Wilde rijst

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rijst
Zizania latifolia is een Aziatische soort waarvan de (met schimmel geïnfecteerde) stengels als groente gegegeten worden
Zizania latifolia is een Aziatische soort waarvan de (met schimmel geïnfecteerde) stengels als groente gegegeten worden
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: Eenzaadlobbigen
Clade: Commeliniden
Orde: Poales
Familie: Poaceae (Grassenfamilie)
Onderfamilie: Ehrhartoideae
Geslachtengroep: Oryzeae
Geslacht
Zizania
Gronov. ex L.
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Wilde rijst (Zizania) is een geslacht van grassen. Anders dan de naam doet vermoeden, is wilde rijst geen rijst (hoewel het wel nauw verwant is aan het rijstgeslacht Oryza) en het is eigenlijk ook nog nauwelijks wild, want het wordt voornamelijk commercieel geteeld.

Wilde rijst groeit in rustig, ondiep water in kleine meren en langzaam stromende rivieren. De stengels zijn 1 tot 2 meter lang maar vaak is alleen de bloeiende top boven water te zien.

Soorten[bewerken]

Drie wilde rijstsoorten zijn inheems in Noord-Amerika, een vierde komt van nature in Azië voor.

Z. texana wordt bedreigd met uitsterven als gevolg van habitatverlies (door ontginning) en vervuiling.[1] Z. latifolia is bijna uit het wild verdwenen in zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied in China, maar is per ongeluk geïntroduceerd in Nieuw-Zeeland en wordt daar nu als een invasieve soort beschouwd.[2]

Gebruik[bewerken]

De zaden van wilde rijst, vooral Z. palustris, worden geoogst als graan. Samen met maïs is het de enige graansoort die inheems is in Noord-Amerika. Indianen oogsten traditioneel wilde rijst door vanuit een kano met houten stokken als een soort dorsvlegel tegen de rijpe graanhoofden aan te slaan, zodat de zaden in de kano belanden. Bij sommige indiaanse volkeren, zoals de Ojibweg (Chipppewa), speelt wilde rijst een belangrijke culturele, religieuze en economische rol. Zij noemen dit gewas dan ook manoomin, wat "heilig graan" betekent.

Wilde rijst wordt op commerciële schaal verbouwd in rijstvelden in Californië en Minnesota. Ook in Canada, Australië en Hongarije wordt wilde rijst verbouwd. Wilde rijst is duurder dan rijst en wordt vaak gemengd met "gewone" rijst verkocht.

Z. latifolia was ooit een belangrijke graansoort in China, maar omdat het moeilijk te domesticeren is, is het geleidelijk aan vervangen door rijst. Wel wordt wilde rijst in China en Zuidoost-Azië geteeld om de stengels. Deze stengels, die zijn opgezwollen door infectie met de brandschimmel Ustilago esculenta, worden als groente gegeten. Import van de stengels is verboden in de Verenigde Staten om de Noord-Amerikaanse wilde rijstsoorten tegen de schimmel te beschermen.

Wilde rijst wordt tegenwoordig ook gebruikt als sierplant in tuinvijvers.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties