Yukos
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Yukos (ОАО НК ЮКОС; uitspraak: "Joekos") is een Russisch olieconcern. Het concern is opgericht door Michail Chodorkovski en zakenpartners.
[bewerk] Geschiedenis
Yukos was een van 's werelds grootste particuliere olieconcerns. Tijdens het grootschalig privatisering van voormalige staatsbedrijven in de eerste helft van de jaren 90, werd het onder controversiële omstandigheden eigendom van Chodorkovski.
In april 2003 was Yukos in verregaande besprekingen met oliemaatschappij Sibneft over een fusie tot YukSib, maar die fusie werd teruggedraaid nadat Chodorkovski in oktober 2003 werd gearresteerd.
Chodorkovski werd gearresteerd op verdenking van belastingontduiking. Critici beweren dat Chodorkovski vooral werd gearresteerd omdat hij commentaar had op het politieke systeem in Rusland en op president Vladimir Poetin. Andere bronnen beweren dat hij ruzie had met de vrouw van Poetin, Ljoedmila Poetina [1].
Kort na Chodorkovski's arrestatie werd 44% van de aandelen door de Russische staat bevroren, opdat ze niet meer verkocht konden worden. Op 3 juli werd huiszoeking gedaan bij Yukos op verdenking van grootschalige belastingontduiking door het bedrijf.
In 2003 nam Yukos voor ongeveer 20% van de energieproductie van Rusland voor haar rekening, maar ondanks na de gedwongen verkoop van het kroonjuweel 'Yukosneftegas', waartoe de rechters op 19 december 2004 besloten vanwege de belastingschulden van het bedrijf aan de Russische overheid, produceert Yukos in 2006 nog steeds 600.000 vaten per dag en bezit het een grote raffinaderij.
Er werd van te voren verwacht dat Gazprom, een maatschappij voor 38% in handen van de Russische overheid, de maatschappij zou overnemen. Bij de veiling echter kocht het onbekende Baikalfinansgroep het onderdeel op, dat achteraf een onderdeel van Rosneft bleek te zijn.
Er was eerst sprake van dat Gasprom Rosneft zou overkopen, maar later kwam het bedrijf daar op terug.
Op 31 maart 2006 is voor de Rechtbank van Moskou een procedure gestart of het bedrijf in aanmerking komt voor faillissement. Het faillissement werd aangevraagd door consortium van Westerse banken, nadat Yukos bijna de helft van een lening van 1 miljard dollar, die drie jaar geleden werd aangegaan, schuldig bleef aan 13 Europese banken, waaronder Société Générale, Deutsche Bank, Citigroup en HSBC en Rosneft.
De laatste stelt dat het voor vergoeding in aanmerking komt omdat de winsten van 'Yukosneftegas' in het verleden kunstmatig hoog werden gehouden, onder meer doordat afroming en achterstallige belastingbetalingen achter werden gehouden in de jaarrekening.
Het management van Yukos stelde als gevolg van de faillissementsprocedure een nieuwe topman, Vasili Aleksanjan, die reeds lange tijd in het management van Yukos werkzaam was, aan om de belangen van Yukos te behartigen in samenspraak met de curator.
Op 6 april 2006 is Vasili Aleksanjan gearresteerd op verdenking van witwaspraktijken, alhoewel er geen enkele aanklacht tegen hem is ingebracht. Het lijkt er steeds meer op dat de beslissing politiek gemotiveerd is.
[bewerk] Overname door Gazprom
Na de verregaande besprekingen over een fusie van Yukos en Sibneft tot YukSib, kwamen er aantijgingen van de Russische regering over de achterstallige betalingen van belastingen door Yukos. Daar deze de vele miljarden schuld niet direct kon betalen, werd Yukos' verkooponderneming Yukosneftegaz in 2004 per semi-openbare veiling verkocht. Van te voren werd gespeculeerd dat staatsbedrijf Gazprom het zou opkopen. Het onbekende Baikalfinanzgroep kocht het echter op, waarna oliebedrijf Rosneft (Rosneftegaz) dit bedrijf weer opkocht. Eerder was Rosneft akkoord gegaan met een fusie met Gazprom. In 2005 werd de fusie echter afgeblazen door Gazprom, nadat Yukos bij de rechtbank van Houston het faillissement had aangevraagd. Gazprom vreesde namelijk dat Yukos hierdoor onder de Amerikaanse wet kwam te vallen en deed daarom geen hoogste bod bij de veiling in december 2004. Doordat Rosneft echter middels Baikalfinanzgroep een dergelijk groot en omstreden goed in handen had gekregen, werd het voor Gazprom technisch zeer moeilijk om zomaar een fusie aan te gaan met Rosneft en zag hiervan af. [4] De fusie was in eerste instantie opgezet om de 10,74% van de aandelen aan te kopen, die Rosneft bezat van Gazprom. Gazprom liet hierop weten de aandelen via de openbare markt aan te kopen en slaagde hierin in 2005.
