Willem-Alexander der Nederlanden

Prins Willem-Alexander
Erfprins van Oranje
Periode	1967-1980
Voorganger	Willem
Opvolger	Catharina-Amalia
Prins van Oranje
Periode	1980-heden
Voorganger	Alexander
Vader	Claus van Amsberg
Moeder	Beatrix
Dynastie	Oranje-Nassau
Wapen als prins der Nederlanden

Beluister

Willem-Alexander Claus George Ferdinand Prins van Oranje, Prins der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, Jonkheer van Amsberg (Utrecht, 27 april 1967) is de oudste zoon van koningin Beatrix der Nederlanden en prins Claus der Nederlanden. Hij wordt officieel aangeduid als Zijne Koninklijke Hoogheid de Prins van Oranje, de titel die hij als beoogde troonopvolger draagt.

Biografie

Geboorte en doop

De toenmalige Prinses Beatrix werd in de avond van 25 april 1967 opgenomen in het Academisch Ziekenhuis Utrecht. Twee dagen later kwam prins Willem-Alexander (om 19.57 uur om precies te zijn) ter wereld langs operatieve weg. Bij de geboorte woog hij 3850 gram en was hij 50 centimeter lang. Bij zijn geboorte was hij, na zijn moeder, tweede in lijn van troonopvolging. Ongeveer een half uur na de geboorte werd het nieuws door de RVD wereldkundig gemaakt. Op vijf plaatsen in het Koninkrijk werden naar traditie 101 saluutschoten afgevuurd. Hoewel het geen nationale feestdag was, ontstond er de volgende dag wel overal feest. Uitbundig werd er in het land gevlagd en de schoolkinderen kregen een vrije dag. Prins Claus deed op 2 mei 1967 aangifte bij de burgerlijke stand op het Utrechtse Stadhuis. De namen werden toen bekend gemaakt. Wij noemen hem Alexander aldus de vader, maar de officiële roepnaam zou Willem-Alexander zijn. Tot dat moment was het in sommige gemeenten in Nederland, waaronder Utrecht, niet toegestaan een kind een dubbele voornaam (met streep) te geven. Al zijn namen op een rij:

• Willem, traditioneel de eerste naam van Oranje troonopvolgers.
• Alexander, de vader verklaarde dat zowel de moeder als hijzelf dit een leuke naam vonden. Er zou geen enkele historische betekenis zijn, hoewel velen vermoeden dat hij vernoemd moet zijn naar de jong overleden prins Alexander (1851-1884) en prins Alexander (1818-1848).
• Claus, naar de vader.
• George, de vernederlandste vorm van een van de namen van Claus' vader.
• Ferdinand, naar Ferdinand graaf von Bismarck, Claus' beste vriend die tevens zijn getuige was bij zijn huwelijk.

Op 6 mei 1967 mochten de jonge prins en zijn moeder het ziekenhuis verlaten.

Op 2 september 1967 werd de prins gedoopt als lid van de Nederlandse Hervormde Kerk. De doopdienst vond plaats in de Grote of Sint Jacobskerk te Den Haag en werd geleid door hofpredikant ds. H. Kater. De peetouders en doopgetuigen van de prins waren zijn grootvader prins Bernhard der Nederlanden, zijn oom prins Aschwin zur Lippe-Biesterfeld, prinses Margrethe van Denemarken (koningin Margrethe II), Ferdinand graaf von Bismarck en Renée Elizabeth Bradbrooke Smith geboren jonkvrouw Röell.

Jeugd

Toen zijn moeder in 1980 koningin werd, werd haar oudste zoon automatisch, krachtens de toen geldende Grondwet, 'Prins van Oranje' en toen de prins de leeftijd van 18 jaar bereikte werd hem zitting verleend in de Raad van State. Op grond van de Wet financieel statuut Koninklijk Huis kreeg de prins recht op een uitkering uit de staatskas.

De prins woonde in zijn jeugd op Kasteel Drakensteyn in Lage Vuursche (gemeente Baarn). In Baarn ging hij naar de Nieuw Baarnse School en later het Baarnsch Lyceum. De middelbare school vervolgde hij in 1981 bij het Vrijzinnig-Christelijk Lyceum in Den Haag. Vervolgens haalde hij een International Baccalaureate aan het Atlantic College in Llantwit Major, in Wales. Daarna studeerde hij geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden, dezelfde universiteit waar zijn moeder en zijn grootmoeder hadden gestudeerd. In zijn studententijd kreeg hij de bijnaam "Prins Pils" wegens het enthousiasme waarmee hij zich in het studentenleven stortte. In 1993 behaalde Willem-Alexander zijn doctoraalexamen; zijn afstudeerscriptie ging over de Nederlandse reactie op het besluit van Frankrijk om binnen de NAVO een 'status aparte' in te nemen. De doctoraalbul werd uitgereikt door professor dr. H.L. Wesseling tijdens een bijeenkomst die ook op televisie werd uitgezonden. De scriptie is niet openbaar gemaakt; de Universiteitsbibliotheek Leiden nam destijds nimmer afstudeerscripties op in de collectie.

Opleiding tot het koningschap

Na het behalen van zijn bul begon de 'opleiding tot het koningschap'. Willem-Alexander volgde verschillende cursussen onder andere bij de Rijksluchtvaartschool (RLS), waar hij zijn vliegbrevet haalde, en bij de Koninklijke Landmacht. Zijn dienstplicht had hij al bij de Koninklijke Marine doorlopen, van augustus 1985 tot januari 1987, met o.a. diensten aan boord van Hr. Ms. Tromp en Hr. Ms. Abraham Crijnssen en in 1988 als wachtofficier aan boord van Hr. Ms. Van Kinsbergen. Tegelijkertijd begon hij zich meer in het openbare leven te profileren. Hij vervulde representatieve taken bij officiële evenementen en kon kennis opdoen door bezoeken af te leggen aan gemeenten, provincies en maatschappelijke instellingen.

Regelmatig vertegenwoordigt Willem-Alexander het koninklijk huis bij officiële evenementen in binnen- en buitenland. Jaarlijks verschijnt hij ongeveer 110 keer bij officiële gelegenheden. Na de stage bij de Luchtmacht hield de prins zich aanvankelijk bezig met de rechterlijke macht, het binnenlands bestuur, en vanaf 1997 met het Nederlandse bedrijfsleven. Daarnaast specialiseerde hij zich in het waterbeheer, een onderwerp dat zijn vader prins Claus hem aan de hand deed. Hij zette zijn kennis onder meer in bij zijn bezoek aan Marokko in november 2005. Zie paragraaf over "Andere functies".

Sport

Als sportliefhebber kreeg de prins veel sympathie onder de bevolking, maar zorgde hij ook voor enkele relletjes. In 1986 reed hij onder de naam W.A. van Buren de Elfstedentocht uit. Zijn kleding, een Playboy-broek en een Marlboro-jack, veroorzaakte hierbij enige opschudding, evenals het gerucht dat hij slechts de helft van de tocht zou hebben gereden. In 1992 liep hij met onder meer Gerrie Knetemann de marathon van New York uit. Het gedrag van Willem-Alexander tijdens de Olympische Spelen van 1996 in Atlanta veroorzaakte opnieuw opschudding. Zo zong hij vanaf de tribune Wat zijn de Yanken stil mee en bestormde hij enthousiast in korte broek het hockeyveld nadat de dames brons gewonnen hadden om vervolgens uitbundig "mee te hossen". Sommigen waren van mening dat een kroonprins zich toch representatiever moest gedragen, het NRC Handelsblad noemde het gedrag "een kroonprins onwaardig". In een opiniepeiling gaf ruim 80% van de Nederlanders aan het gedrag van de prins wel te waarderen.

IOC

In 1998 werd Willem-Alexander lid van het Internationaal Olympisch Comité. Wouter Huibregtsen, die ook in de race was voor het lidmaatschap van het IOC, zou de prins hierna in een interview voor de Volkskrant een "saboteur, judas en een lafaard" hebben genoemd, omdat de prins eerder had beloofd geen functie bij het IOC te zullen aanvaarden. Huibregtsen ontkende later deze termen gebruikt te hebben en werd door de rechtbank grotendeels in het gelijk gesteld. Hoewel aanvankelijk de Nederlandse politiek niet onverdeeld enthousiast was over het lidmaatschap van de Nederlandse kroonprins bij een door corruptie en schandalen geplaagde organisatie, mocht Willem-Alexander lid worden van het IOC. Binnen het IOC zet hij zich vooral in voor het stimuleren van sport in Afrika.

Huwelijk en gezin

Het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima

Van de vroegere relaties van Willem-Alexander werden alleen Paulette Schröder, Yolande Adriaansens, Barbara Boomsma en Emily Bremers (1994-1998) bekend. Met Adriaansens en Bremers verscheen hij ook in het openbaar.

Op 30 maart 2001 verloofde de kroonprins zich met de Argentijnse Máxima Zorreguieta. Zij was bij sommigen een omstreden partner vanwege het verleden van haar vader, Jorge Zorreguieta, die zitting heeft gehad in de regering van Argentinië ten tijde van de militaire dictatuur (1976 - 1983) onder generaal Jorge Videla. Premier Kok schakelde minister van Staat Max van der Stoel in om deze bom onder de troonopvolging van de prins te demonteren. Onder hevige druk van Van der Stoel besloot vader Zorreguieta de huwelijkssluiting niet bij te wonen. Nadat premier Kok ook nog beloofde dat de aanwezigheid van Zorreguieta senior ook in de toekomst geen vanzelfsprekende zaak zou zijn, werd de toestemmingswet door het parlement aangenomen.

