Wikipedia:Uitgelicht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Overzicht beheerpagina's

Elke dag van het jaar wordt er op de hoofdpagina een lezenswaardig artikel uit Wikipedia samengevat onder de noemer uitgelicht. Hiertoe zijn 366 sjablonen beschikbaar. Na een jaar wordt de cyclus automatisch herhaald, voor zover tussentijds geen andere artikelen worden geselecteerd en samengevat.

Op Wikipedia:Uitgelicht/Richtlijnen staat een voorstel voor richtlijnen voor de uit te lichten artikelen.

  • Het artikel wordt om 24.00 uur 's nachts (MET/MEZT, dus Belgische/Nederlandse tijd) automatisch vervangen, indien de pagina Sjabloon:Uitgelicht_<dag>_<maand> bestaat.
  • Elke maand heeft een eigen subpagina met een overzicht van de uitgelichte artikelen uit die maand. Dit maakt het ook eenvoudig om een artikel van de dag aan te maken en/of te bewerken.
  • Uitgelichtjes van vóór 8 september 2005 kun je hier terugvinden.
  • Hieronder staat een overzicht van alle maanden en van de 10 voorbije en 10 toekomstige artikelen.

PS. Als de wijzigingen van de sjablonen niet meteen zichtbaar zijn op deze pagina: ververs pagina


Uitgelicht (maand):
januari februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december


3 maart
Termote Willibrord.JPG

Albert Termote was een Belgisch/Nederlands beeldhouwer. Termote is vooral bekend door een viertal levensgrote ruiterstandbeelden van brons. Aan het begin van de Eerste Wereldoorlog vluchtte Termote voor de Duitse bezetter van België naar Engeland. Later kwam hij naar Nederland. In 1922 verhuisde hij naar Voorburg waar hij de rest van zijn leven bleef wonen. Hij werd lid van Pulchri Studio en verwierf landelijke bekendheid door zijn vele tentoonstellingen bij dit genootschap. Hij voerde vele opdrachten uit waaronder het Radiomonument in Eindhoven. (Lees verder)

 
Laatste 10 artikelen Toekomstige 10 artikelen
2 maart
Flickr - europeanpeoplesparty - EPP CONVENTION ON CLIMATE CHANGE IN MADRID (6-7 FEBRUARY 2008) (212).jpg

El País (Nederlands Het land) is een Spaans dagblad dat uitgegeven wordt in Madrid en een nationale en internationale reikwijdte heeft. El País heeft van alle Spaanse kranten de grootste oplage en wordt in het buitenland gezien als de referentiekrant bij uitstek. De krant staat qua gedachtengoed dicht bij de socialistische partij. Het blad is eigendom van het mediabedrijf Grupo Prisa.

El País verscheen voor het eerst op 4 mei 1976, vijf maanden na de dood van Franco en in de vroege fase van de democratisering in Spanje. Als felle voorstander van de democratisering en sociale hervormingen stak het blad behoorlijk af bij de bestaande bladen, die zich nog van het stempel van de voormalige dictatuur aan het ondoen waren, en werd zo al vrij snel een symbool van het nieuwe Spanje. (Lees verder)

4 maart
MozartVeronadallaRosa.jpg

Wolfgang Amadeus Mozart (Salzburg, 27 januari 1756Wenen, 5 december 1791), eigenlijk Joannes Chrisostomus Wolfgang Gottlieb, was een componist, pianist, en dirigent van klassieke muziek. In de standaardvisie was W.A. Mozart een zogenaamd wonderkind dat op uitzonderlijk jonge leeftijd een aantal instrumenten kon bespelen en composities samenstellen. Reeds als tiener zou hij kwalitatief hoogstaand werk hebben gecomponeerd. Mozart wordt als een van de belangrijkste en meest invloedrijke componisten beschouwd. Zijn werk heeft veel invloed gehad op latere componisten, onder andere Ludwig van Beethoven en Johannes Brahms. (Lees verder)

1 maart
Aphrodite

Aphrodite (Oudgrieks: Ἀφροδίτη/ Aphrodítē) is een godin van zeer grote betekenis in de Griekse mythologie. Ze is de godin van onder andere de liefde, de seksualiteit en de vruchtbaarheid. Sommigen beschouwen haar ook als de godin van het evenwicht. Zij is uit Fenicië naar de Grieken gekomen, maar die hebben haar wezen naar hun aanleg en behoeften zo hervormd, dat zij een echt Griekse godin is geworden. Hoewel het beeld van Aphrodite - voornamelijk dan van Aphrodite Urania - veel Oosterse kenmerken vertoont, is haar mogelijk oosterse oorsprong omstreden. Lees verder

