Xiongnu

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Xiongnu
Xiongnu
grootste uitbreiding van het rijk van de Xiongnu
Naam (taalvarianten)
Traditioneel 匈奴
Vereenvoudigd 匈奴
Hanyu pinyin Xiōngnú
Wade-Giles Hsiung-nu
Jyutping (Standaardkantonees) hung1 nou4
Koreaans 흉노
Standaardkantonees Hóng Lōow
Russisch Хунну
Andere benamingen Doğu Hun (Turks)

De Xiong Nu of Xiongnu (spreek uit als: "Chiong Noe") was een volk dat in de 3e eeuw v.Chr. een uitgestrekt rijk in Azië beheerste. Tijdens de Shang-dynastie werden ze Guifang 鬼方 genoemd. En tijdens de Zhou-dynastie: Xianyun (Chinees: 玁狁; pinyin: xiǎnyǔn; jyutping: him2 wan5).

Een verwantschap met de later in Europa bekende Hunnen is mogelijk, maar niet bewezen.

De afkomst van de Xiong Nu is omstreden. Er bestaan verschillende theorieën:

  • Turks: In de 19e en vroege 20e eeuw de meest gangbare theorie, vooral gebaseerd op de veronderstelde relatie met historische Turkse volkeren.
  • Mongools: een variant op de Turkse theorie, waarbij de latere Turkse volkeren onder Mongoolse heerschappij hebben gestaan.
  • Iraans. Gebaseerd op wat is bekend over hun militaire organisatie en de overgeleverde namen van hun leiders.
  • Jenisejisch: Gebaseerd op het enig overgebleven taalfragment.
  • Isolaat: Volgens sommige geleerden kan er geen relatie met enig bekende taal anngetoond worden.
  • Multi-Etnisch: Het ontstaan van de Xiong Nu als bond van verschillende stammen met verschillende taal en afkomst.

Men stelt wel dat zij bestonden uit de eigenlijke Xiong en hun Nu ofwel hun slaven. De droge steppegebieden die zij bewoonden noopten tot een nomadenbestaan met kuddes schapen, paarden of geiten. Hun hoogontwikkelde vaardigheid als ruiter en jager maakte hen vanzelf ook sterke strijders. De clanstructuur waarin zij leefden maakte hen bovendien loyaal en snel te mobiliseren. Het uitvoeren van rooftochten, in met name China, werd daardoor al snel een levenswijze voor de Xiongnu.

Wanneer China tekenen van zwakte vertoonde, aarzelden de Xiongnu niet om dit land binnen te vallen. Zij stichtten rond 318 v.Chr. een rijk nadat zij in de Slag van Noordelijk Xansi het leger van de Zhou verslagen hadden. China was in die dagen verdeeld in een groot aantal staten. Ook blokkeerden de Xiongnu regelmatig de Zijderoute en plunderden ze karavanen.

Onder koning Dou Man 220 v.Chr. - 209 v.Chr. werden een aantal stammen verenigd. Hij deed invallen in het noorden van China. Zijn zoon Mao Dun 209 v.Chr. - 174 v.Chr. breidde het rijk uit van de grens met Korea via Mongolië tot aan Kasjmir. Onder zijn opvolger Zhi Yu werd zelfs de hoofdstad van het Han rijk in Chang'an geplunderd. Na Zhi Yu volgde een periode van neergang. In 85 v.Chr. werden zij verslagen door de Chinezen en raakten zij in een onderhorige positie. In 55 v.Chr. viel het rijk uiteen in een noordelijk en een zuidelijk deel. Huhanye, de leider van het zuidelijk deel, kon het noorden verslaan dankzij militaire interventie van de Han-keizer Han Xuandi, maar werd daarmee ook gedwongen trouw te zweren aan keizerlijk China, binnen wiens invloedssfeer de Xiongnu geleidelijk werden opgenomen.