Wildernisgebied

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geplaatst:
11-05-2013

Genomineerd: Verbetering nodig   Verbetering gevraagd!

Help mee dit artikel te verbeteren, zodat het voldoet aan de conventies van Wikipedia. Na een evaluatieperiode van twee weken wordt beslist of dit artikel behouden kan worden of wordt verwijderd. Je kunt hier de beoordelingslijst bekijken. De hiervoor opgegeven reden is: een verzameling losse opmerkingen over gebieden in NL die geen wildernisgebied zijn, op deze manier is het lemma tamelijk zinloos

Verwijder dit sjabloon alleen wanneer dit artikel zodanig is verbeterd en aangepast dat het wel binnen Wikipedia past. Geef dit aan op de beoordelingslijst door het toevoegen van de reden. (/)

Onder wildernisgebied verstaat men een gebied dat de naam wildernis verdient omdat het niet of nauwelijks door mensen zou zijn en worden beïnvloed. Tegenwoordig worden dergelijke gebieden in de westerse wereld als waardevol beschouwd. De internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN heeft wildernisgebieden binnen haar systematiek van natuurgebieden aangeduid als de categorie die de strengste bescherming verdient. Het doel van de instelling van dit soort gebieden is meestal het kunnen verrichten van wetenschappelijk onderzoek, de monitoring van milieu-veranderingen of de strikte bescherming ervan vanwege de flora, fauna of geologie. Verschillende landen (onder meer de VS, Zuid- Afrika, Canada en Australië) hebben wildernisgebieden (wilderness areas) aangewezen en bepaald dat menselijke invloeden daar tot een minimum beperkt moeten zijn. In veel landen streeft men naar nieuwe wildernis.

Inhoud

Wereld [bewerken]

Het begrip wildernis heeft vooral in de Verenigde Staten een belangrijke betekenis. Bij de oprichting van de nationale parken was het beschermen van wildernis in de zin van oorspronkelijke en spontane natuur een belangrijke overweging. In de VS bestaan inmiddels vele zogenaamde speciale wilderness areas, die strikt beschermd zijn binnen het National Wilderness Preservation System, soms als onderdeel van nationale parken. In 2010 waren er ruim 750 wilderness areas in de VS. Het land kent hiertoe ook speciale wetgeving, de zogenaamde Wilderness Act. Een wildernisgebied moet tenminste 20 km² groot zijn (afgezien van eilanden) en mag alleen bezocht worden te paard, per kano of te voet. Uitzonderingen vormen de grote wildernisgebieden in Alaska. Buiten Alaska is Death Valley Wilderness in Californie / Nevada (12.544.3 km2) het grootste wildernisgebied, onderdeel van het Death Valley National Park.

Ook de IUCN gebruikt het begrip in deze betekenis: "een groot niet of nauwelijks aangetast gebied dat zijn natuurlijke karakter heeft bewaard en waar geen of nauwelijks menselijke bewoning plaats vindt en dat zodanig beschermd en beheerd wordt dat het natuurlijke karakter gegarandeerd is".

Buiten de VS zijn er in verschillende landen wilderness areas aangewezen, onder meer in Nieuw-Zeeland en Australie.

Europa kent ook een aantal wildernisgebieden, zoals Urwald Rothwald/Dürrenstein in Oostenrijk. Duitsland wil uiteindelijk 2% van het grondgebied de status van wildernisgebied geven. Aangewezen is inmiddels het gebied Königsbrücker Heide.

Nederland en België [bewerken]

Wildernisgebieden uitgaande van oorspronkelijkheid of spontane natuur bestaan in Nederland en België vrijwel niet, althans niet van enige omvang. Met een beetje goede wil kunnen we delen van de bossen en de Noordzee wildernisgebied noemen. Zowel de Nederlandse Biesbosch, de Waddenzee en delen van de waddeneilanden, delen van de Veluwe als de Voordelta worden wel als wildernis aangeduid. In Nederland vinden we de oude betekenis van wildernis, in de zin van onbruikbaar 'onland' of woeste grond, hier en daar nog terug in geografische namen, zoals bij de Harense Wildernis in Groningen. In Friesland is er de Bremer wildernis waar de natuur zich niet liet reguleren en het gebied om die reden de aanduiding wildernis kreeg.

Nieuwe wildernisgebieden [bewerken]

Vanaf ongeveer 1970 is er vanuit ethische, ecologische en esthetische overwegingen meer belangstelling voor wildernis ontstaan en probeert men in Europa en de VS nieuwe wildernis te maken oftewel gebieden - wildernisgebieden - die worden ingericht en beheerd naar een model van een ver verleden of een dynamisch dan wel compleet ecosysteem. In Nederland geeft een van de organisaties met dit doel, Stichting Kritisch Bosbeheer, een blad uit met de naam Nieuwe Wildernis. Ook het Wereldnatuurfonds is bij dergelijke initiatieven betrokken. Voorbeelden van nieuwe wildernis die via natuurontwikkeling zijn ontstaan zijn de Oostvaardersplassen en delen van de uiterwaarden van het Gelderse rivierengebied De Gelderse Poort. Nieuwe natuur of nieuwe wildernis die zo is ontstaan zou zich na lange tijd zonder of met matige menselijke beïnvloeding ontwikkelen tot een vorm van natuur die lijkt op wildernis. In de VS bestaan eveneens talloze van dergelijke wildernisprojecten, die er toe moeten leiden dat er veel meer wildernisgebieden ontstaan.

Trivia [bewerken]

In 2013 is de film De Nieuwe Wildernis uitgebracht. In Nederland bestaan er een gelijknamige vereniging (sinds 2009) en (sinds 1995) een gelijknamig blad (uitgave Stichting Kritisch Bosbeheer).

Zie ook [bewerken]

Literatuur

  • VAN DEN BERG, A.E. & KOOLE, S.L. (2006) New wilderness in The Netherlands: An investigation of visual preferences for nature development landscapes. "Landscape and Urban Planning", 78, 362-372.
  • CRONON, W. (1996) The Trouble with Wilderness: Or, Getting Back to the Wrong Nature,"Environmental History", 1(1), pp. 7-28.
  • NASH, R. (1967) Wilderness and the American mind (New Haven).
  • SCHAMA, S. (1995) Landscape and Memory (London).
  • THOMAS K. (1984) Man and the Natural world 1500-1800 (Harmondsworth).
  • WINDT H. J. van der (1995) En dan: wat is natuur nog in dit land? Natuurbescherming in Nederland 1880-1990 (Amsterdam/Meppel).

Externe link