5 maart
Pimpampetspel.jpg

Pim-pam-pet is een gezelschapsspel voor twee of meer spelers. Pim-pam-pet bestaat uit een aantal kaartjes met vragen en een draaischijf met alle letters van het alfabet. Een van de spelers wordt aangewezen als spelleider en schudt de kaartjes. De spelers worden in twee teams ingedeeld. Voor elke beurt pakt de spelleider een kaartje van de stapel, leest de vraag voor en draait aan de draaischijf. Wanneer de draaischijf uitgedraaid is, moeten de spelers zo snel mogelijk een antwoord op de vraag geven, waarbij het antwoord moet beginnen met de letter die de draaischijf aangeeft. (Lees verder)

29 februari
De Zweedse maand februari 1712

Het is vandaag schrikkeldag: 29 februari. De maand februari heeft 28 of 29 dagen, maar in de recente geschiedenis is drie keer een 30 februari voorgekomen. In Zweden kwam dat voor bij de overgang van de Juliaanse kalender naar de Gregoriaanse kalender. Men pakte dat wat verkeerd aan, en voegde per ongeluk in 1704 en 1708 toch schrikkeldagen toe. Hierdoor gebeurde het dat de Zweedse kalender één dag voorliep op de Juliaanse kalender, maar nog steeds 10 dagen achterliep op de Gregoriaanse kalender. Deze verwarring werd verminderd door in 1712 één extra schrikkeldag toe te voegen, waardoor er in dat jaar in Zweden een datum van 30 februari ontstond. In 1930 en 1931 waren er in de Sovjet-Unie dagen met een datum van 30 februari. (Lees verder)

6 maart
Leon del carnaval de barranquilla.jpg

Carnaval is een van oorsprong katholiek feest dat gevierd wordt in de drie dagen voorafgaand aan Aswoensdag. Volgens de traditie duurt het feest van zondag tot dinsdagavond - de Vastenavond. Om middernacht vangt de vastentijd aan van 40 dagen, tot Pasen. In Nederland worden twee soorten carnaval gevierd: Het Rijnlands carnaval en het Bourgondisch carnaval. De Rijnlandse variant wordt veelal in Limburg en het zuidoosten van Noord-Brabant gevierd, de Bourgondische variant in het noorden en westen van Noord-Brabant en Zeeland. Het misverstand dat alle stedennamen veranderen met carnaval is wijdverbreid; dit is alleen met het Bourgondische carnaval het geval. Het Rijnlandse carnaval in Nederland is een afgeleide van het Keulse carnaval. Het Bourgondische carnaval is ontstaan uit de traditionele eetfeesten tijdens carnaval in de Nederlanden; vooral Vlaanderen. (Lees verder)

28 februari
Guust Flater is een stripheld bedacht en getekend door André Franquin. De stripreeks gaat over het alledaagse leven van de slome en luie maar inventieve kantoorbediende Guust. Zijn werk neemt hij niet al te serieus: een groot deel van de dag slaapt hij en als hij toch wakker is, zet hij de boel op stelten met allerlei bizarre experimenten.

Guust verscheen voor het eerst in 1957, in het tijdschrift Robbedoes. (Lees verder)

7 maart
BBA 102 Goirle Nieuwe Rielseweg 03 01 2006.jpg

Jarenlang bepaalden de CSA-bussen het beeld van diverse Nederlandse steden. Van 1966 tot 1988 zijn er twee generaties bussen gebouwd bij Hainje in Heerenveen. Het CSA-project was een samenwerking tussen de verschillende OV-bedrijven in Nederland. Het was uit efficientyoverwegingen de bedoeling om tot één gezamenlijk type te komen. In 2006 reden er nog in slechts 3 steden CSA-II bussen: 's-Hertogenbosch, Tilburg en Utrecht. De honderden bussen die ooit in tientallen steden in Nederland rondreden, zijn inmiddels gesloopt, bij museumorganisaties ondergebracht, naar een ontwikkelingsland geëxporteerd of voor andere doeleinden gebruikt. (Lees verder)

27 februari
Dode lichamen gestapeld in Unit 731.

