Zandsuppletie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Zandsuppletie is het proces waarbij sediment, dat meestal uit zand bestaat, opgespoten wordt om bestaande stranden te verbreden of nieuwe aan te leggen of om de gehele kust (ook onder water) van extra zand te voorzien. De kustverdedigingsmaatregel wordt toegepast om veiligheidsredenen, maar een suppletie op het strand kan ook vanwege recreatieve belangen gedaan worden. Het zand dat wordt aangevoerd op de Noordzeestranden haalt men met sleephopperzuigers van wingebieden in de Noordzee.

Toepassing[bewerken]

Langs de Nederlandse en Belgische kust is de stroming in zee parallel aan de kust. Het zand verplaatst zich van zuid naar noord. Zolang er evenveel zand vanuit het zuiden wordt aangevoerd als er naar het noorden verdwijnt is zandsuppletie niet nodig. Dit is echter door ingrijpen van de mens niet meer het geval. Zo voeren de grote rivieren van Nederland veel minder zand aan dan vroeger en is er na de afsluiting van de Zuiderzee meer behoefte aan zand voor de Waddenzee. Zandsuppleties compenseren deze onbalans in de zandstromen.

Bij een strandsuppletie wordt het zand door een sleephopperzuiger via een pijpleiding naar het strand gepompt. Bulldozers verdelen het zand verder over het strand. Deze techniek wordt in Nederland toegepast sinds 1979.

Bij een vooroeversuppletie wordt het zand in de vooroever gestort. De vooroever is de ondiepe zee voor de kust, de voortzetting van het strand onder de laagwaterlijn. Waar het water diep genoeg is vaart de sleephopperzuiger naar de gewenste plek en dumpt er zijn lading zand. Waar het te ondiep wordt kan de sleephopperzuiger het zand rainbowen naar de gewenste plek. Deze techniek wordt in Nederland toegepast sinds 1993. Het nieuwe zand ligt als een zandbank voor de kust.

Voordelen[bewerken]

Door stromingen die onder andere veroorzaakt worden door eb en vloed, golfslag en wind verplaatst zich zand in het kustprofiel. Er wordt zand uitgewisseld tussen de ondiepe zee (0 tot 20 meter diep), het strand en de duinen. De meeste zandsuppleties aan de kust vinden plaats in de ondiepe zee en zorgen ervoor dat er meer zand op het strand terecht komt. Wanneer de wind dit zand vervolgens de duinen in blaast, groeien deze en kunnen ze het er achter gelegen land beschermen. Als er meer zand gesuppleerd wordt dan er verdwijnt, verplaatst het gehele kustprofiel zich zeewaarts.

Tijdens zware stormen (vooral in de winter) slaan er soms stukken duin af. Dit zand wordt (vooral in de zomer) voor een deel weer de duinen in teruggeblazen. Regelmatige zandsuppleties voorkomen dat de kust zich landinwaarts verplaatst waarbij de duinenrij smaller wordt. Elke suppletie heeft een beperkt effect in tijd, afhankelijk van de snelheid waarin het aangevulde hoeveelheid materiaal erodeert en wordt weggevoerd dient ze herhaald te worden.

Nadelen[bewerken]

Door zandsuppletie onder water wordt een strand niet breder, de kust wordt enkel ondieper, waardoor de golfkracht iets afneemt. Zandsuppletie op het strand maakt het strand tijdelijk wel breder, maar het opgespoten materiaal verdwijnt, afhankelijk van de weersinvloeden, in gemiddeld vier jaar naar de zee en de duinen. Om een strand breed te houden, zijn daarom zeer regelmatig nieuwe zandsuppleties nodig. Daar deze bezwaarlijk zijn voor de natuur (biodiversiteit) en het milieu (CO2-uitstoot) is het beter om middels sturingselementen of strekdammen de gewenste getijdenstroming voor de kust af te dwingen.

Zandmotor[bewerken]

In 2011 laat Rijkswaterstaat DeltaDuin, een zogenoemde zandmotor, aanleggen ter hoogte van Ter Heijde aan de Zuid-Hollandse Noordzeekust. Dit is een groot kunstmatig schiereiland in haakvorm voor de kust, geconstrueerd door middel van het verplaatsen van enorme hoeveelheden zand. De bedoeling is dat het zand door erosie en stroming door de jaren heen noordwaarts verplaatst wordt. Hierdoor zou het regelmatig opspuiten van zand op de kuststranden van Zuid-Holland overbodig moeten worden. Op lange termijn zal, als het experiment met deze nieuwe vorm van zandsuppletie werkt zoals men verwacht, de zandmotor aangevuld moeten worden met nieuw zand uit de Noordzee.

Wingebieden[bewerken]

Voor elk project wordt op een andere plaats in de Noordzee zand gewonnen. Voor grote suppleties zijn dat meerdere locaties. Tegenwoordig wordt op zee ook zand gewonnen voor projecten in het binnenland. Het wordt in dat geval niet met sleephopperzuigers maar met beunschepen vervoerd. Een bekend beunschip voor dit vervoer is de No Limit, dat door verkeerde berekeningen bij de constructie doormidden brak in de zeesluis bij IJmuiden, toen het van zee kwam.

Externe link[bewerken]