Wilhelmshaven

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wilhelmshaven
Stad in Duitsland Vlag van Duitsland
Wapen van Wilhelmshaven
Wilhelmshaven
Wilhelmshaven
Situering
Deelstaat Nedersaksen
Coördinaten 53° 31' NB, 8° 8' OL
Algemeen
Oppervlakte 106,91 km²
Inwoners (31-12-2012[1]) 76.545 (716 inw/km²)
Hoogte 2 m
Burgemeester Andreas Wagner (CDU)
Overig
Postcodes 26351–26389
Netnummers 04421
daarnaast deels ook 04422, 04423 en 04425
Kenteken WHV
Gemeentenummer 03 4 05 000
Website www.wilhelmshaven.de
Locatie van Stad Wilhelmshaven
Lower Saxony WHV.svg
Portaal  Portaalicoon   Duitsland
Het stadhuis met de stadsvlag van Wilhelmshaven

Wilhelmshaven is een havenstad in de Duitse deelstaat Nedersaksen. De stad ligt aan de westkust van de Jadeboezem, een baai van de Noordzee, en telt 76.545 inwoners.[2] Sinds 2006 maakt Wilhelmshaven deel uit van de metropoolregio Bremen-Oldenburg.[3] De stad wordt geheel omsloten door het Landkreis Friesland.

Geschiedenis[bewerken]

Wilhelmshaven is een relatief jonge Duitse stad, die in 1869 werd gesticht door Wilhelm I van Pruisen omdat Pruisen een marinebasis nodig had.

Op deze plaats bevond zich al in 1383 een kasteel de Sibetsburg. Dit was in bezit van piraten en werd in 1433 verwoest door de Hanze. Vier eeuwen later besloot het koninkrijk Pruisen hier een vlootbasis te vestigen. In 1853 werd het Jade-Verdrag gesloten tussen Prins Adalbert van Pruisen en het Groothertogdom Oldenburg. Pruisen en Oldenburg kwamen overeen dat 3,13 km² van het grondgebied van Oldenburg aan de Jadeboezem zou worden verkocht aan Pruisen.

Tijdens de bouw werd de haven "Hafen Heppens" genoemd, en als officiële naam was "Zollern am Meer" bedacht. Toen Wilhelm I (die later de Duitse keizer van dezelfde naam zou worden) de haven op 17 juni 1869 inwijdde, gaf hij er zijn naam aan. Met de schrijfwijze "haven" in plaats van het Duitse woord "hafen" werd aangesloten bij de namen van andere havens in het gebied (Bremerhaven en Cuxhaven).

Wilhelmshaven werd een van de belangrijkste Duitse havens. Ook het Groothertogdom Oldenburg had voordeel van de haven; het stichtte de plaats Rüstringen, vlak bij Wilhelmshaven maar op het grondgebied van Oldenburg. Wilhelmshaven en Rüstringen werden in 1937 samengevoegd.

Op 15 april 1914 werd in Wilhelmshaven de grootste drijvende kraan ter wereld in gebruik genomen, met een hefvermogen van 250 ton.
Op 28 oktober 1918 brak in Wilhelmshaven muiterij uit toen matrozen in opstand kwamen tegen het bevel om zich eervol dood te vechten tegen de Britse vloot. Duizend matrozen werden gevangengenomen. In Kiel braken demonstraties uit en op 4 november begon in Kiel een opstand.

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd op 25 februari 1941 in Wilhelmshaven het Duitse slagschip Tirpitz te water gelaten. In de stad was ook een zogeheten Außenlager van het concentratiekamp Neuengamme gevestigd. Wilhelmshaven was op 27 januari 1943 de eerste Duitse stad die werd getroffen door een Amerikaans bombardement. Op 30 maart 1945 werd bij een volgend Amerikaans bombardement een onderzeebootbunker getroffen, waarbij de onderzeeboot U-96 tot zinken werd gebracht. Bij bombardementen door de geallieerden werd in totaal twee derde van de gebouwen verwoest. Op 6 mei 1945 werd de stad ingenomen door de Poolse 1e Pantserdivisie.

Na de oorlog werd de haven voor civiel gebruik opengesteld. Tegenwoordig is Wilhelmshaven de tweede haven van Duitsland (na Hamburg) en is bereikbaar via internationale scheepvaartroutes op de Noordzee. In 2012 werd een nieuwe containerhaven geopend, de JadeWeserPort.

Bezienswaardigheden[bewerken]

In Wilhelmshaven bevindt zich het Duitse Marinemuseum; een aquarium met dieren uit de Noordzee en het informatiecentrum van het Nationalparks Niedersächsisches Wattenmeer ("Nationale Park Nedersaksische Waddenzee"). Ook is er een museum voor moderne kunst, de Kunsthalle Wilhelmshaven.

Het symbool van de stad is de Kaiser-Wilhelm-Brücke ("Keizer Wilhelmbrug"), over een inham van de Jadeboezem. De brug is gebouwd in 1908, is 159 meter lang en was ooit de grootste draaibrug van Europa. Een ander karakteristiek bouwwerk is het stadhuis, bijgenaamd die Burg am Meer. Dit ontwerp van Fritz Höger werd in 1929 voltooid en heeft een 50 meter hoge toren.

Indeling[bewerken]

De indeling van Wilhelmshaven

Wilhelmshaven is een Kreisfreie Stadt. De stad is verdeeld in vijf stadsdelen die weer onderverdeeld zijn in wijken en buurten.

  1. Zuid (Süd): verdeeld in de wijken Binnenhaven(Innenhafen), Binnenstad(Innenstadt), Bant en Ebkeriege.
  2. Midden (Mitte): verdeeld in de wijken Heppens, Siebethsburg, Rüstringer Stadtpark, Neuengroden, Altengroden en Rüstersiel.
  3. West: verdeeld in de wijken Neuende, Schaar, Aldenburg, Maadebogen en Langewerth.
  4. Noord (Nord): verdeeld in de wijken Himmelreich/Coldewei, Fedderwardergroden, Voslapp, Fedderwarden en Sengwarden
  5. Oost (Ost): verdeeld in de wijken Heppenser Groden, Rüstersieler Groden, Voslapper Groden en JadeWeserPort.

Bevolkingsontwikkeling[bewerken]

Wilhelmshaven is in Nedersaksen de stad die de grootste krimp kent. Na een zeer sterke groei tot aan het begin van de oorlog telde de stad in 1941 133.000 inwoners. Aan het einde van de oorlog was dit teruggelopen tot goed 89.000. Tot in de jaren zeventig van de twintigste eeuw was er sprake van lichte groei en stabilisatie maar vanaf 1973 is er sprake van krimp. In 1978 telde de stad voor het laatst meer dan 100.000 inwoners, in 1996 werd dat minder dan 90.000 terwijl er eind 2011 nog maar 81.200 mensen woonden in de stad.

De daling wordt met name verklaard door de inkrimping van de marine en de teloorgang van het grootste bedrijf in de regio, de Olympia-Werke vooral bekend van de schrijfmachines, dat in zijn hoogtijdagen meer dan 12.000 werknemers telde en in 1992 ten onder ging.

Onderwijs en Wetenschap[bewerken]

Door de belangrijke regionale positie die Wilhelmshaven inneemt, bezit de stad veel scholen en andere educatieve instellingen.

De Stadsbücherei (stadsbibliotheek) bezit rond de 88.000 uitleenbare boeken en andere media.[4]

Sport[bewerken]

De thuisbasis van voetbalclub SV Wilhelmshaven is het Jadestadion met een capaciteit van 7.500 plaatsen.[5] Voorts heeft Wilhelmshaven bijvoorbeeld ook een handbal, ijshockey, watersport en klootschietvereniging.

Verkeer[bewerken]

Wilhelmshaven kende tot 1945 een tramnet, en van 1942 tot 1960 een trolleybusnet.
Vanuit Wilhelmshaven wordt een vliegverbinding onderhouden met Helgoland.

Galerij[bewerken]

Geboren in Wilhelmshaven[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties