Yoda

Yoda
Star Wars-personage
Pop van Yoda in een speelgoedwinkel
Filmgegevens
Acteur(s)	Frank Oz (poppenspeler, stem) John Lithgow (Radio) Tom Kane (Clone Wars) Ichiro Nagai (stem Japanse versie)
Episodes	I, II, III, V en VI
Andere media	Star Wars: Clone Wars
Persoonlijke gegevens
Soort	Onbekend
Thuiswereld	Onbekend
Geslacht	Man
Hoogte	0.66 meter
Geboortedatum	896 BBY
Sterfdatum	4 ABY
Organisatie(s)	Jediraad Galactische Republiek
Positie(s)	Jedimeester
Wapens	Lichtzwaard (Groen)

Yoda is een personage uit de filmsaga Star Wars dat, op deel IV na, in alle films voorkomt. Hij is een Jediridder en wordt algemeen beschouwd als de belichaming van rechtvaardigheid. Op het gebied van wijsheid was Yoda de sterkste Jedi ooit. Zijn reputatie van sterkste Jedimeester is welverdiend vanwege het grote aantal Jediridders die hij heeft getraind. Onder andere: Mace Windu, Graaf Dooku en Luke Skywalker.

Het is niet bekend wanneer Yoda een Jedi is geworden. Er doen onder fans echter geruchten de ronde dat Yoda op zijn 50e een Jediridder werd en op zijn 100e Jedimeester.

De creatie van 'Yoda'

Naar George Lucas' eigen zeggen was het personage van Yoda bij het uitbrengen van de eerste Star Wars-film 'episode IV' nog niet bedacht. Doordat Obi-Wan Kenobi in episode IV stierf en daardoor in de volgende twee films geen les meer aan Luke Skywalker kon geven, moest een nieuwe Jediridder verzonnen worden. De te verzinnen Jediridder moest een groot strijder zijn, een van de grootste Jediridders die ooit geleefd hadden. Juist om die reden zocht Lucas naar een personage dat op het eerste gezicht juist leek op het tegenovergestelde: klein van stuk en allesbehalve imponerend. Hij klopte aan bij het bedrijf van Jim Henson en samen ontwikkelden ze de muppet Yoda.

Er werd geprobeerd om de pop een goed uitgewerkt en 'echt' karakter mee te geven: de grootste angst van Lucas was namelijk dat Yoda ongeloofwaardig zou overkomen ten opzichte van de rest van de film. Yoda bleek tot zijn vreugde uiteindelijk een schot in de roos. Voor de stem van de pop werd Frank Oz aangetrokken. Deze zou uiteindelijk voor alle verdere films zijn stem aan Yoda blijven geven.

Yoda was aanvankelijk, in de episodes V, VI en I, een pop, in de twee meest recente episodes, II en III, werd hij middels computeranimatie tot leven gebracht. Dit leverde nieuwe mogelijkheden op voor het personage, dat zich voortaan beter kon voortbewegen, en waardoor hij ook deel kon nemen aan vechtscènes.

Biografie

Algemeen

Yoda was ooit een Senior Member (een soort van 'oudste') van de Jediraad, een titel en rang die maar door twee Jedi's tegelijkertijd kan worden gedeeld. Yoda behoort tot de Tridactyl soort. Er is er niet veel bekend over Yoda’s leven van voor episode I.

Aan het begin van de saga, ten tijde van de episodes I, II en III, was Yoda Senior member samen met Mace Windu. Mace richtte zich meer op de politieke vlakken van de Jediraad, terwijl Yoda zich bezig hield met het trainen van toekomstige Jedi. Yoda traint vooral veel van de jonge Jedi in de Jedi Tempel voordat ze worden toegewezen aan een andere meester.

Hoewel Yoda werd gezien als strenge meester, hielden al zijn studenten van hem en hadden ze veel respect voor zijn manier van leven en voor zijn idealen. Yoda heeft aan het begin van episode I bijna alle op dat moment aanwezige Jedi getraind.

The Phantom Menace

Ten tijde van Episode I is Yoda al meer dan 800 jaar oud. De Duistere Kant (Dark Side) begint in deze periode meer macht te krijgen. Yoda waarschuwt vaak voor de gevaren en onduidelijkheden van de Duistere Kant. Ondanks zijn grote beheersing van De Kracht (The Force) lukt het Yoda echter niet om erachter te komen dat Darth Sidious de grote man achter de Duistere Kant is. Op het moment dat de Jedi-meester Qui-Gon Jinn gedood wordt door Darth Maul, voelt Yoda dat er nog een (sterkere) Sith is.

