Rusland-Duitsers
Met Rusland-Duitsers (Duits: Russlanddeutsche; Russisch: Российские немцы, Rossijskie nemtsjie of Wolgadeutsche, Russisch: Поволжские немцы, Povolzhskie nemtsjie) worden de Volksduitsers bedoeld die in Rusland of de Sovjet-Unie wonen of gewoond hebben. Heden ten dage wonen hun afstammelingen in Rusland, Kazachstan, Duitsland en de Verenigde Staten.
Tsarina Catharina de Grote liet dit gebied eind 18e eeuw door Duitse boeren bevolken. Zoals zo vaak in de Centraal- en Oost-Europese geschiedenis werden Duitse en Nederlandse migranten (onder meer Mennonieten) aangemoedigd deze woeste gronden te ontginnen. Zij vestigden zich grotendeels aan de Wolga en vormden een aparte, grotendeels autarkische gemeenschap, waardoor de Duitse cultuur bewaard bleef. Huwelijken tussen Duitsers en Russen vonden niet plaats. Wel ontstonden door (beperkte) zendingsactiviteiten van de Duitse migranten ook in Rusland protestante baptistengemeenten. Uit hen is onder meer de Broederschap van niet-geregistreerde baptisten ontstaan. Na de Eerste Wereldoorlog ontstonden de eerste vervolgingen. Rusland-Duitsers vluchten weg, een groot deel vertrok naar Paraguay, waar onder meer de kolonies Friesland, Volendam, Menno, Neuland en Fernheim gesticht werden.
In 1924 werd de Wolga-Duitse republiek opgericht, met als hoofdstad de stad Engels. In de Tweede Wereldoorlog deporteerde Stalin de hele bevolkingsgroep, inmiddels enkele honderdduizenden groot, naar Kazachstan, omdat hij bang was voor verraad. Dat deed hij met harde hand, terwijl zij ook in Kazachstan in kampen moesten blijven. Later werd het hun wel toegestaan om terug te keren. De Wolga-Duitsers raakten verstrooid over de Sovjet-Unie. De Duitse cultuur werd meer en meer naar de achtergrond gedrongen. Pogingen om de Wolga-Duitse Republiek opnieuw op te richten liepen op niets uit. De Wolga-Duitsers maken ongeveer 25% uit van de gehele groep Ruslandduitsers.
Na de Duitse hereniging in 1990 kregen de Rusland-Duitsers, of, liever gezegd, iedere Rus die kon aantonen Duits bloed te hebben, het recht om naar Duitsland terug te keren. Veel van hen hebben dit gedaan, waardoor een groot aantal van hen nu in Duitsland woont en tracht te integreren. Dit lukt vaak niet al te best, en er bestaat veel wrevel tussen de Russen of Russlanddeutschen en de autochtone Duitse bevolking. Enkele duizenden Ruslandduitsers hebben zich inmiddels in de Russische Oblast Kaliningrad gevestigd.
[bewerken] Mennonieten
Onder de naar Rusland vertrokken Duitsers bevonden zich vele mennonieten. Deze zijn na aan het eind van de 20e eeuw grotendeels teruggekeerd naar Duitsland, waar vele nieuwe gemeenten gesticht zijn. De totale omvang van deze groep was in 2005 ongeveer 86.000 personen.[1] De Russisch-Duitse baptisten vallen op door hun handel en wandel. De uiterlijke kenmerken zijn: meisjes en vrouwen hebben lang haar, ze dragen een rok en (als ze getrouwd zijn) een hoofddoek. De gezinnen zijn groot; gezinnen met acht of tien kinderen zijn geen uitzondering. Kerkdiensten duren ongeveer twee uur, soms nog langer. Televisie wordt afgewezen, vooral bij de strengere baptistengemeenten.[2] Roken en drinken zijn taboe. Het leiderschap in de gemeenten staat in geen enkel opzicht open voor vrouwen.
De baptistengemeenten zijn verspreid over heel Duitsland, met concentraties in Sauerland, Teutoburgerwoud, Kassel en Hunsrück. De grootste gemeente bevind zich in Paderborn. In 1974 kwam een zekere Walter Wedel vanuit Kirgizië naar de Bondsrepubliek. Samen met 42 andere immigranten stichtte hij in Paderborn een gemeente, die de eerste tijd bijeenkwam in een aula van een school en later in een oude fabriekshal. Aan het eind van de jaren '70 was de gemeente gegroeid tot ruim 500 gedoopte leden. De zondagse diensten werden bezocht door een kleine duizend mensen, van wie een deel buiten onder een groot tentzeil moest blijven staan. In 1980 nam de baptistengemeente een groot nieuw gebouw aan de Dr. Röhrig Damm in gebruik, dat plaats biedt aan 1400 mensen. Nog steeds komt daar een gemeente samen. Het wekelijkse aantal bezoekers ligt nu rond de 600. In en rond Paderborn zijn zeven gemeenten ontstaan, die allemaal hun wortels hebben in de gemeente aan de Dr. Röhrig Damm. De grootste telt 1200 gedoopte leden en heeft een uitgesproken conservatief karakter. Ze is eind jaren 90 door verschil van inzicht binnen de moedergemeente ontstaan. In Bielefeld hebben de mennonieten een kerk gebouwd met 3050 zitplaatsen, een van de grootste van Duitsland.[3], in Espelkamp is een kerk gebouwd met 2200 zitplaatsen.[4]
[bewerken] Zie ook
- Mennonieten in Argentinie
- Mennonieten in Paraguay
- Mennonieten in Belize
- Mennonieten in Bolivia
- Mennonieten in Paraguay
- Mennonieten in Uruguay
