Wijk bij Duurstede

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wijk bij Duurstede
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Wijk bij Duurstede Wapen van de gemeente Wijk bij Duurstede
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Wijk bij Duurstede
Situering
Provincie Vlag Utrecht (provincie) Utrecht
Coördinaten 51° 59′ NB, 5° 20′ OL
Algemeen
Oppervlakte 50,25 km²
- land 47,56 km²
- water 2,69 km²
Inwoners (1 mei 2014) 23.072? (485 inw/km²)
Hoofdplaats Wijk bij Duurstede
Kernen Cothen, Langbroek
Belangrijke verkeersaders N227 N229
Politiek
Burgemeester (lijst) T.R. Poppens (VVD)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 13.700 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 290.000
WW-uitkeringen (2007) 13 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 3945, 3947, 3960-3962
Netnummer(s) 0343
CBS-code 0352
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 10760
Website www.wijkbijduurstede.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Wijk bij Duurstede
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Wijk bij Duurstede, september 2014
Zicht op Wijk bij Duurstede.
Wijk bij Duurstede, straatzicht naar kerktoren
Tot 1929 was Wijk bij Duurstede bereikbaar per stoomtram

Wijk bij Duurstede (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een vestingstad en gemeente in het zuiden van de Nederlandse provincie Utrecht.
De gemeente telt 23.072 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS) op een oppervlakte van 50,3 km² waarvan 2,68 km² water. Door en langs Wijk bij Duurstede stromen de waterwegen Nederrijn, Lek, Kromme Rijn en het Amsterdam-Rijnkanaal.

De gemeente grenst aan de gemeenten Houten, Bunnik, Utrechtse Heuvelrug, Culemborg en Buren.

Wijk bij Duurstede had een stedenband met Jičín (Tsjechië).

Naamsverklaring[bewerken]

Voor het naamdeel Wijk worden verschillende verklaringen gegeven, zoals dat het onder meer herleid zou kunnen worden tot het Romeinse vicus, of het Germaanse wik wat weer "bocht" of "inham" betekent.[1] Het naamdeel Duurstede laat zich herleiden tot de vroegere handelsplaats Dorestad, welke naam op zijn minst deels van Keltische oorsprong is.[2]

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Dorestad

Tijdens de Romeinse tijd bevond zich hier aan de Rijn een Romeins castellum, wellicht Levefanum. Ook liep de noordelijke grens (limes) van het Romeinse Rijk dwars door Wijk bij Duurstede.

Fibula van Dorestad uit circa 775-800 gevonden in een waterput van Dorestad, thans in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden

In de vroege middeleeuwen lag er één van de belangrijkste handelsplaatsen van Noordwest-Europa: Dorestad. Rond 850 viel Dorestad door aanvallen van de Vikingen. Zo was tot vrij recent de geschiedschrijving. Er wordt inmiddels echter ernstig rekening mee gehouden dat natuurlijke en (kerk)politieke factoren tezamen met de verschuivende machtsverhoudingen waarschijnlijk een belangrijkere rol speelden. De Rijnbedding zou zich wat verplaatst hebben, de haven zou op dat moment ook beginnen te verzanden en daarenboven kwam er een waterstijging. Het verval van Dorestad betekende bloei voor Tiel, Deventer en later Utrecht. Er zijn vele vondsten gedaan in en rond Wijk bij Duurstede uit deze geschiedenisperiodes, die te zien zijn in Museum Dorestad.

Wijk bij Duurstede kreeg in 1300 stadsrechten van Gijsbrecht van Abcoude en was gebouwd aan een in 1270 gebouwde woontoren die zou groeien tot kasteel Duurstede. Waarschijnlijk is kort daarop ter verdediging van de stad begonnen met het aanbrengen van een aarden omwalling en omgrachting waarbij voor de omgrachting deels gebruik werd gemaakt van de oude rivierbeddingen. Midden 14e eeuw werd de stad in oostelijke richting uitgebreid en vermoedelijk werd in dezelfde periode de stad voorzien van een stadsmuur die voorzien was van stadspoorten en versterkingstorens. De stadsmuur en omgrachting werden rond 1445 vernieuwd.[3]

Ligging[bewerken]

De stad uit de lucht, met linksboven de Nederrijn die overgaat in de Lek, en rechtsboven het Amsterdam-Rijnkanaal

De gemeente Wijk bij Duurstede heeft een landelijke ligging boven de grote rivieren in het midden van Nederland. En ligt aan de kruising van het Amsterdam-Rijnkanaal met de Lek en de splitsing van de Nederrijn in de Lek en de Kromme Rijn.

