Zangeres Zonder Naam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zangeres Zonder Naam
Zangeres Zonder Naam in het jaar van haar afscheid (1987)
Zangeres Zonder Naam in het jaar van haar afscheid (1987)
Algemene informatie
Volledige naam Maria (Mary) Servaes-Bey
Bijnaam Koningin van het Levenslied
Geboren 5 augustus 1919
Overleden 23 oktober 1998
Land Nederland
Werk
Genre(s) Smartlap / Levenslied
Beroep(en) Zangeres
Instrument(en) Stem
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Maria (Mary) Servaes-Bey (Leiden, 5 augustus 1919Horn, 23 oktober 1998[1]) was een Nederlands zangeres. Zij vertolkte onder de artiestennaam Zangeres Zonder Naam (of kortweg: de Zangeres) decennialang het Nederlandse levenslied, hetgeen haar de bijnaam 'Koningin van het Levenslied' opleverde.

Tot haar grootste successen behoren: Ach vaderlief, toe drink niet meer (1959), De blinde soldaat (1962), Mexico (1969, 1986), Het soldaatje (de vier raadsels) (1971), Mandolinen in Nicosia (1972), Keetje Tippel (1975), 't Was aan de Costa del Sol (1975) en Vragende kinderogen (1982). In totaal nam ze meer dan 550 liedjes op.

Levensloop[bewerken]

Mary Servaes werd geboren in Leiden als Maria (Rietje) Bey. Ze was de achtste in een arbeidersgezin van tien kinderen en had geen gemakkelijke jeugd. Toen ze drie was, maakte ze een lelijke val waardoor ze een heup brak. Het breukherstel bleef tien jaar lang aanslepen en ze hield de rest van haar leven last van haar heupen.

Haar bekering tot het rooms-katholicisme leidde tot een breuk met haar ouders. Ze woonde in de oorlogsjaren een tijdje bij haar zus in Kampen en later bij haar broer in Maastricht, waar ze haar echtgenoot de Maastrichtenaar Jo Servaes ontmoette die werkzaam was als fabrieksarbeider en later haar chauffeur zou worden. Zij trouwden in 1947.[2][3]

In Maastricht trad ze als zangeres op in cafés. Voor een bevriende zanger[bron?] verzorgde ze in 1957 de achtergrondzang op een demo die uiteindelijk bij Johnny Hoes belandde. Van de zanger op de opname was Hoes niet erg onder de indruk maar hij vond het kinderstemmetje op de achtergrond erg bijzonder. Nadat hem werd verteld dat de stem op de demo niet die van een kind is, maar van een 37-jarige vrouw, nodigde hij Mary uit voor een auditie, waarna ze een platencontract kreeg. Ze zong hierop haar eerste single "kindergebed", die niet slecht verkocht voor een eerste single. Vanwege haar stemgeluid waar Hoes geen naam voor had, verzon hij voor Mary de artiestennaam de Zangeres Zonder Naam. Wellicht vond hij daarvoor inspiratie bij de Franse zanger Roland Avellis, reeds voor de Tweede Wereldoorlog bekend als "Le chanteur sans nom".[4] Verder was er in die jaren ook een Orkest Zonder Naam.

De eerste gouden single van de Zangeres verscheen in 1959: Ach vaderlief, toe drink niet meer. Het is de eerste uit een lange rij hits die de Zangeres tot in de jaren tachtig scoorde. De bemoeienis van cultuurdragers als Gerard Reve en Lucebert zorgde er in de jaren zeventig voor dat ze, behalve onder het traditionele levensliedpubliek, ook in kunstenaarskringen werd geroemd, zij het met de nodige camp-ironie.

Toen de Zangeres in 1977 op een zelfgeschreven tekst, een protestlied tegen de Amerikaanse anti-homorechtenactiviste Anita Bryant (Luister Anita) opnam, was ook haar status als "Moeder aller homo's" in Nederland definitief gevestigd: "Maar beste vent hou gerust van je vriend, en strijd voor je rechten, desnoods ervoor vechten. Waar ze jou van beschuldigt heb jij niet verdiend".

In 1975 brak de Zangeres met Johnny Hoes. Het leverde een lang juridisch proces op waarin ze financieel aan het kortste eind trok. Ze zou na die tijd alleen nog in verbitterde termen over Hoes spreken. Gedurende de jaren tachtig bleef ze bescheiden hits scoren tot ze in 1986 een inmiddels legendarisch optreden verzorgde in de Amsterdamse rocktempel Paradiso. De op die avond opgenomen versie van haar jaren-zestighit Mexico werd een groot succes en leverde de Zangeres een nieuwe generatie fans op. Ze verzorgde hierna ook optredens in discotheken en nam een single op met de groep Normaal. Deze comeback vormde de opmaat tot haar afscheidsconcert in Tilburg op 31 december 1987.

De Zangeres wilde na haar afscheid samen met Jo Servaes van haar oude dag genieten, wat echter werd verhinderd door de plotselinge dood van haar echtgenoot in 1990. Servaes bracht de laatste jaren van haar leven door in haar huis in Stramproy en liet herhaaldelijk merken hoezeer ze haar echtgenoot en haar publiek miste.

In 1994 werd nog eenmaal een feest gehouden, ter gelegenheid van haar 75ste verjaardag. Ze moest vanwege Parkinson opgenomen worden in een verzorgingstehuis in Horn, waar ze op 79-jarige leeftijd aan een hartstilstand overleed.[1]

Na haar dood[bewerken]

Tijdens haar lange carrière was de Zangeres voor veel mensen uitgegroeid tot een symbool van hoop en liefde. Haar dood kwam voor fans dan ook hard aan. Duizenden mensen reisden naar Stramproy om afscheid van haar te nemen. Onder de gasten in de kerk bevonden zich een aantal bekende collega's, waaronder Albert West, Trea Dobbs, Pierre Kartner en de Vlaamse ster Eddy Wally. Zevenhonderd aanwezigen gaven haar een minutenlange staande ovatie. Marianne Weber vertolkte het lied waarmee de Zangeres in 1987 afscheid nam: Mijn Leven (My Way).

De Zangeres Zonder Naam wordt beschouwd[bron?] als een van de belangrijkste iconen die het Nederlandse levenslied heeft opgeleverd.

In 1999 werd een groot deel van haar inboedel geveild ten bate van diverse goede doelen.

Mary Beystraat

Op 18 mei 2007 werd in haar geboorteplaats Leiden de Mary Beystraat officieel geopend. Het straatje in de Leidse nieuwbouwwijk (2007-2008) ontbeerde lange tijd een straatnaambordje, hoewel deze 'Straat Zonder Naam' wellicht erg toepasselijk was. Neef Willem Bey nam het voortouw voor de opening die werd verricht door oud-minister en oud-wethouder van Leiden Alexander Pechtold.

In januari 2010 verscheen het boek "Sterven Zonder Naam" van Ben Holthuis en co-auteur Frank Wouters (ISBN 978-90-8510-901-3). Het handelt over de trieste laatste jaren van de Zangeres Zonder Naam.

In 2011 maakte De Graaf & Cornelissen Producties een musical over het leven van de Zangeres Zonder Naam. De musical liep tot april 2012.

Discografie[bewerken]

Albums[bewerken]

Album met eventuele hitnotering(en)
in de Nederlandse Album Top 100
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Als Ierse kinderen huilen 1974 07-09-1974 38 3
Keetje Tippel an andere liedjes uit het rosse leven 1975 14-06-1975 40 3
Daar ben ik weer! 1977 22-10-1977 39 3
Live in Paradiso 1986 01-11-1986 27 12 Livealbum/Goud
Bedankt lieve mensen 1988 02-01-1988 12 11 Verzamelalbum/Goud
Grootste successen 1993 20-03-1993 30 9 Verzamelalbum
De koningin van het levenslied 1993 27-03-1993 27 13 Verzamelalbum
Mijn leven 2004 20-03-2004 76 2 Verzamelalbum
Vergeten liedjes 2010 30-01-2010 21 7 Verzamelalbum
Haar allergrootste hits 2010 06-03-2010 66 2 Verzamelalbum

