Willem Pleyte

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Willem Pleyte (Hillegom, 26 juni 1836 - Leiden, 1 maart 1903) was een Nederlandse egyptoloog en museumdirecteur.

Pleyte studeerde van 1855 tot 1860 theologie aan de Universiteit van Utrecht. Hiermee hoopte hij in de voetsporen van zijn vader, predikant Cornelius Marinus Pleyte, te treden. Wanneer hij na twee jaar nog niet is beroepen, begint hij aan de studie egyptologie.

Loopbaan[bewerken]

Van 1862 tot 1892 verschijnen er diverse publicaties van de hand van Willem Pleyte, zoals “La religion pré-Israélite; recherches sur le dieu Set” (1862), waarop hij veel kritiek krijgt. In 1868 verschijnt zijn “Études Égyptologiques” waarin hij een vertaling geeft van de hiëratische tekst op de keerzijde van Leiden Papyrus I 348, die hij bovendien van commentaar voorziet. Deze tekst bestaat uit een verzameling van toverspreuken tegen verschillende ziekten. Ook behandelt Pleyte in dit werk het eerste deel van Dodenboek 125. Hiervoor heeft hij een veertigtal papyri in de collecties van Leiden en Parijs met elkaar vergeleken. Ook de papyri in het museum in Turijn worden door Pleyte bestudeerd. Met de hulp van de conservator van het museum Rossi vertaalt en publiceert Pleyte deze papyri in 1869–1876. In zijn laatste grote werk “Chapitres supplémentaires du Livre des Morts 162-174” (1881-1882) vertaalt en analyseert hij verschillende delen van het Dodenboek. Ook de ontdekking dat de Leidse Papyrus Bilingue oorspronkelijk één geheel vormde met een papyrus in Londen aan Pleyte worden toegeschreven, hoewel niet Pleyte zelf maar professor Hess uit Freiburg deze ontdekking uiteindelijk in 1892 publiceert.

Begin 1869 solliciteert Pleyte naar een plaats als conservator bij het “archeologisch kabinet”, de toenmalige naam van het Rijksmuseum van Oudheden. Door tegenwerking van de directeur C. Leemans doet hij dit rechtstreeks bij de regering. Ondanks deze tegenwerking wordt Pleyte per 1 februari 1869 aangesteld als conservator. Pleyte kreeg echter niet de Egyptische, maar de Klassieke en Nederlandse afdelingen onder zijn hoede. Nadat Leemans in 1891 met pensioen ging, volgt Pleyte hem op als directeur van het RMO, waar hij vele verbeteringen aanbrengt. Zo reorganiseert hij de opstelling, creëert hij ruimte om te studeren en zorgt hij voor een aanzienlijke uitbreiding van de bibliotheek. Niet lang na zijn aanstelling als directeur krijgt Willem Pleyte echter last van reuma. In januari 1903 vraagt hij zijn ontslag aan. Slechts enkele weken later, op 11 maart, overlijdt hij op 66-jarige leeftijd.

Willem Pleyte is de vader van de indoloog en museumconservator Cornelis Marinus Pleyte.

Bronnen, noten en/of referenties
  • Lustrumbundel Dispuut Pleyte
  • Bierbrier, M.L., Who was who in Egyptology, 3rd edition, 1995, p. 337.
  • Boomsma, P., “Wie was Willem Pleyte?”, Het Dispuut Pleyte, 1975-1980, p. 8-20.
  • Hasselbach, H.A., “Bibliografie van W. Pleyte”, OMRO 67, 1987, p. 93-99.
  • Schneider, H.D., Van Archeologisch Kabinet tot Rijksmuseum van Oudheden, Rijksmuseum van Oudeheden, 1981, p.31-32.
  • Wijngaarden, D.J. van, Van Hiernius tot Boeser, 1935, p. 12-15.