What's Going On (Marvin Gaye)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf What's Going On (album))
Ga naar: navigatie, zoeken
What's Going On
Album van Marvin Gaye
Uitgebracht 21 mei 1971
Opgenomen Juni 1970, maart - mei 1971
Genre soul
Duur 35:38
Label(s) Tamla
Producent(en) Marvin Gaye
Portaal  Portaalicoon   Muziek

What's Going On is het achtste studioalbum van soulzanger Marvin Gaye en werd uitgebracht op 21 mei 1971 door Tamla, een sublabel van het platenlabel Motown.

Dit eerste album dat door Marvin Gaye zelf geproduceerd werd, bestaat uit negen nummers die vrijwel allemaal in elkaar overlopen. Het verhaal in de songteksten wordt verteld vanuit het oogpunt van een veteraan die terugkomt uit de Vietnamoorlog. Hij kijkt kritisch naar de Verenigde Staten, het land waarvoor hij vocht en waar hij niets anders ziet dan onrechtvaardigheid, leed en haat.

Het album was bij het uitkomen in 1971 een succes bij zowel de critici als het publiek en heeft de tand des tijds doorstaan als een soulklassieker. Wereldwijd wordt het album gezien als een der beste ooit gemaakt in dit genre. In 2003 bezette het de zesde plaats in de album top-500 aller tijden van het gezaghebbende muziektijdschrift Rolling Stone.

Titelsong[bewerken]

In 1970 viel Marvin Gaye in een diepe depressie als gevolg van de dood van zijn zangpartner Tammi Terrell, die op 16 maart van dat jaar na een lange lijdensweg gestorven was aan een hersentumor. Gaye weigerde zowel optredens als opnames, totdat hij in contact kwam met Al Cleveland en Renaldo "Obie" Benson (van de Four Tops), die op dat moment aan het werk waren aan een politiek bewust nummer genaamd What's Going On. Gaye hielp hen met de compositie en was van plan het nummer later dat jaar te produceren voor Motown-act The Originals. Cleveland en Benson wisten Gaye er echter van te overtuigen dat hij het nummer zelf moest opnemen.

Hij deed dat uiteindelijk, na lang aandringen, op 10 juni 1970 en voegde God is Love eraan toe, dat hij zelf had geschreven. De atmosfeer in Hitsville USA was bij de opnamen uiterst ontspannen, de marihuanadampen waren niet van de lucht en James Jamerson bespeelde zijn basgitaar languit liggend op de vloer. Marvin Gaye leek de opname op dat moment weinig serieus te nemen, want hij nodigde zijn voetbalvriendjes Mel Farr en Lem Barney van de Detroit Lions uit om te komen kijken en mee te zingen. De sessie had een geïmproviseerd karakter en omdat hij niet kon besluiten aan welke van de beide leadvocals hij de voorkeur gaf, werden ze uiteindelijk aan de mengtafel gecombineerd. Juist daardoor wekt de song een losse, quasi-spontane indruk.

Afgezien van zijn recente hits The Onion Song (laatste duet met Tammi Terrell[1]) en Abraham, Martin & John had Gaye zich niet eerder gewaagd aan politieke boodschappen omdat hij bekendstond als zanger van radiovriendelijke nummers. Hoewel hij van dat imago afwilde droeg Gaye (nu met baard en vrijetijdskleding in plaats van pak en das) de nummers voor als B-kant van zijn eerstvolgende single. Berry Gordy, Motown-baas en Gayes zwager, weigerde dit vanwege de controversiële sociale en politieke thema's. Gaye was echter zo overtuigd van de kwaliteit van de nummers dat hij een lobby startte bij verschillende studiobazen door het land. Toen Gordy hiervan lucht kreeg gaf hij Gaye alsnog zijn zin en bracht het nummer What's Going On als single uit.[2] Het werd Motowns snelst verkopende single tot dan toe. What's Going On bleef lang hangen in zowel de Billboard Hot 100 als de Rhythm-and-blues-lijsten.

Album[bewerken]

Na dit succes werd een heel album verwacht, een project waarvan Gaye gretig begon. Hij kreeg totale zeggenschap over de eindproductie en beloonde dit vertrouwen met zijn volgens velen beste werk ooit. Het instrumentale aandeel werd geleverd door The Funk Brothers, Motowns vaste groep sessiemuzikanten waarvan Gaye in de vroege jaren zestig zelf deel had uitgemaakt. Het was voor Motown uitzonderlijk dat zij in de credits van de plaat werden vermeld. Ook leden van het Detroit Symphony Orchestra leverden een bijdrage. Voor achtergrondzang waren onder meer The Andantes (Motowns vaste achtergrondzangeressen) en Bobby Rogers (van The Miracles) ingeschakeld.

Dat de nummers in elkaar overlopen en qua thematiek sterk met elkaar verbonden zijn, was voor Motown heel bijzonder. Het geeft de plaat het karakter van een conceptalbum. De onderwerpen van het album zijn politiek zeer beladen, wat tot die tijd zeer ongebruikelijk was in de soulmuziek, vooral bij Motown. Toen het uiteindelijk uitkwam was het succes immens. What's Going On verbleef een jaar in de Billboard 200 en was aan het eind van 1972 al meer dan 2 miljoen keer verkocht in de Verenigde Staten. Het was daarmee het best verkochte Marvin Gaye-album totdat hij in 1973 Let's Get it on uitbracht.

Live-uitvoeringen[bewerken]

Op 1 mei 1972 bracht Gaye een integrale live-uitvoering van het album toen hij in zijn geboorteplaats Washington DC werd gehuldigd; What's Going On en de overige singles werden twee jaar later, bij zijn eerste tournee sinds de late jaren 60, vast onderdeel van het repertoire. Speciaal voor de Europese optredens van 1976 werden deze samengevoegd tot een van de drie medley's die de hoofdmoot van het concert vormden. Bij zijn laatste tour in 1983 weigerde Gaye nog langer What's Going On te spelen.

Nummers[bewerken]

  • Alle nummers zijn geproduceerd door Marvin Gaye
  1. "What's Going On (3:53)"
  2. "What's Happening Brother" (2:43)"
  3. "Flyin' High(In the Friendly Sky)" (3:49)"
  4. "Save the Children" (4:03)"
  5. "God is Love" (1:41)"
  6. "Mercy Mercy Me (The Ecology)" (3:16)"
  7. "Right On" (7:31)"
  8. "Wholy Holy" (3:08)"
  9. "Inner City Blues (Make Me Wanna Holler)" (5:26)"

Literatuur[bewerken]

  • Ben Edmonds: Marvin Gaye: What's Going On and the Last Days of the Motown Sound. Canongate, 2003. ISBN 978-1841953144
  • David Ritz: Divided Soul: The Life of Marvin Gaye. Da Capo Press, 2003. ISBN 978-0-306-81191-3
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Gaye zelf verklaarde later dat niet de al doodzieke Terrell, maar Valerie Simpson zijn zangpartner was geweest in onder meer The Onion Song.
  2. In 1995 claimde Gordy dat hij direct het belang van What's Going On had ingezien en dat er geen sprake van was dat hij het plaatje had willen tegenhouden. Berry Gordy: To Be Loved: The Music, The Magic, The Memories Of Motown, Warner, 1995. ISBN 0446602361 / ISBN 978-0446602365 (autobiografie).