Eenheid 731 was een geheime divisie van het Japanse Keizerlijke Leger die vanaf 1932 tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog actief was in door Japan bezet Mantsjoerije. De divisie was vermomd als een onderdeel van het Bureau van Waterzuivering van het Kwantung Leger, en deed onder meer onderzoek naar biowapens door middel van experimenten op mensen. Naar schatting stierven meer dan 3000 mensen door experimenten van Unit 731. Na de oorlog kon het Amerikaanse leger jaren onderzoek en miljoenen dollars aan onderzoeksuitgaven uitsparen door het op een akkoord te gooien met de militairen en wetenschappers van Unit 731. Immuniteit werd verstrekt, geheimhouding verzekerd, en alle overgebleven informatie van Unit 731 over biologische wapens werd overgedragen aan het Amerikaanse leger. (Lees verder)

8 maart
We Can Do It!.jpg

Het feminisme is een maatschappelijke en politieke stroming die de emancipatie van vrouwen nastreeft. Vrouwen werden op veel terreinen anders behandeld dan mannen, bijvoorbeeld op het gebied van eigendom, opleiding, salaris, recht op werk en inkomen, kiesrecht enzovoorts. Zo mochten tot in de negentiende eeuw vrouwen niet studeren aan een universiteit. Aletta Jacobs was in 1871 de eerste vrouw die in Nederland geneeskunde studeerde. Marie Popelin was in België in 1883 de eerste vrouw die rechten studeerde, maar eenmaal met lof afgestudeerd in 1888 werd ze geweigerd als advocaat. Tot in de jaren 50 van de 20e eeuw mochten vrouwen hun baan in overheidsdienst niet behouden als zij in het huwelijk traden. In West-Europa is op dit gebied veel veranderd, terwijl in vele andere landen de rolverdeling tussen man en vrouw traditioneler is gebleven. (Lees verder)

26 februari
Niankh.jpg

Chnumhotep en Nianchchnum worden door sommigen beschouwd als het eerste bekende homoseksuele paar uit de geschiedenis. De mannen leefden in de 25e eeuw v.Chr. en werkten beiden als manicure voor een Egyptische farao. In hun graftombe zijn diverse opvallende reliëfs gevonden. Op een ervan staat het paar in een innige omhelzing afgebeeld en een ander reliëf toont de twee op een feest, waarvan wordt gezegd dat dat hun huwelijk zou voorstellen. Of het paar echter wel werkelijk homoseksueel was, of dat zij alleen een innige broederschap met elkaar hadden, is niet zeker. Beiden waren overigens gehuwd en hadden kinderen. (Lees verder)

9 maart
Karte Donau.png

De Donau is de langste rivier van de Europese Unie en de op één na langste van het Europese continent. Hij ontspringt in het Zwarte Woud, stroomt oostwaarts door Centraal- en Zuidoost-Europa en mondt na 2888 kilometer in Roemenië via de Donaudelta uit in de Zwarte Zee. De rivier vormde ooit een deel van de grens van het Romeinse Rijk, en stroomt tegenwoordig door, of vormt de grens van, tien landen. De oeverstaten regelen de scheepvaart samen in de Donaucommissie en coördineren de bescherming van het leefmilieu in de Internationale Commissie voor de Bescherming van de Donau. Steden als Wenen, Bratislava, Boedapest en Belgrado liggen aan de Donau. Met bijvoorbeeld Strauss' Weense wals An der schönen blauen Donau heeft de rivier ook haar sporen nagelaten in de Europese cultuur. (Lees verder)

25 februari
Jacqueline de Bavière.png

Jacoba van Beieren was gravin van Holland en Zeeland en hertogin van Beieren. In 1417 overleed haar vader graaf Willem VI. Zij volgde haar vader op, maar haar oom, de Luikse bisschop Jan van Beieren, kreeg Holland toegewezen van de Duitse keizer Sigismund. Haar oom liet dan ook zijn aanspraken op de macht in Holland gelden en koos partij voor de Kabeljauwen, die in drommen naar hem overliepen. Niet zonder reden wordt wel beweerd dat zij de fout maakte te eenzijdig op de Hoekse partij te steunen, waardoor zij haar - als vrouw toch al zwakke - positie verder verslechterde. De strijd tussen Jacoba en Jan betekende een oplaaiing van de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Lees verder

10 maart
Herman Van Rompuy at the Belgian Chamber of Representatives - 20081205 - portrait.jpg

Herman Achille Van Rompuy (Etterbeek, 31 oktober 1947) is een Belgische politicus van de christendemocratische partij CD&V die tussen 30 december 2008 en 25 november 2009 de premier van België was. Op 19 november 2009 werd bekendgemaakt dat hij was verkozen tot de eerste permanente voorzitter van de Europese Raad, informeel ook wel president van Europa genoemd. Zijn ambtstermijn begon effectief op 1 januari 2010. (Lees verder)