Singles[bewerken]

Single met hitnotering(en)
in prehistorische hitlijsten
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
maanden
Opmerkingen Bron
Ach vaderlief 1959 03-1959 10 2 Goud Muziek Expres
Bloeiende twijgen 1959 12-1959 20 1 Goud Muziek Parade
De meid van de straat 1962 02-1962 22 2 Muziek Expres
De blinde soldaat 1962 03-1962 8 8 Muziek Expres
De bedelaar van Parijs 1962 07-1962 24 1 met Jerry Bey als Jerry & Mary Bey Muziek Expres
Rij voorzichtig… 1962 12-1962 19 3 Muziek Expres
Single met eventuele hitnotering(en)
in de Nederlandse Top 40
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
De voddenraper van Parijs 1965 13-02-1965 40 1 met Johnny Hoes als Johnny & Mary
Jongens van 18 jaar 1966 10-09-1966 20 13
Mexico 1969 25-10-1969 14 7 Goud
Het soldaatje (De vier raadsels) 1971 02-10-1971 5 12
Mandolinen in Nicosia 1972 05-08-1972 4 16 Goud
Zwarte slaven (Slavenkoor) 1972 16-12-1972 23 9
Balalaika 1973 09-06-1973 20 7
De bruid des doods 1973 22-09-1973 10 8
Een moederhart 1974 09-02-1974 tip20 -
Vissers van Capri 1974 27-04-1974 tip6 -
Het parelsnoer 1974 17-08-1974 tip4 -
De laatste roos 1974 07-12-1974 tip21 -
Keetje Tippel 1975 05-04-1975 10 8 Goud
’t Was aan de Costa del Sol 1975 02-08-1975 26 5 Goud
In Hamburg 1975 25-10-1975 15 6
Onder ’n brug van Parijs 1976 28-02-1976 tip20 - met Jerry Bey als Jerry & Mary Bey
Weet je waarom ik huil 1977 15-10-1977 25 5
In eenzame nachten 1978 09-09-1978 tip7 -
In de haven klinkt een lied 1978 02-12-1978 tip10 -
In Santo Domingo 1979 06-10-1979 tip13 -
Jongen 1980 12-04-1980 34 3
Denk toch heel goed na 1982 01-05-1982 34 4
Vragende kinderogen 1982 04-12-1982 32 3
Komt de liefde in gevaar 1986 03-05-1986 tip17 -
Mexico (Live) 1986 01-11-1986 4 10
Rock around the clock 1986 20-12-1986 13 5 met Normaal
Mijn leven 1988 09-01-1988 26 4 Goud
Eenmaal in je leven 1993 10-04-1993 29 4
Single met hitnotering(en)
in de Vlaamse Ultratop 50
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
De bedelaar van Parijs 1962 01-02-1962 9 12
Mexico 1969 29-11-1969 13 4
Het soldaatje (de vier raadsels) 1971 30-10-1971 17 6
Mandolinen in Nicosia (lied van de druivenplukkers) 1972 02-09-1972 10 12
De bruid 1973 13-10-1973 11 7
Keetje Tippel 1975 26-04-1975 7 9
Mexico (live) 1986 20-12-1986 19 4
Rock around the clock 1987 03-01-1987 30 3 met Normaal

Radio 2 Top 2000[bewerken]

Nummer met notering(en)
in de Radio 2 Top 2000
'99 '00 '01 '02 '03 '04 '05 '06 '07 '08 '09 '10 '11 '12 '13
Mexico 778 - 1291 1129 1741 1388 1596 1799 1590 1605 1640 1754 1465 - -

Dvd's[bewerken]

Dvd's met hitnoteringen in de Nederlandse Music Top 30 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
 Hoogste 
positie
 Aantal 
weken
 Opmerkingen 
De onvergetelijke 2010 06-03-2010 3 14

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties