West-Souburg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
West-Souburg
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van West-Souburg
West-Souburg
West-Souburg
Situering
Provincie Zeeland
Gemeente Vlissingen
Coördinaten 51° 27' NB, 3° 35' OL
Algemeen
Oppervlakte 0,3 km²
Inwoners (2010) 1010
Portaal  Portaalicoon   Nederland

West-Souburg is een dorp in de Nederlandse gemeente Vlissingen dat thans volledig door wijken van de stad Vlissingen wordt omgeven. Als aparte dorpsgemeenschap staat West-Souburg steeds meer onder druk. Het wordt van Oost-Souburg gescheiden door het Kanaal door Walcheren. Per 1 oktober 2007 telde West-Souburg 1821 inwoners.[1] Het dorp maakt administratief gezien deel uit van de wijk Groot-Lammerenburg en bestaat uit de buurten West-Souburg (dorpskom), Vrijburg (Nieuwe Vlissingseweg en achterliggende nieuwbouw) en het buitengebied. Het gehucht Nieuw-Abeele, dat zich uitstrekt van de kruising Stromenweg/Nieuwe Vlissingseweg in het noorden en in het zuiden aansluit op West-Souburg, maakte ook deel uit van de voormalige gemeente Oost- en West-Souburg. Eind 1941 zou het toegevoegd worden aan de gemeente Middelburg. De Duitse bezetter besloot uiteindelijk Nieuw-Abeele bij Oost- en West-Souburg te laten. Sinds de gemeentelijke herindeling van 1966 ligt het wel op grondgebied van de gemeente Middelburg.

Geschiedenis[bewerken]

Hoewel de oorsprong van Souburg in het oosten ligt, was West-Souburg lange tijd de belangrijkste kern van de twee Souburgen. In de eerste helft van de 11e eeuw werd de parochiekerk van West-Souburg gebouwd. Deze kerk wordt voor het eerst in de geschreven bronnen genoemd in het jaar 1167. De kerk van West-Souburg was één van de vijf moederkerken op Walcheren. Dochterkerken waren de kerken van Oud- en Nieuw-Vlissingen, Ritthem, Oost-Souburg en Niewerve. De parochie van West-Souburg bestreek in de 11e eeuw bijna geheel zuidelijk Walcheren. Op haar beurt was zij een dochterkerk van de Westmonster in Middelburg.

De heren van Sint-Aldegonde bezaten lange tijd het ambacht West-Souburg. Ook de vermoedelijke schrijver van het Wilhelmus, Filips van Marnix van Sint-Aldegonde, heeft het bestuurd. Het slot Sint-Aldegonde is naar deze adellijke familie genoemd. Dit kasteel werd medio 15e eeuw gebouwd op de plaats van een eerder, vermoedelijk 11e-eeuws slot. Prominente eigenaren van het nieuwe kasteel waren Adriaan van Borssele en Anna van Bourgondië. Ook keizer Karel V verbleef verschillende keren op het slot. Na zijn troonsafstand in 1566 zou hij in afwachting van zijn vertrek naar Spanje hier verblijven. In 1783 is het kasteel verkocht en afgebroken. De slotgracht bleef wel bestaan. De laatste sporen van dit slot zijn bij de bouw van de wijk Westerzicht begin jaren zeventig van de 20e eeuw uitgewist.

Van 1814 tot 1835 was West-Souburg een aparte gemeente; in dat laatste jaar fuseerde ze, vooral vanwege een teruglopend aantal inwoners, met Oost-Souburg tot Oost- en West-Souburg. Om dezelfde reden volgde een fusie der kerkelijke gemeenten. De vervallen dorpskerk moest in 1832 worden afgebroken. Twee arduinstenen beelden van leeuwen, die de toegang van de kerk flankeerden, werden door een boer van de sloophamer gered en bevinden zich nu aan weerszijden van de hoofdingang van de boerderij Triton, tussen Koudekerke en West-Souburg.

De aanleg van het Kanaal door Walcheren (1869-1873) betekende voor West-Souburg een grote verandering. Oost- en West-Souburg waren na de aanleg door een brug van elkaar gescheiden. De oorspronkelijk West-Souburgse molen De Pere (uit 1725) kwam door het graven van het kanaal op Oost-Souburgs grondgebied te liggen.

In 1966 werd deze gemeente aan Vlissingen toegevoegd. Verscheidene nieuwbouwwijken hebben de oude dorpsbebouwing ingesloten. Toch is op en rond het oude dorpsplein, het Marnixplein, het oude dorpskarakter nog goed zichtbaar.

Bezienswaardig zijn onder meer de gedenksteen voor Philips van Marnix van Sint-Aldegonde, opgericht in 1870 door inwoners van Antwerpen, waar hij lange tijd burgemeester is geweest. Ook het 18e-eeuwse herenhuis Park Sint Aldegonde is vermeldenswaardig, evenals een 17e-eeuwse dorpswoning aan het Marnixplein (onder meer met originele schouwpartij).

Identiteit van West-Souburg[bewerken]

Tot juli 1966 stonden er blauwe bebouwdekomborden aan de toegangswegen van West-Souburg met het opschrift West-Souburg, gem. Oost- en West-Souburg. Na de gemeentelijke herindeling werden deze vervangen door borden waarop stond: West-Souburg, gem. Vlissingen. Bij de instelling van de postcodegebieden in 1977 kreeg West-Souburg, in tegenstelling tot Oost-Souburg (4388) en Ritthem (4389), geen eigen postcode toegewezen. De stad Vlissingen kreeg 4380 t/m 4387. De meeste adressen in West-Souburg hebben de postcode 4386; adressen in de wijk Vrijburg (die bestaat uit Vrijburgstraat, Nieuwe Vlissingseweg 43 t/m 237 en bedrijventerrein Vrijburg) hebben de postcode 4387. Het dorp is dus administratief opgesplitst in 2 buurten (West-Souburg en Vrijburg). De wijkindeling is niet op historische gronden opgesteld. De telefoongidsen verwijzen sinds 1977 bij West-Souburg naar Vlissingen. Het dorp verloor in de jaren 80 nog meer van zijn identiteit toen de borden van het dorp werden weggehaald door de gemeente. Men paste de plaatsaanduiding aan conform de CBS-wijkindeling. Deze vermeldt de wijk Groot-Lammerenburg als onderdeel van de stad Vlissingen. West-Souburg en Vrijburg zijn buurten binnen deze wijk.

Jarenlang hebben West-Souburgers geijverd West-Souburg letterlijk weer op de kaart te krijgen. De zogenaamde Rode Lijst[2] vermeldde in 2012 West-Souburg als een plaats waarvan de naam dreigt te verdwijnen. Op 19 april 2012 maakte SBS 6 een reportage over het dorp[3]. In oktober 2012 kreeg de Stichting Aldegonde toestemming om witte plaatsnaamborden met zwarte letters te plaatsen aan de toegangswegen van het dorp. Daaronder verhaalt een bord over de geschiedenis van West-Souburg.

Plaatsnaambord van West-Souburg met informatiepaneel, geplaatst in oktober 2012 op hoek Vrijburgstraat/Jacoba van Beierenweg
Bronnen, noten en/of referenties