Het huwelijk van Willem-Alexander met Máxima Zorreguieta werd op 2 februari 2002 door de toenmalige burgemeester van Amsterdam, Job Cohen, in de Grote Zaal van de Beurs van Berlage te Amsterdam gesloten. Het werd kerkelijk ingezegend in de Nieuwe Kerk door dominee Carel ter Linden, voormalig predikant van de Haagse Kloosterkerk en tevens de dominee bij wie Willem-Alexander in 1997 belijdenis had gedaan.

Tijdens de traditionele rijtoer werd door republikeinen en sympathisanten van de Dwaze Moeders gedemonstreerd op het Koningsplein. Ook werd een plastic zakje met witte latexverf tegen de Gouden Koets gegooid. Er werden enkele arrestaties verricht, maar grote ongeregeldheden bleven uit.

Willem-Alexander en Máxima hebben drie kinderen:

• Catharina-Amalia Beatrix Carmen Victoria (7 december 2003)
• Alexia Juliana Marcela Laurentien (26 juni 2005)
• Ariane Wilhelmina Máxima Ines (10 april 2007)

Titels

De kroonprins en andere koninklijke gasten bij het huwelijk van Victoria van Zweden en Daniel Westling

Willem-Alexander is nu titularis of erfgenaam van de volgende dynastieke, erfelijke of vorstelijke titels:

Zie Titels van de Nederlandse koninklijke familie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

• Koning der Nederlanden (titel die hij logischerwijs voert zodra hij koning wordt)
• Prins van Oranje (titel wordt doorgegeven aan volgende troonopvolger zodra hij koning wordt)
• Prins der Nederlanden (dragen ervan komt tijdelijk te vervallen in de periode dat hij koning is)
• Prins van Oranje-Nassau
• Markies van Veere
• Markies van Vlissingen
• Graaf van Katzenelnbogen, Vianden, Diez, Spiegelberg, Buren, Leerdam en Culemborg
• Burggraaf van Antwerpen
• Baron van Breda, Diest, Beilstein, de stad Grave, het Land van Cuijk, IJsselstein, Cranendonck, Eindhoven, Liesveld, Herstal, Waasten, Arlay en Nozeroy
• Vrijheer van Ameland
• Heer van Borculo, Bredevoort, Lichtenvoorde, Loo, Geertruidenberg, Klundert, Zevenbergen, Hooge en Lage Zwaluwe, Naaldwijk, Polanen, Sint-Maartensdijk, Soest, Baarn, Ter Eem, Willemstad, Steenbergen, Montfoort, St. Vith, Bütgenbach, Niervaart, Daasburg, Turnhout, Besançon
• Jonkheer van Amsberg.

Kroonprins Willem-Alexander heeft aangegeven in de toekomst als Willem IV te regeren.

Militaire functies

Op militair gebied heeft hij, na zijn recentste bevordering op 27 april 2005, de volgende rangen:

• Reserve Commandeur der Koninklijke Marine
• Reserve Brigadegeneraal der Infanterie van de Koninklijke Landmacht
• Reserve Commodore van de Koninklijke Luchtmacht
• Reserve Brigadegeneraal der Koninklijke Marechaussee

Tevens is hij adjudant in buitengewone dienst van de koningin.

Sinds 6 december 2001 is hij ook drager van het Officierskruis (officieel: Onderscheidingsteken voor eervolle langdurige Nederlandse effectieve dienst als officier, ook bekend als het Jeneverkruis), omdat hij in dat jaar 15 jaar als officier in dienst was van de koningin.

Andere functies

Willem-Alexander ontvangt samen met zijn vrouw premier Rutte in hun huis te Wassenaar

• Lid van het Internationaal Olympisch Comité.
• Voorzitter van de Nederlandse Adviescommissie Water.
• Beschermheer van de Nederlandse Hartstichting.
• Beschermheer van het Oranje Fonds.
• Beschermheer van het Global Water Partnership.
• Beschermheer United World College Nederland.
• Beschermheer Stichting SAIL Amsterdam.
• Beschermheer Koninklijk Nederlands Watersport Verbond te Amsterdam.
• Beschermheer Stichting Hermitage aan de Amstel.
• Protector Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen.
• Beschermheer Veteranen Comité
• Erevoorzitter van de Koning Willem I Stichting
• Regent van de Stichting Praemium Erasmianum
• Eind 2006 benoemd tot voorzitter van de onafhankelijke Adviesgroep Water en Sanitaire Voorzieningen van de Verenigde Naties. Dit gebeurde kort voor het vertrek van scheidend secretaris-generaal Kofi Annan. Hij is hiermee de opvolger van de voormalige Japanse premier Hashimoto Ryūtarō.

Onderscheidingen

Zie Lijst van onderscheidingen van Prins Willem-Alexander der Nederlanden voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Als zoon van de regerende Nederlandse koningin is Willem-Alexander automatisch een Ridder in de Orde van de Gouden Leeuw van Nassau. Deze onderscheiding draagt hij vanaf zijn 18e verjaardag.

De prins is ook onderscheiden met de jubileummedaille van koningin Juliana (1973) en de inhuldigingsmedaille van koningin Beatrix. Op zijn 18e verjaardag werd de Prins van Oranje, volgens traditie, ook onderscheiden met de hoogste Nederlandse civiele onderscheiding, het Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Voorts is hij Rechtsridder in de Johanniter Orde in Nederland en werd hij bij staatsbezoeken onderscheiden met grootkruizen in Belgische, Duitse, Deense, Zweedse, Noorse, Thaise en Japanse ridderorden.

Voorouders

De voorouders van Willem-Alexander

Willem-Alexander, Prins van Oranje (1967-Heden)	Vader: Claus van Amsberg (1926-2002)	Grootvader: Klaus Felix von Amsberg (1890-1953)	Overgrootvader: Wilhelm von Amsberg (1856-1929)
			Overgrootmoeder: Elise von Vieregge (1866-1951)
		Grootmoeder: Gösta von dem Bussche-Haddenhausen (1902-1996)	Overgrootvader: Georg von dem Bussche-Haddenhausen (1869-1923)
			Overgrootmoeder: Gabriëlle Ippenburg (1877-1973)
	Moeder: Beatrix van Oranje-Nassau (1938-Heden)	Grootvader: Bernhard van Lippe-Biesterfeld (1911-2004)	Overgrootvader: Bernhard van Lippe-Biesterfeld (1872-1934)
			Overgrootmoeder: Armgard van Sierstorpff-Cramm (1883-1971)
		Grootmoeder: Juliana van Oranje-Nassau (1909-2004)	Overgrootvader: Hendrik van Mecklenburg-Schwerin (1876-1934)
			Overgrootmoeder: Wilhelmina van Oranje-Nassau (1880-1962)

Wetenswaardigheden

• In 1999 heeft de Rijksvoorlichtingsdienst laten weten dat Willem-Alexander is genezen van een milde vorm van sarcoïdose, die in 1991 bij hem was ontdekt.

Het Nahuel Huapi-meer

• Prins Willem-Alexander en prinses Máxima hebben twee percelen (3000 m²) (die op naam staan van Máxima Zorreguieta) in een villapark aan het Nahuel Huapi-meer in het exclusieve ski-oord Villa La Angostura, in Argentinië gekocht. Dat geldt ook voor het bericht over de aankoop van de nabijgelegen ranch La Estancia Pilpilcura met 1500 hectare grond die zij dit jaar in Patagonië voor een miljoen euro hebben gekocht. Dit zou geen vakantiehuis zijn, maar een investering. Binnenkort opent dat landgoed zijn deuren als hotel. Prins Willem-Alexander en prinses Máxima houden al jaren vakantie in het skioord, dat op 80 kilometer afstand ligt van de stad Bariloche. In Villa La Angostura heeft de broer van Máxima, Martin Zorreguieta, een restaurant.
• Kroonprins Willem-Alexander heeft zijn veel besproken vakantiehuis in Mozambique verkocht tegen een symbolisch bedrag. De deelname van Willem Alexander en Máxima aan dit uitzonderlijk luxe vakantieproject op het schiereiland Machangulo stuitte op veel kritiek. Volgens Willem-Alexander zou de bouw zorgen voor werkgelegenheid en werden er op die locatie waterputten geslagen en scholen gebouwd. Critici, waarbij veel leden van de Tweede Kamer en ook een deel van het kabinet, vonden het echter ongepast om een luxe vakantiehuis te laten bouwen in een zeer arm land als Mozambique.
• In het NOS Journaal van 28 maart 2009 werd een folder getoond voor het boek Koning Willem IV. Op de achterkant stond vermeld: Verschijnt na het bekendmaken van de abdicatie.

Noten

Mediabestanden

Zie de categorie Willem-Alexander, Prince of Orange van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Voorganger: -

Lijn van de Nederlandse troonopvolging 1

Opvolger: Catharina-Amalia