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Bunnik      Utrechtse Heuvelrug 
 Houten  Brosen windrose nl.svg   
 Culemborg      Buren 

Indeling[bewerken]

De gemeente bestaat uit de stad Wijk bij Duurstede (18.376 inwoners) en is op 1 januari 1996 samengevoegd met de gemeenten Cothen (2973 inwoners) en Langbroek (2071 inwoners).

Voor de wijkindeling zie wijken en buurten in Wijk bij Duurstede.

Politiek[bewerken]

College van Burgemeester en Wethouders[bewerken]

Het college van burgemeester en wethouders bestaat uit:

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Wijk bij Duurstede bestaat uit 19 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1994:

Gemeenteraadszetels
Partij 1994 1998 2002 2006 2010 2014
VVD 5 5 5 3 4 3
GroenLinks 5 4 4 3 3 3
CDA 4 3 4 3 3 2
PvdA 2 3 2 4 2 1
Prot-Christ Groepering 1 2 1 2 2 2
Burger Belangen Nu 1 1 3 1 1 1
SP - - - 3 3 5
D66 1 1 - - 1 2
Totaal 19 19 19 19 19 19

Toerisme[bewerken]

Recreatiegebied Gravenbol
Molen Rijn en Lek met de Runmolenpoort
Voormalig stadhuis aan de Markt 24, thans een VVV-kantoor

Kastelen[bewerken]

Molens[bewerken]

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, een beschermd stadsgezicht en enkele oorlogsmonumenten, zie:

Festivals[bewerken]

  • Kleurrijk Wijk
  • Jazz by Duurstede
  • Gospel by Duurstede
  • Shantyfestival
  • Lekkodagen
  • Mazijkpop
  • Catch-Up Festival

Musea[bewerken]

Recreatiegebieden[bewerken]

  • Recreatiegebied waarden van Gravenbol

Verkeer en vervoer[bewerken]

Afstanden[bewerken]

Provinciale wegen[bewerken]

Prinses Irene-sluizen in het Amsterdam-Rijnkanaal
  • N229 (richting Utrecht, A12 en Tiel)
  • N227 (richting Amersfoort), vanuit Cothen.

Waterwegen[bewerken]

Openbaar vervoer[bewerken]

De bussen vertrekken vanaf het Wijkse Busstation.

Veerdiensten[bewerken]

  • Veerboot Spes Futura vaart over de rivier de Lek en verbindt Wijk bij Duurstede met Rijswijk (GLD) (richting Tiel)
Wijkse veer
Wijkse veer
  • Veerboot Beusichemse veer vaart over de rivier de Lek en verbindt Wijk bij Duurstede met Beusichem (richting Culemborg)

Sport[bewerken]

Wijk bij Duurstede kent een voetbalclub (CDW) en een hockeyclub (Dorsteti). Ook zijn er onder meer verenigingen voor judo, basketball en volleybal.

In 1955 werd het Nederlands kampioenschap wegwielrennen in Wijk bij Duurstede gehouden, Thijs Roks werd toen Nederlands kampioen.

Bekende (voormalige) inwoners[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen

  1. J. van Doesburg (2000), What's in name? De naam Wijk in relatie tot de ligging en de functie van de nederzetting, blz. 68e.v. in: M.A. van der Eerden-Vonk e.a. (2000), Wijk bij Duurstede: 700 jaar stad, Uitgeverij Verloren, ISBN 9065506195
  2. L. Tooriaans (2005), De etymologie van Dorestat, blz. 42-53, Jaarboek Oud-Utrecht 2005, ISBN 90-71108-24-4
  3. J. van Doesburg (1995), De stadsommuring van Wijk bij Duurstede: resultaten van het archeologisch onderzoek "Langs de Wal", in: Het Kromme Rijngebied, Jaargang 29-2 (juni 1995), blz. 44-51

Beluister

(info)