Zee-egels

Zee-egels
	; Zee-egel
Taxonomische indeling
Rijk:	Animalia
Stam:	Echinodermata (Stekelhuidigen)
Onderstam:	Eleutherozoa
Klasse
	Echinoidea;
	Onderklassen
	Onderklasse Perischoechinoidea Orde Cidaroida; ; Onderklasse Euechinoidea Superorde Atelostomata Orde Cassiduloida; Orde Spatangoida; ; Superorde Diadematacea Orde Diadematoida; Orde Echinothurioida; Orde Pedinoida; ; Superorde Echinacea Orde Arbacioida; Orde Echinoida; Orde Phymosomatoida; Orde Salenioida; Orde Temnopleuroida; ; Superorde Gnathostomata Orde Clypeasteroida; Orde Holectypoida; ; ;
Portaal	Biologie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Zee-egels en zeeappels (zeeklit, hartegel) zijn stekelige, ongewervelde waterdieren. Ze vormen de klasse van de Echinoidea die behoort tot het fylum van de Echinodermata (stekelhuidigen). Zee-egels zijn meestal min of meer bolvormig, hartvormig of schijfvormig. Ze hebben een hard pantser dat meestal bedekt is met stekels. Het pantser bestaat uit kleine plaatjes waarop zich knobbels bevinden waarop de stekels beweegbaar zijn vastgehecht door middel van een kogelgewricht. De stekels dienen bij vele soorten voor de voortbeweging. Sommige soorten graven zich in met behulp van de stekels. De stekels hebben ook een beschermende functie. Enkele soorten kunnen zelfs gif uitstoten. Tussen de stekels bevinden zich kortgesteelde, uiteenlopende pedicellariae. Deze dienen ook voor de verdediging en voor het schoonhouden van de huid. Zie ook: zanddollar.

[bewerken] Afmetingen

Een gemiddelde zee-egel is 3 tot 10 cm in doorsnede. De grootste zee-egel (Sperosoma giganteum) bereikt een schaaldoorsnede van 32 cm.

[bewerken] Regelmatige en onregelmatige zee-egels

Van de mond (onderzijde) naar de anus (op de rug, aan de top = aboraal) bevinden zich bij de regelmatige zee-egels (Regularia zoals Psammechinus, Echinus) 10 paren geplaatste rijen zuigvoetjes. De platen waardoor deze zuigvoetjes naar buiten komen heten ambulacrale platen. De andere platen zijn de adambulacrale platen. Alle Regularia bezitten een ingebouwd kauwapparaat: de lantaarn van Aristoteles.

Bij de onregelmatige zee-egels (Irregularia, zoals Echinocyamus, Echinocardium) bevinden de zuigvoetjes zich aan de bovenzijde van de schaal, waar ze een bloem- of stervormige figuur vormen. Bij deze groep bevindt de anus zich aan de zijkant en de mond aan de onderzijde. Zij hebben ook geen lantaarn van Aristoteles.

[bewerken] Voedsel

De zee-egels leven meestal van plantaardig voedsel of detritus. Sommige soorten nemen ook wel dierlijk voedsel.

[bewerken] Voortplanting

Zee-egels zijn van gescheiden geslacht. Mannetjes en wijfjes zijn slechts zelden uiterlijk te onderscheiden. De eicellen worden in het water bevrucht. Daaruit komen pluteus-larven, die na enkele gedaanteverwisselingen naar de bodem zakken om daar uit te groeien tot volwassen zee-egels.