Attack of the Clones

In Episode II voorziet Yoda een nieuwe oorlog. De Jedi-meester Graaf Dooku, een oude leerling van Yoda, heeft na de dood van Qui-Gon Jinn de Jedi-raad verlaten. Graaf Dooku heeft een verbond gesloten met belangrijke ordes, en probeert een eigen rijk op te zetten. Hij krijgt steeds meer macht over duizenden stelsels. Als deze stelsels zich probeerden af te scheiden van de Galactische Republiek, wordt er gelijktijdig een aanslag gepleegd op de senator van Naboo, Padmé Amidala. De Jedimeester Obi-Wan Kenobi gaat op zoek naar de dader, en komt er achter dat er ondertussen een gigantisch klonenleger wordt gemaakt voor de Republiek. Zijn speurtocht leidt via een omweg naar Geonosis. Daar wordt een ander leger gebouwd, onder het bevel van Graaf Dooku. Obi-Wan Kenobi wordt aangevallen en gearresteerd. Yoda probeert samen met Mace Windu, Kenobi te redden en Graaf Dooku te stoppen. Mace Windu reist met 200 Jedi-ridders naar Geonosis, maar hij verliest de strijd, en bijna al zijn Jedi-ridders worden gedood. Als hij met de laatste 15 overlevenden wordt omsingeld, verschijnen er opeens schepen vol kloonsoldaten, en Yoda. Na een heftige strijd moet Graaf Dooku zich terugtrekken. Anakin Skywalker en Obi-Wan Kenobi (inmiddels bevrijd) achtervolgen hem, maar kunnen niet op tegen de krachten en ervaring van Dooku. Yoda komt net op tijd om hen te redden en gaat het gevecht aan met Graaf Dooku. Yoda verslaat Dooku, maar toch kan Dooku nog ontsnappen. Na dit gevecht om Geonosis begint de oorlog tussen de Galactische Republiek, met Jedi-ridders, geholpen door de Clone Troopers, tegen de Separatisten, onder leiding van Dooku.

Revenge of the Sith

In Episode III zet Darth Sidious zijn strategie voort om zijn keizerrijk te beginnen. Hij slaagt erin om Anakin Skywalker vanuit het Jedikamp naar zijn kant over te laten lopen en brengt met zijn hulp veel Jediridders om het leven. Yoda en Obi-Wan Kenobi weten aan de brute moordpartij te ontkomen, en ontdekken tot hun afschuw wat er gaande is. Yoda gaat eerst het gevecht aan met Darth Sidious, maar verliest dit. Daarop vlucht hij naar de planeet Dagobah, waar hij in ballingschap vele jaren zal doorbrengen.

The Empire Strikes Back

In Episode V wordt Yoda bezocht door Luke Skywalker, de zoon van Anakin. Yoda weet dat Luke de enige persoon is die de balans kan herstellen tussen goed en kwaad. Yoda besluit Luke eerst te testen door niet te onthullen wie hij werkelijk is, en ontdekt al snel dat Luke net zo impulsief is als zijn vader. Derhalve is Yoda eerst tegen het plan Luke te trainen, maar de geest van Obi-Wan weet hem om te praten. Yoda slaagt erin om van Luke een Jediridder te maken. Hoewel Luke in de ogen van Yoda te vroeg weggaat om verder te vechten tegen het Galactische Keizerrijk, keert Luke later terug om zijn training af te maken.

Return of the Jedi

In Episode VI keert Luke nog eenmaal terug naar Yoda, die inmiddels sterk verzwakt is door ouderdom. Yoda vertelt Luke dat zijn training is afgerond, maar dat hij pas een echte Jedi kan worden als hij zijn vader verslaat. Kort hierna sterft Yoda op 900-jarige leeftijd en wordt één met "De Kracht". Yoda’s dood is uniek voor een Star Warsfilm omdat hij het enige personage is dat een rustige, natuurlijke dood sterft. Aan het eind van episode VI keert Yoda’s geest nog even terug, samen met de geesten van Obi-Wan Kenobi en Anakin Skywalker.

Yodataal

Yoda heeft de neiging om in zijn spraakgebruik plaats en tijd te verwisselen met onderwerp en persoonsvorm. In plaats van "We must destroy the Sith" zegt Yoda "Destroy the Sith we must".

Yoda’s naam

Yoda’s naam is net als veel andere namen uit Star Wars waarschijnlijk etymologisch afgeleid uit een oude taal. In Yoda’s geval is dit waarschijnlijk het Sanskriet yoddha (krijger) of het Hebreeuws yodea (hij die weet).

Persiflages

Het personage van Yoda is meerdere keren gepersifleerd, onder meer

• in de komische sf-parodie Spaceballs bevindt zich het alwetende personage "Yoghurt".
• door de Britse comédienne Dawn French. Zij speelde Yoda in de Star Wars-persiflage The Phantom Millennium van French & Saunders, die in 1999 als Kerstspecial voor het eerst werd uitgezonden. Jennifer Saunders speelde daarin een persiflage op Qui-Gon Jinn.
• in het lied 'Yoda' van Weird Al Yankovic, als parodie op 'Lola' van The Kinks: "I met him in a swamp down in Dagobah, where it bubbles all the time like a giant carbonated soda"

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

• Audiocommentaar bij de dvd "Star Wars Episode V"