pnt
Nederland	3	2	0	1	4	3	1	6
Saoedi-Arabië	3	2	0	1	4	3	1	6
België¹	3	2	0	1	2	1	1	6
Marokko	3	0	0	3	2	5	-3	0

19 juni 1994

België

1-0

Marokko

20 juni 1994

Nederland

2-1

Saoedi-Arabië

25 juni 1994

België	1-0	Nederland
Saoedi-Arabië	2-1	Marokko

29 juni 1994

Marokko	1-2	Nederland
Saoedi-Arabië	1-0	België

¹ De beste vier nummers 3 (Verenigde Staten, Argentinië, Italië en België) plaatsen zich ook voor de achtste finales

Knockoutfase

	achtste finale				kwartfinale				halve finale				finale
	Brazilië	1
	Verenigde Staten	0
					Brazilië	3
					Nederland	2
	Nederland	2
	Ierland	0
									Brazilië	1
									Zweden	0
	Zweden	3
	Saoedi-Arabië	1
					Zweden	2(5)
					Roemenië	2(4)
	Roemenië	3
	Argentinië	2
													Brazilië	0(3)
													Italië	0(2)
	Italië	2
	Nigeria	1
					Italië	2
					Spanje	1
	Spanje	3
	Zwitserland	0
									Italië	2
									Bulgarije	1			derde plaats
	Bulgarije	1(3)
	Mexico	1(1)
					Bulgarije	2							Zweden	4
					Duitsland	1							Bulgarije	0
	Duitsland	3
	België	2

Finale

Zie Finale wereldkampioenschap voetbal 1994 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

1994 Wereldkampioen
BRAZILIЁ Vierde titel

Topscorers

No.	Naam	D	W	D/W¹	Land
1.	Hristo Stoitchkov	6			Bulgarije
	Oleg Salenko	6			Rusland
3.	Romario	5			Brazilië
	Roberto Baggio	5			Italië
	Jürgen Klinsmann	5			Duitsland
	Kennet Andersson	5			Zweden
7.	Gabriel Batistuta	4			Argentinië
	Martin Dahlin	4			Zweden
	Florin Raducioiu	4			Roemenië

Statistieken

Aantal wedstrijden	52
Totaal aantal doelpunten	141
Eigen doelpunten	1
Aantal rode kaarten	15
Aantal gele kaarten	235
Doelpuntgemiddelde per wedstrijd	2,71
Toeschouwerstotaal	3.587.538
Toeschouwersgemiddelde	68.991

Spelers die tijdens dit WK voor een Belgische club speelden

• Anderlecht: Pär Zetterberg (Zweden), Chidi Nwanu (Nigeria), John Bosman (Nederland) ; Filip De Wilde, Philippe Albert, Bertrand Crasson, Michel De Wolf, Marc Emmers, Danny Boffin, Bruno Versavel, Johan Walem, Marc Degryse, Luc Nilis (België)
• Antwerp FC: Nourredine Moukrim (Marokko), Rudi Smidts (België)
• Beerschot VAC: Christopher Nwosu (Nigeria)
• Cercle Brugge: Tibor Selymes, Dorin Munteanu (Roemenië), Josip Weber (België)
• Charleroi: Jean-Jacques Missé-Missé (Kameroen)
• Club Brugge: Daniel Amokachi (Nigeria) ; Vital Borkelmans, Dirk Medved, Lorenzo Staelens, Franky Van der Elst (België)
• KV Kortrijk: Roger Feutmba (Kameroen), Augustine Eguavon (Nigeria)
• KV Mechelen: Michel Preud'homme, Alex Czerniatynski (België)
• RFC de Liège: Alloy Agu, Sunday Oliseh (Nigeria)
• Lierse SK: Jahn Ivar Jakobsen, Kjetil Rekdal (Noorwegen)
• RWDM: Stephen Keshi (Nigeria)
• Standard Luik: Bogdan Stelea (Roemenië), Mohamed Lashaf (Marokko) ; Régis Genaux (België), Marc Wilmots (België)
• KSV Waregem: Nacer Abdellah (Marokko)

Spelers die tijdens dit WK voor een Nederlandse club speelden

• Ajax Amsterdam: Stefan Pettersson (Zweden), Finidi George (Nigeria) ; Stanley Menzo, Danny Blind, Frank de Boer, Sonny Silooy, Frank Rijkaard, Ronald de Boer, Marc Overmars, Peter van Vossen (Nederland)
• Feyenoord Rotterdam: Henrik Larsson (Zweden), Mike Obiku (Nigeria), Rob Witschge, Ed de Goeij, Gaston Taument (Nederland)
• PSV Eindhoven: Gheorghe Popescu (Roemenië), Klas Ingesson (Zweden) ; Berry van Aerle, Erwin Koeman, Arthur Numan, Jan Wouters (Nederland)
• Roda JC: Tijani Babangida (Nigeria)
• Vitesse Arnhem: Benedict Iroha (Nigeria)
• Willem II: Earnest Stewart (Verenigde Staten)

Trivia

• Nederlands grensrechter Jan Dolstra vlagde op dit WK vijf wedstrijden, waarmee hij nog steeds het record voor aantal wedstrijden gevlagd op een WK door een Nederlander in handen heeft.
• Argentijns sterspeler Diego Maradona werd na 2 wedstrijden positief getest op het gebruik van efedrine. Hij werd daarop door de FIFA geschorst. Zonder Maradona won Argentinië geen wedstrijd meer dit WK.
• Op het WK 1994 in de VS werd Marc Overmars uitgeroepen tot "Best Young Player".

Bronnen, noten en/of referenties Planet World Cup RSSSF

Wereldkampioenschap voetbal

Toernooien: Uruguay 1930 · Italië 1934 · Frankrijk 1938 · 1942 · Brazilië 1950 · Zwitserland 1954 · Zweden 1958 · Chili 1962 · Engeland 1966 · Mexico 1970 · West-Duitsland 1974 · Argentinië 1978 · Spanje 1982 · Mexico 1986 · Italië 1990 · Verenigde Staten 1994 · Frankrijk 1998 · Zuid-Korea/Japan 2002 · Duitsland 2006 · Zuid-Afrika 2010 · Brazilië 2014 · Rusland 2018 · Qatar 2022 Finales: 1930 · 1934 · 1938 · 1950 · 1954 · 1958 · 1962 · 1966 · 1970 · 1974 · 1978 · 1982 · 1986 · 1990 · 1994 · 1998 · 2002 · 2006 · 2010 Kwalificatie: 1930 · 1934 · 1938 · 1950 · 1954 · 1958 · 1962 · 1966 · 1970 · 1974 · 1978 · 1982 · 1986 · 1990 · 1994 · 1998 · 2002 · 2006 · 2010 · 2014