Zeekatten (inktvissen)
| Zeekat | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||
|
|||||||||||
| Orde | |||||||||||
| Sepiida' Zittel, 1895 |
|||||||||||
| Families | |||||||||||
 |
|||||||||||
| inwendige schelp | |||||||||||
Zeekat op  Wikispecies
|
|||||||||||
|
|||||||||||
De zeekatten of sepia's (Sepiida) is een orde van weekdieren die behoort tot de inktvissen, net als onder andere de octopus.
De bekendste soort is de gewone zeekat (Sepia officinalis). Dit is een veel voorkomend dier aan de Nederlandse en Belgische kust, vooral in de open wateren als Noordzee en Oosterschelde. Een sepia kan ongeveer 50 cm groot worden. De mannetjes worden niet ouder dan 2 tot 3 jaar, het vrouwtje leeft zelfs maar één jaar.
Sepia's zijn echte nachtdieren die 's nachts jagen op krabben en garnalen, hun hoofdvoedsel. Tussen hun 8 gewone armen zitten twee langere vangtentakels die alleen te zien zijn als de sepia een prooi grijpt. De prooi wordt doorgebeten door middel van een snavelvormige bek die tussen de armen ligt. Een sepia heeft pigmentcellen in zijn huid zitten waarmee hij van kleur kan veranderen en zijn uiterlijk aan de omgeving aan kan passen. Meestal gaan ze daarom goed op in de achtergrond maar tijdens de paring verschieten ze snel van kleur en zijn vaak wit als ze boos zijn. Een sepia heeft geen botten, alleen een interne skeletschelp. Deze schelp, bekend als zeeschuim of het knaagspeeltje in de kanariekooi, spoelt zeker in de zomer volop aan op de Nederlandse en Belgische stranden.
Inhoud |
[bewerken] Voortplanting
In het voorjaar trekken sepia's massaal terug naar hun geboortegrond om daar te zoeken naar een partner voor de paring. Na de paring blijft het mannetje bij het vrouwtje om te voorkomen dat ze nog met andere mannetjes paart en ervoor te zorgen dat zij haar eitjes veilig af kan zetten. Dit kan wel een volle dag duren. Om de eieren af te zetten worden vaak oude visnetten gebruikt, maar ook stokken en takken voldoen prima. Door de inkt zijn de eitjes zwart, het kan voorkomen dat de laatste eitjes wit zijn omdat de inkt opraakt.
Na het afzetten van de eieren trekt het mannetje terug naar warmere wateren, de vrouwelijke sepia's overlijden meestal. Het duurt dan nog ongeveer 8 weken voordat de jongen uit de eieren komen. Deze jongen zijn dan ongeveer 1 cm groot maar al een exacte kopie van hun ouders en kunnen dus ook al inkt spugen en van kleur veranderen. Het eerste wat de jongen doen als ze uit het ei komen is een beschut plekje in het zand zoeken om zich in te graven. De jongen blijven nog enige tijd in de buurt van hun geboortegrond totdat ze wat groter zijn, dan vertrekken ze naar de Noordzee om verder op te groeien tot een volwassen dier.
Het is een eetbare soort die vooral in de streken rond de Middellandse Zee wordt gevist en gegeten. Sepia is ook de naam van een kleurstof die gewonnen wordt uit dit dier.
[bewerken] Zeeschuim
De inwendige schelp van de zeekat (zeeschuim of ossa sepia) wordt ook door vogels gegeten. In de poreuze schelp zit kalk die de vogels nodig hebben bij het leggen van eieren en voor hun bloedsomloop.
De ossa sepia bestaat uit aragoniet en is opgebouwd uit vele aparte cellen of kamertjes. Door de verhouding vloeistof/gas in de kleine kamertjes te regelen via de ventrale sifunculus (een ventraal - aan de buikzijde gelegen - kanaal met fijne vertakkingen naar de kamertjes van de inwendige schelp), kan het dier zijn drijfvermogen regelen.
[bewerken] Zie ook
-
Jonge sepia
-
[bewerken] Externe links
- SoortenBank.nl beschrijving en afbeeldingen
|
Wikispecies heeft een pagina over Sepiida. |
 |
Zie de categorie Sepiida van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