24 februari
Velociraptor mongoliensis jmallon.jpg

Velociraptor mongoliensis was een theropode dinosauriër uit de groep van de Maniraptora, levend in het late Krijt. De naam veloci-raptor is afkomstig uit het Latijn en betekent snelle rover. De functie van de zeer karakteristieke 'raptorklauw' wordt verduidelijkt door de beroemde vondst in de jaren zeventig van een Velociraptor en een Protoceratops die in doodsstrijd verwikkeld door duinzand bedolven werden; terwijl de bek van de planteneter de arm van de vleeseter in een fatale greep omklemt, klauwt de voet van Velociraptor in de nekwervels van Protoceratops. (Lees verder)

11 maart
Johann Sebastian Bach (1748)

Johann Sebastian Bach (1685-1750) was een Duits componist van barokmuziek. Hij wordt algemeen gezien als een van de grootste en invloedrijkste componisten uit de muziekgeschiedenis. Bach werd op 21 maart 1685 in Eisenach geboren, waar hij op 23 maart gedoopt werd. Hij kreeg op jonge leeftijd van zijn vader Johann Ambrosius Bach vioolles. Daarnaast kreeg hij orgellessen van de kerkorganist van Eisenach. In 1695 stierven zijn ouders kort na elkaar en de tienjarige Bach werd ondergebracht bij zijn oudere broer Johann Christoph, die in Ohrdruf organist was en hem orgel- en klavecimbelles gaf. (Lees verder)

23 februari
Mikroskop.png

Een microscoop (Oudgrieks: μικρος, "klein" en σκοπειν, "zien") is een instrument voor het bestuderen van objecten die te klein zijn om goed met het blote oog te kunnen worden gezien. Microscopische technieken zijn tegenwoordig niet meer weg te denken uit de wereld van wetenschap en techniek. Zij worden veel gebruikt voor medisch, biologisch en forensisch onderzoek en bij onderzoek van materialen, om maar een paar toepassingen te noemen. Twee veel voorkomende typen lichtmicroscoop zijn de "gewone" of biologische microscoop en de stereomicroscoop. (Lees verder)

12 maart
De haven van Nieuw-Nickerie

Nieuw-Nickerie (spreek uit 'nieuw niekeerie') is naar inwonertal de tweede plaats van Suriname en de hoofdplaats van het district Nickerie, gelegen op de linkeroever van de rivier de Nickerie. In het verleden was het districtscentrum van Nickerie, Nieuw-Rotterdam, verder stroomafwaarts gesitueerd. Deze plaats overstroomde echter meermalen en men besloot om het districtscentrum te verplaatsen naar de locatie van het huidige Nieuw-Nickerie. Het telt circa 12.000 inwoners en is verreweg de grootste en belangrijkste plaats van het district. (Lees verder)

22 februari
Baden-Powell USZ62-96893 (retouched and cropped).png

Robert Stephenson Smyth Baden-Powell of Gilwell, of kortweg Robert Baden-Powell (22 februari 1857 – 8 januari 1941), was een Brits militair, die vooral bekend is geworden als grondlegger van de scouting (padvinderij).
Baden-Powell voer op 31 juli 1907 met negen jongens naar Brownsea Island, waar het eerste verkenningskamp uit de geschiedenis werd gehouden. Ze deden spelletjes en beleefden avonturen waarvan ze thuis alleen maar konden dromen. De jongens sprak dit zo aan dat ze er hun vrienden over vertelden. Overal in Engeland werden daarop kleine groepjes padvinders opgericht.
Tussen 1911 en 1913 maakte Baden-Powell een wereldreis om de padvinderij te stimuleren. Op deze reis ontmoette hij zijn latere vrouw, Olave St. Clair Soames. Ze kregen drie kinderen. (Lees verder)

13 maart
Verspreiding van het West-Vlaams

Het West-Vlaams of West-Vlams wordt door ongeveer een miljoen mensen in West-Vlaanderen, het westen van Zeeuws-Vlaanderen en de Franse Westhoek gesproken. Het West-Vlaams is van Nederfrankische oorsprong maar kent veel ingveoonse en Picardische invloeden, wat het onderscheidt van andere Nederlandse dialecten. In de 19de eeuw bestond er een beweging die het katholieke (West-)Vlaams wilde afscheuren van het calvinistische (Noord-)Nederlands, met Guido Gezelle en De Bo als voorvechters. Deze poging heeft nooit succes gehad, maar door zijn geïsoleerde ligging en de geringe verstedelijking in de regio is het dialect ook nu nog maar weinig beïnvloed door het Standaardnederlands. Het West-Vlaamse klanksysteem vertoont sterke gelijkenis met het Middelnederlands, en is daarmee één van de oudste en best bewaarde Nederlandse dialecten. (Lees verder)

Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren