Wilfrid van York

Wilfrid(us) of Walfridus van York (rond 634 - 24 april 709) was een Engelse bisschop en heilige. Hij was uit gegoede ouders in Northumbria geboren. Toen hij veertien jaar was, werd Wilfrid naar het hof van koning Oswiu van Northumbria gestuurd. Daar trok hij de aandacht van koningin Eanfled. Zij stuurde hem naar het klooster van Lindisfarne. Daar verbleef Wilfrid drie jaar voor hij naar Rome werd gezonden in gezelschap van Benedictus Biscop. Tijdens zijn terugreis van Rome verbleef Wilfrid drie jaar in Lyon. Daar kreeg hij de tonsuur toegediend door bisschop Annemundas.

Terug in Engeland aangekomen, ontving hij van Oswiu’s zoon Alchfrid het klooster van Ripon. Daar werd hij, na vijf jaar abt te zijn geweest, tot priester gewijd. Zijn belangrijkste werk was het introduceren van Roomse gebruiken.

Na de Synode van Whitby in 664 werd hij tot bisschop van York gekozen. Wilfrid beschouwde de noordelijke bisschoppen van Northumbria en Schotland als schismatiek omdat zij trouw waren gebleven aan het Keltische christendom en weigerde door hen gewijd te worden. Daarom vond zijn bisschopswijding plaats in Frankrijk.

Hij keerde pas enkele jaren later, in 666, terug naar Northumbria. Tijdens zijn lange afwezigheid werd er echter een nieuwe bisschop gekozen: Chad. Daarop trok Wilfrid naar Mercia, totdat hij in 669 dankzij de aartsbisschop van Canterbury Theodorus zijn positie terugkreeg. Hij stichtte in zijn bisdom vele kloosters van de benedictijnen en liet de munsterkerk van York volledig herbouwen.

Toen zijn bisdom in 678 werd opgesplitst in 4 kleinere bisdommen door de aartsbisschop van Canterbury en deze 3 nieuwe bisschoppen had gewijd, was Wilfrid het niet eens met die beslissing. Hij was van oordeel dat de aartsbisschop het recht niet had een dergelijke beslissing te nemen en ging naar Rome om zijn zaak te bepleiten bij paus Agatho. Hij bezocht het hof van de Friese koning Aldgisl, die hem vriendelijk ontving en een uitleveringsverzoek van de Neustrische hofmeier Ebroin van de hand wees. Volgens zijn heiligenleven zou hij in Frisia vele duizenden bekeerd hebben. In de lente van 679 reisde Wilfrid verder.

Paus Agatho besliste dat de nieuwe bisschoppen verwijderd moesten worden. Wilfrids bisdom moest omwille van zijn grootte wel opgedeeld worden maar het was Wilfrid die zijn coadjutors kon aanduiden.

Toen hij na deze beslissing weer in Northumbria aankwam, werd hij door de koning Ecgfrith gevangengenomen en vervolgens verbannen. In 686 kon hij na het aantreden van de nieuwe koning Aldfrith en bemiddeling van aartsbisschop Theodorus terugkeren naar Northumbria, eerst als bisschop van Hexham en kort daarna weer als bisschop van York.

Een vijftal jaar later kwam Wilfrid weer in conflict met de koning. Daarop verliet hij Northumbria weer om naar het naburige koninkrijk Mercia te trekken. In 702 verslechterde zijn relatie met aartsbisschop Brihtwald, en een jaar later trok Wilfrid voor een derde maal naar Rome. Uiteindelijk kreeg hij het bisdom van Hexham en Ripon.

Hij overleed op 24 april 709 te Oundle in Northamptonshire.

Externe link

• Vita van Sint-Wilfrid in de digitale Monumenta Germaniae Historica