Witte Huis (Rotterdam)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Witte Huis
Zuidgevel
Zuidgevel
Locatie Geldersekade 1
Coördinaten 51° 55′ NB, 4° 30′ OL
Huidig gebruik Café
Start bouw 1897
Bouwstijl Art-Nouveau
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 334003
Architect Willem Molenbroek
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Het Witte Huis in 1900
De Noord- en Oost- gevels
Het Witte Huis in 2005
Het Witte Huis, ooit het hoogste kantoorgebouw van Europa, midden in het naoorlogse Rotterdam

Het Witte Huis is de naam van een gebouw in Rotterdam dat een tijdlang het hoogste kantoorgebouw van Europa is geweest. Het heeft het Bombardement op Rotterdam in 1940 overleefd, in de jaren negentig werd het zoveel als mogelijk in de oorspronkelijke staat teruggebracht (gevels en dak). Het was de eerste wolkenkrabber van Rotterdam en wordt door sommigen ook als eerste wolkenkrabber in Europa beschouwd (al wordt die titel meestal aan de Boerentoren in Antwerpen toegekend).

Het behoort tot de Top 100 der Nederlandse UNESCO-monumenten.

De bouw[bewerken]

Aan het eind van de 19e eeuw ontwierp de architect Willem Molenbroek een gebouw van elf verdiepingen hoog, een voor die tijd ongekende hoogte in Europa. Sceptici beweerden dat de slappe bodem van Rotterdam niet in staat zou zijn het gebouw voldoende te ondersteunen. De toren van de Sint-Laurenskerk was immers tijdens een windvlaag ooit bijna omgevallen!

De aannemer J.H. Stelwagen heeft het Witte Huis tussen 1897 en 1898 voor 127.900 gulden gebouwd, duurder dan de oorspronkelijke plannen. Tijdens de bouw is op 1 augustus 1897, door werking van de grond bij het heien van de benodigde palen, een naastgelegen pand op de hoek van de Wijnhaven en de Gelderse kade ingestort. Dit is verder afgebroken en de vrijgekomen grond is gebruikt voor het Witte Huis. De afmetingen zijn 20 bij 20 meter (in plaats van de geplande 15 x 20 meter).

Er zijn 1000 heipalen voor de fundering in de grond geslagen, waardoor de grond een meter hoger werd dan de omgeving. De bouwers hebben een schadevergoeding moeten betalen voor de kademuren van de naastgelegen havens en de Jan Kuitenbrug, die tijdelijk afgesloten moest worden voor het verkeer.

Het pand[bewerken]

Het in art nouveau-stijl gebouwde Witte Huis is in totaal 43 meter hoog. Op het platte dak bevindt zich een uitkijkplatform, te bereiken met een lift, iets wat in die tijd zeer modern was.

Van de elf verdiepingen die het gebouw telt, bevinden zich drie onder het schuine dak. Er bevinden zich verschillende versieringen in het hardsteen van de begane grond en eerste verdieping: zuilen, bloemmotieven en, aan de basis van de twee hoektorens, gevleugelde draken. Verder is links naast de hoofdingang, in wat een reststrook lijkt te zijn, een fraaie strook tegels met bloemmotieven aangebracht. Van de 2e tot en met de 7e etage is het Witte Huis opgetrokken met wit geglazuurde bouwstenen; het wit wordt onderbroken door eenvoudige rechthoekige motieven in geel, blauw en rood. In de bogen die de rijen raampjes bekronen bevinden zich Jugendstil-mozaieken (plantenmotieven); de oostgevel draagt de naam 'Het Witte Huis'. De inpandige steunmuren zijn 40 tot 140 cm dik. Uit vrees voor brand mocht (en mag) het Witte Huis niet worden bewoond. Het is een kantoorpand, gebouwd van ijzer en cement (dus geen beton). Hout was, ook weer met het oog op brandveiligheid, niet toegestaan voor de bouw.

De vrees voor omvallen bleek ongegrond: Na het bombardement in mei 1940 door de Duitsers stonden het Witte Huis en de - ooit vanwege instortingsgevaar opnieuw gefundeerde en versterkte - Sint-Laurenskerk overeind, terwijl de omliggende bebouwing volledig was verwoest. Dat het Witte Huis bij de strijd om de Maasbruggen onder vuur heeft gelegen is nog duidelijk aan de vele inslagen van kogels aan de gevel te zien. Ze zijn bij de restauratie flink weggewerkt, maar de grote inslag links, aan de Wijnhavenkant, is gebleven.

In 1977 werd het Witte Huis aangekocht door de Westermeijer Groep. Anno 2013-2014 is op de begane grond het café Het Witte Huis en het bar-restaurant 'Elit' gevestigd.

De beelden aan de gevel[bewerken]

De beelden zijn ontworpen door Simon Miedema.

Trivia[bewerken]

Een gevleugelde uitspraak van Rotterdammers: Hé, ga op het Witte Huis staan, (- dan sta je hoger)!. Dit werd gezegd door iemand die letterlijk op zijn tenen werd getrapt.[bron?]

Externe link[bewerken]