Wilhelminabrug (Deventer)
| Wilhelminabrug (Deventer) | ||||
| Wilhelminabrug gezien vanaf de Wellekade | ||||
| Algemene gegevens | ||||
| Locatie | Deventer | |||
| Coördinaten | 52°14′56″ 6°9′28″ | |||
| Overspant | IJssel | |||
| Bouw | ||||
| Bouwperiode | 1939 en 1943 | |||
| Opening | 1943 en 1948 | |||
| Architectuur | ||||
| Type | boogbrug | |||
| Bijzonderheden | Vernield door het Duitse leger aan het einde van de Tweede Wereldoorlog | |||
|
||||
De Wilhelminabrug, genoemd naar Wilhelmina der Nederlanden, verbindt de provincies Gelderland en Overijssel ter hoogte van Deventer.
De brug over de IJssel werd gebouwd tussen 1939 en 1943, maar bij de aftocht in april 1945 door het Duitse bezettingsleger opgeblazen. Na de bevrijding werd ze volgens het oorspronkelijke ontwerp herbouwd en in 1948 opnieuw in gebruik genomen. De stalen boogbrug heeft met natuursteen afgewerkte betonnen landhoofden en rivierpijlers. De toerit aan de stadskant rust deels op modern vormgegeven betonnen pijlers, voor deze toerit werd de uit de middeleeuwen stammende Deventer rivierhaven gedempt. Onder de brug is in 2005 een als tijdelijk bedoelde kooiconstructie geplaatst die een parkeergarage herbergt.
De Wilhelminabrug verving de schipbrug die vanaf 1600 een voorname verbinding vormde tussen West- en Oost-Nederland en verder. In de eerste 25 jaar van haar bestaan was de brug een belangrijke schakel in de E8, de autoroute van Hoek van Holland naar Berlijn. In 1972 kwam ten zuiden van Deventer de brug in de A1 in gebruik, daarna is de Wilhelminabrug nog slechts van regionale betekenis.
De brug is wereldbekend geworden door de film A Bridge Too Far waarin ze de Arnhemse Rijnbrug verbeeldt die zelf door de nabijgelegen naoorlogse bebouwing voor de filmopnamen geen dienst kon doen.