West-Duitsland
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|||||
|
|||||
| Kaart | |||||
|
|
|||||
| Algemene gegevens | |||||
| Hoofdstad | Bonn | ||||
| Oppervlakte | 248.717 km² | ||||
| Bevolking | ± 63.254.000 (1990) | ||||
| Talen | Duits | ||||
| Religie(s) | Protestantisme, Rooms-katholicisme | ||||
| Nat. feestdag | 17 juni (Dag van de Duitse eenheid) | ||||
| Volkslied | Deutschlandlied | ||||
| Munteenheid | Duitse Mark | ||||
| Regering | |||||
| Regeringsvorm | Federale Republiek | ||||
| Staatshoofd | Bondspresident | ||||
| Regeringsleider | Bondskanselier | ||||
| Legislatuur | Bondsdag, Bondsraad | ||||
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg)
| Geschiedenis van Duitsland |
|
Germanen Middeleeuwen 19e eeuw Duitse Rijk (1871-1945)
Het na-oorlogse Duitsland
Duitse hereniging (1989/1990)
|
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
West-Duitsland was de informele maar bijna universeel gebruikte naam van de Bondsrepubliek Duitsland van 1949 tot 1990, toen de Bondsrepubliek het oostelijke deel van het huidige Duitsland nog niet omvatte, dat toen nog de Duitse Democratische Republiek (DDR) was.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De Bondsrepubliek is ontstaan na de totale nederlaag van Nazi-Duitsland in 1945. De Duitse steden waren grotendeels verwoest, de meeste Duitse mannen dood, vermist of in krijgsgevangenschap en het land was bezet door geallieerde troepen. Duitsland raakte alle gebieden ten oosten van de rivieren Oder en Neisse kwijt aan Polen en de Sovjet-Unie, en de Duitstalige bevolking werd uit deze gebieden en de rest van Oost-Europa verdreven, waardoor ruim 10 miljoen mensen extra in het verkleinde Duitsland terecht kwamen. Deze fase in de geschiedenis staat in Duitsland bekend als Stunde Null: het uur nul ofwel de totale catastrofe.
Tussen 1945 en 1949 ontstonden verschillen van mening tussen de geallieerde bezetters, die uitmondden in de invoering van de D-mark in de Franse, Britse en Amerikaanse bezettingszones. Als reactie blokkeerde de Sovjet-Unie de toegang tot West-Berlijn.
Op 23 mei 1949 werd West-Duitsland als Bondsrepubliek Duitsland opgericht als samenvoeging van de drie westelijke bezettingszones. West-Duitsland werd volledig onafhankelijk verklaard op 5 mei 1955, met Bonn als hoofdstad. Het grootste gedeelte van het vroegere bezettingsleger werd echter niet teruggeroepen, voornamelijk om het land te beschermen tegen de bedreiging van de Sovjet-Unie.
West-Duitsland trad toe tot de NAVO op 9 mei 1955 en was een van de stichtende leden van de EEG. De natie werd vervolgens een focus in de Koude Oorlog door zijn belangrijke positie tussen de landen van het Warschaupact.
De vroegere Duitse hoofdstad, Berlijn, werd eveneens verdeeld tussen Oost- en West-Duitsland, waardoor het westelijke gedeelte een enclave binnen de Duitse Democratische Republiek was. West-Berlijn maakte formeel geen deel uit van de Bondsrepubliek. De parlementsleden van West-Berlijn hadden in de Bondsdag geen stemrecht en de dienstplicht gold niet voor inwoners van West-Berlijn.
De Bondsrepubliek beschouwde zich als enige vertegenwoordiger van Duitsland. Tot 1969 hanteerde de Bondsrepubliek de Hallsteindoctrine, waarbij het de diplomatieke verbindingen verbrak met die landen die de DDR erkenden. Onder bondskanselier Willy Brandt en staatssecretaris Egon Bahr werd een ontspanningspolitiek gevoerd naar het Oostblok, de zogenaamde Ostpolitik. Deze leidde tot verdragen met de Sovjet-Unie, Polen, de DDR en Tsjechoslowakije. In 1973 werden zowel de Bondsrepubliek als de DDR lid van de Verenigde Naties.
Aan het eind van de jaren zestig liet de Duitse studentenbeweging stevig van zich horen. Bij een demonstratie in West-Berlijn in 1967 werd de student Benno Ohnesorg door een politiekogel gedood. Een jaar later werd een aanslag gepleegd op studentenleider Rudi Dutschke. Deze gebeurtenissen leidden tot een radicalisering van een deel van de studentenbeweging. In de jaren zeventig werd West-Duitsland geconfronteerd met de Rote Armee Fraktion (RAF), een links-extremistische terreurgroep. Bekende leden van de RAF waren Andreas Baader, Gudrun Ensslin, Horst Mahler en Ulrike Meinhof. De eerste groep RAF-leden werd in 1972 aangehouden. In de herfst van 1977 was een tweede generatie RAF-leden actief: zij vermoorden de bankdirecteur Jürgen Ponto, ontvoerden werkgeversvoorzitter Hanns-Martin Schleyer en lieten een Lufthansa-vliegtuig kapen. Na de bestorming van het vliegtuig pleegden Baader, Ensslin en Raspe zelfmoord en werd Hanns-Martin Schleyer vermoord.
Na de val van de Berlijnse Muur op 9 november 1989 was de Duitse hereniging snel een feit. Dit werd formeel voltrokken op 3 oktober 1990, en de vier bezettende machten trokken zich officieel terug op 15 maart 1991.
[bewerken] Bestuurlijke indeling
De 10 deelstaten (Bundesländer, enkelvoud: Bundesland) van West-Duitsland waren:
- Baden-Württemberg
- Beieren (Bayern)
- Bremen
- Hamburg
- Hessen
- Nedersaksen (Niedersachsen)
- Noord-Rijnland-Westfalen (Nordrhein-Westfalen)
- Rijnland-Palts (Rheinland-Pfalz)
- Saarland
- Sleeswijk-Holstein (Schleswig-Holstein)
West-Berlijn (Berlin (West)) functioneerde als een deelstaat van West-Duitsland maar maakte formeel geen deel uit van de Bondsrepubliek. Afgevaardigden van Berlijn hadden in de Bondsdag geen stemrecht en inwoners van Berlijn hadden geen dienstplicht in de Bundeswehr.
[bewerken] Demografie
In 1982 had West-Duitsland 61,5 miljoen inwoners waarvan 4,6 miljoen buitenlanders. Honderd jaar eerder woonden in hetzelfde gebied slechts ongeveer 20 miljoen inwoners. Na de Tweede Wereldoorlog nam West-Duitsland 14 miljoen inwoners op uit Oost-Europa en de DDR. Daarnaast vestigden zich sinds de jaren zestig miljoenen gastarbeiders in West-Duitsland. West-Duitsland had een geboortecijfer van 10,1 geboorten per 1000 inwoners, waarmee het een van de laagste geboortencijers ter wereld had.
De autochtone bevolking spreekt voornamelijk Duits. In het noorden van Sleeswijk-Holstein is een kleine Deense minderheid.
[bewerken] Presidenten
- 1949-1959: Theodor Heuss
- 1959-1969: Heinrich Lübke
- 1969-1974: Gustav Heinemann
- 1974-1979: Walter Scheel
- 1979-1984: Karl Carstens
- 1984-1990: Richard von Weizsäcker (tot 1994 in het verenigde Duitsland)
[bewerken] Bondskanseliers
- 1949-1963: Konrad Adenauer (CDU)
- 1963-1966: Ludwig Erhard (CDU)
- 1966-1969: Kurt Georg Kiesinger (CDU)
- 1969-1974: Willy Brandt (SPD)
- 1974-1982: Helmut Schmidt (SPD)
- 1982-1990: Helmut Kohl (CDU, tot 1998 in het verenigde Duitsland)
[bewerken] Kenmerkende West-Duitse regelingen
De Bondsrepubliek heeft enkele kenmerkende regelingen:
- De kiesdrempel van 5 %, waarmee versplintering van het parlement zoals in de tijd van de Weimarrepubliek voorkomen moet worden
- De regeling van de constructieve motie van wantrouwen: een regering kan pas worden afgezet als de oppositie voldoende stemmen in het parlement heeft om een nieuwe regering te vormen
- Het verbod van extremistische partijen. Hiermee werden onder andere de neonazistische Sozialistische Reichspartei en de communistische KPD verboden.
- De decentralisatie van de macht, waarbij een groot deel van bevoegdheden bij de deelstaten werd ondergebracht.
[bewerken] Leger van de Bondsrepubliek
Sinds de capitulatie van Duitsland in 1945 was het land bezet en was het leger ontbonden. Ook na de oprichting van de Bondsrepubliek in 1949 had het land geen leger. Na het mislukken van het plan voor een Europese Defensie Gemeenschap werd op 12 november 1955 de Bundeswehr opgericht. Na een wijziging in de Duitse Grondwet werd de Bondsrepubliek lid van de NAVO. In 1956 werd de dienstplicht ingevoerd voor mannen tussen 18 en 45 jaar, later aangevuld door een civiele dienstplicht voor gewetensbezwaarden. West-Berlijn maakte officieel geen deel uit van de Bondsrepubliek en was uitgesloten van de dienstplicht.
Tijdens de Koude Oorlog had de Bundeswehr een groot aandeel in de NAVO-strijdkrachten in Centraal-Europa. De Bundeswehr telde 495.000 militairen en 170.000 man burgerpersoneel. Het leger (Heer) bestond uit drie legerkorpsen met twaalf divisies. De luchtmacht (Luftwaffe) maakte deel uit van het geïntegreerde NAVO-luchtverdedigingssysteem NATINAD, terwijl de voornaamse inzet van Marine op de Oostzee en de Noordzee was.
[bewerken] Sport
De twee belangrijkste sportevenementen die West-Duitsland organiseerde waren:
- De Olympische Zomerspelen in München in 1972 die beheerst werden door het gijzelingsdrama. Hierbij werden 11 Israëlische atleten door de Palestijnse Zwarte September-beweging vermoord
- Het Wereldkampioenschap voetbal 1974, waarbij West-Duitsland weliswaar wereldkampioen werd, maar waarbij West-Duitsland de enige interland verloor die ooit tegen de DDR werd gespeeld.
[bewerken] Foto's
 Keulen in 1945 |
 VW Kever, symbool van het Wirtschaftwunder |
 Olympische Zomerspelen München |
 WK Voetbal 1974 |
