Xerostomie

Xerostomie
ICD-10	K11.7, R68.2
ICD-9	527.7
DiseasesDB	17880
Portaal    Geneeskunde

Xerostomie, hyposalivatie of ook nog drogemondsyndroom genoemd is het verschijnsel waarbij er te weinig speeksel gevormd wordt en er zo een droge mond ontstaat.

De normale gemiddelde dagelijkse speekselproductie bedraagt 1,2 à 1,5 liter per dag. Wanneer er te veel speeksel geproduceerd wordt spreekt men van speekselvloed of sialorrhoe of nog hypersalivatie. Wanneer er te weinig speeksel geproduceerd wordt dan spreekt men van drogemondsyndroom of xerostomie, wat heel wat ongemakken kan betekenen voor de mens die hieraan lijdt.
Secundair kunnen ten gevolge van deze droge mond andere pathologiën zich manifesteren zoals slijmvliesatrofie, mondbranden, candidose en verhoogde cariësgevoeligheid ten gevolge van de verminderde bufferende werking van het speeksel.

De oorzaken van de drogemondsyndroom

• Door atrofie van de speekselklieren ten gevolge van een verminderde kauwfunctie
• Door speekselsteen (verstopping van de speeksel afvoerbuis)
• Door bepaalde medicamenten (zoals antidepressiva, slaapmiddelen, anti-cholinergica, anti-epileptica), anti-emetica, anti-hypertensiva, diuretica, antihistaminica, cytostatica, theophylline, mucolitica. Medicamenteuse xerostomie is reversibel.
• Door verouderingsverschijnselen (soms door degeneratieve verschijnselen, maar vooral door de inname van medicamenten)
• Door goedaardige en kwaadaardig gezwellen
• Bij uitdroging (=dehydratie) door braken, diarree of door het nemen van diuretica.
• Door ziektes : Syndroom van Sjögren of Siccasyndroom (ontsteking van traan- en speekselklieren), suikerziekte, bij ziekte van Crohn, ...
• Na wegnemen van een speekselklier
• Na bestraling van hoofd en halsgebied door speekselklieratrofie.
• Psychogene oorzaken, zoals bij stress, angst en depressies
• Aantasting van de speekselklieren door een auto-immuunziekte.

Behandeling

De behandeling van het drogemond syndroom bestaat in het bepalen van de oorzaak van droge mond en indien mogelijk de oorzaak opheffen. Indien niet kan verholpen worden is de patiënt meestal aangewezen op kunstspeeksel dat via de apotheek te verkrijgen is. Ook het kauwen van kauwgom of zuurtjes kunnen de speekselproductie stimuleren. Ook kan pilocarpine voorgeschreven worden, vooral wanneer de droge mond het gevolg is van het syndroom van Sjögren of na bestraling van hoofd en halsgebied. Verder kunnen voor het voorkomen van cariësgevoeligheid aangepaste fluorbehandelingen ondergaan worden met Elmex, een speciale gel op basis van fluoride.