Wet van Murphy

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De wet van Murphy, toegeschreven aan Edward A. Murphy (19181990), luidt "if there’s any way they can do it wrong, they will" of ook wel "Anything that can go wrong, will go wrong" (vrij in het Nederlands vertaald: als iets mis kan gaan, dan gaat het ook een keer mis).[1]

Hoewel de wet van Murphy in de volksmond nogal eens verward wordt met de wet van bedrogals iets mis kan gaan, dan gaat het mis op het slechtst denkbare moment – heeft Murphy's zoon Robert Murphy aangegeven dat zijn vaders werkelijke adagium als volgt luidde: "if there's more than one way to do a job and one of those ways will end in disaster, then somebody will do it that way".[2]

Murphy was van beroep ruimtevaartingenieur die aan veiligheidskritische systemen werkte. Hij wilde met zijn uitspraak de nadelige kant van de wet van de grote aantallen illustreren.

Toepassing[bewerken]

De wet van Murphy is een van de leidende principes bij het opstellen van protocollen voor bijvoorbeeld apotheken. Voordat een medicijn aan de patiënt wordt uitgereikt, voeren verschillende personen een groot aantal meervoudige controles uit. Zo zal een apothekersassistente op verschillende momenten de naam van het medicijn vergelijken met de naam op het recept. Voor de leek lijkt dit ritueel soms overbodig. De wet van Murphy geeft echter de reden aan: al is de kans op een ernstige menselijke fout heel klein, als het risico maar vaak genoeg wordt gelopen, dan maakt er vroeg of laat iemand een fout. Omdat er heel veel medicijnen worden verkocht, zouden er zonder deze protocollen doden vallen door menselijke fouten met medicijnen. Ook een dergelijk protocol kan de wet van Murphy echter niet buitenspel zetten: uiteindelijk zal het toch een keer fout gaan.

Het (eigen) leven van de wet van Murphy[bewerken]

Vanwege zijn bijzonder aansprekende formulering, is de wet van Murphy meer als een grap onder wetenschappers dan als een echte wet gaan leven, al blijft de ernstige ondertoon. Er zijn vele afgeleiden van, en commentaren op deze wet. Een greep uit het aanbod:[3]

  • Als er bij een experiment iets fout kan gaan, zal het ook daadwerkelijk fout gaan.
  • De fout gebeurt altijd op het onaangenaamste moment (soms ook de wet van bedrog of wet van Finagle genoemd).
  • Succes wordt door slechts weinig mensen gezien, terwijl falen altijd volop in de schijnwerpers staat.
  • De constante van Murphy: de schade aan een voorwerp is recht evenredig aan de waarde ervan.

Edward A. Murphy heeft dus, zonder zich bewust te zijn van het gevolg, slechts een algemene uitspraak gedaan waaruit anderen zijn wet hebben afgeleid.[4]

Hoewel luchtig bedoeld, zit er toch een ernstige kant aan de wetten van Murphy. Experimenteel werk kan het geduld van onderzoekers namelijk danig op de proef stellen. Iemand die daar niet – bijvoorbeeld aan de hand van de wetten van Murphy – het grappige van kan inzien, zal het als experimentator zelden lang volhouden. Wat dat betreft onderstreept de wet van Murphy eerder een psychologische wetmatigheid dan een natuurwetenschappelijke.

Zie ook[bewerken]

De wet van Muphry (een opzettelijk foute spelling van de wet van Murphy), die stelt dat iemand die schriftelijk kritiek levert op een tekst op zijn beurt altijd ten minste één spel- of taalfout zal maken in zijn eigen tekst.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. The Fastest Man on Earth
  2. Spark, Nick T., A History of Murphy's Law, Lulu.com, 2006, blz. 35 ISBN 9781411684690.
  3. (en) Murphy's Laws and Other Observations
  4. (en) Uitgebreid onderzoek naar het ontstaan van de Wet van Murphy (Het boek gaat over Murphy's Law, maar in de begeleidende tekst wordt de Wet van Bedrog aangehaald)